ایران‌فی · دانشنامه
سامانه سنگها
اطلس سنگها و گونه‌های رنگی؛ تصویر، ویژگی‌های فیزیکی و نوری، فاکتورهای کیفی و نمونه‌های مشهور هر سنگ.
آپاتیت
Apatiteآپاتیت نام گروهی از کانی‌های فسفاته است و نمونه‌های شفاف آن گاهی تراش جواهری می‌خورند.
- خانواده
- گروه آپاتیت
- رنگ
- آبی، سبز، زرد و بی‌رنگ
- سختی موس
- ۵
آراگونیت
Aragoniteآراگونیت و کلسیت ترکیب شیمیایی مشابهی دارند، اما آرایش بلوری آن‌ها متفاوت است.
- خانواده
- کربنات کلسیم
- رنگ
- سفید، کرم، زرد و قهوه‌ای
- سختی موس
- ۴-۳٫۵
آکوامارین
Aquamarineآکوامارین، گوهر آبی‌رنگ خانوادهٔ بریل است. رنگ آن معمولاً روشن و در بازهٔ آبی تا آبی مایل به سبز توصیف می‌شود.
- خانواده
- بریل
- رنگ
- آبی روشن تا آبی مایل به سبز
- سختی موس
- ۷.۵–۸
آلکساندریت
Alexandriteویژگی شاخص آلکساندریت تغییر رنگ در روشنایی‌های متفاوت است؛ این پدیده با تغییر زاویهٔ دید یکسان نیست.
- خانواده
- کریزوبریل
- رنگ
- سبز تا قرمز و ارغوانی، وابسته به نور
- سختی موس
- ۸٫۵
آلماندین
Almandineآلماندین از اعضای آهن‌دار گروه گارنت است و معمولاً با رنگ قرمز تیره شناخته می‌شود.
- خانواده
- گروه گارنت
- رنگ
- قرمز تیره، قرمز مایل به قهوه‌ای
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
آمازونیت
Amazoniteآمازونیت گونهٔ سبز میکروکلین است و معمولاً به‌صورت گنبدی، مهره یا قطعهٔ تزئینی استفاده می‌شود.
- خانواده
- فلدسپار؛ میکروکلین
- رنگ
- سبز تا سبزآبی
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
آمترین
Ametrineدر آمترین، نواحی بنفش آمتیست و زرد سیترین در یک بلور کوارتز کنار هم دیده می‌شوند.
- خانواده
- کوارتز
- رنگ
- بنفش و زرد در یک بلور
- سختی موس
- ۷
آمتیست
Amethystآمتیست گونهٔ بنفش کوارتز است و در مقیاس موس سختی ۷ دارد. نام آن به رنگ مشخص این خانواده اشاره می‌کند.
- خانواده
- کوارتز
- رنگ
- بنفش
- سختی موس
- ۷
آندالوسیت
Andalusiteآندالوسیت چندرنگی دارد؛ با تغییر جهت مشاهده ممکن است رنگ‌های متفاوتی در آن دیده شود.
- خانواده
- سیلیکات آلومینیوم
- رنگ
- قهوه‌ای، سبز، زرد و قرمز
- سختی موس
- ۷٫۵
آیولیت
Ioliteآیولیت نام گوهرشناختی کردیریت شفاف است و چندرنگی آن در جهت‌های مختلف بلور دیده می‌شود.
- خانواده
- کردیریت
- رنگ
- آبی تا بنفش
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
اوپال
Opalاوپال از سیلیس آبدار تشکیل می‌شود. در مقایسه با گوهرهای سخت‌تر، بازهٔ سختی موس آن ۵ تا ۶٫۵ است.
- خانواده
- سیلیس آبدار
- رنگ
- رنگ‌های متنوع
- سختی موس
- ۵–۶.۵
اپال آتشین
Fire Opalاپال آتشین با رنگ زمینهٔ گرم شناخته می‌شود؛ همهٔ نمونه‌های آن الزاماً بازی رنگ ندارند.
- خانواده
- اپال
- رنگ
- زرد، نارنجی تا قرمز
- سختی موس
- ۶٫۵-۵٫۵
اپال استرالیا
Australia Opalعنوان اپال استرالیا به منشأ جغرافیایی اشاره دارد و بهتنهایی نوع، کیفیت یا رنگ زمینه را تعیین نمیکند.
- خانواده
- اپال
- رنگ
- زمینهٔ روشن یا تیره با بازی رنگ
- سختی موس
- ۶٫۵-۵٫۵
اپال پرو
Peru Opalاپال پرو عنوانی جغرافیایی است که برای اپال‌های رنگی این منطقه، از جمله نمونه‌های آبی و صورتی، به کار می‌رود.
- خانواده
- اپال
- رنگ
- آبی، سبزآبی و صورتی
- سختی موس
- ۶٫۵-۵٫۵
اپال مکزیک
Mexico Opalاپال مکزیک عنوان منشأ است؛ توصیف دقیق نمونه باید رنگ زمینه، شفافیت و وجود یا نبود بازی رنگ را جداگانه مشخص کند.
- خانواده
- اپال
- رنگ
- نارنجی، زرد و قرمز؛ گاهی همراه بازی رنگ
- سختی موس
- ۶٫۵-۵٫۵
اسپسارتین
Spessartineاسپسارتین از اعضای منگنزدار گروه گارنت است و رنگ نارنجی از ویژگی‌های شناخته‌شدهٔ آن است.
- خانواده
- گروه گارنت
- رنگ
- نارنجی، نارنجی مایل به قرمز
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
اسپودومن
Spodumeneاسپودومن کانی مادر کنزیت و هیدنیت است؛ نام این دو گونه به رنگ‌های متفاوت آن اشاره دارد.
- خانواده
- پیروکسن
- رنگ
- بی‌رنگ، زرد، صورتی و سبز
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
اسفن
Spheneاسفن نام گوهرشناختی تیتانیت است؛ پخش نور زیاد آن می‌تواند رنگ‌های طیفی چشمگیری در تراش ایجاد کند.
- خانواده
- تیتانیت
- رنگ
- زرد، سبز و قهوه‌ای
- سختی موس
- ۵٫۵-۵
الماس
Diamondالماس از کربن ساخته شده و سختی آن در مقیاس موس ۱۰ است. تراش، رنگ، پاکی و وزن، چهار ویژگی شناخته‌شده برای توصیف کیفیت آن‌اند.
- خانواده
- الماس؛ کربن خالص
- رنگ
- بی‌رنگ و رنگ‌های فانتزی
- سختی موس
- ۱۰
الماس آبی
Blue Diamondالماس آبی یک گونهٔ رنگی از الماس است؛ منشأ طبیعی یا بهسازی‌شدهٔ رنگ باید در گزارش همان نمونه بررسی شود.
- خانواده
- الماس
- رنگ
- آبی
- سختی موس
- ۱۰
الماس زرد
Yellow diamondدر بسیاری از الماس‌های زرد، حضور نیتروژن در ساختار بلوری با ایجاد رنگ ارتباط دارد.
- خانواده
- الماس
- رنگ
- زرد
- سختی موس
- ۱۰
الماس صورتی
Pink Diamondالماس صورتی را جدا از الماس بی‌رنگ دسته‌بندی می‌کنند؛ شدت و توزیع رنگ از ویژگی‌های مهم توصیف نمونه است.
- خانواده
- الماس
- رنگ
- صورتی
- سختی موس
- ۱۰
الماس قهوه ای
Brown Diamondالماس قهوه‌ای طیفی از شدت‌های رنگی دارد؛ نام رنگ بهتنهایی نشان‌دهندهٔ درجهٔ پاکی یا کیفیت تراش نیست.
- خانواده
- الماس
- رنگ
- قهوه‌ای
- سختی موس
- ۱۰
الماس کاملیون
Chameleonالماس کاملیون برای رفتار تغییر رنگ در شرایط مشخص نور یا دما شناخته می‌شود؛ تشخیص این پدیده نیازمند بررسی تخصصی است.
- خانواده
- الماس
- رنگ
- سبز، زیتونی و زرد با تغییر شرایط
- سختی موس
- ۱۰
اوبسیدون
Obsidianاوبسیدین شیشهٔ طبیعی حاصل از سردشدن سریع مواد آتشفشانی است و ساختار بلوری منظم ندارد.
- خانواده
- شیشهٔ آتشفشانی
- رنگ
- سیاه، قهوه‌ای و گونه‌های نقش‌دار
- سختی موس
- ۵٫۵-۵
اونیکس
Onyxاونیکس گونه‌ای نواری از کلسدونی است؛ نمونه‌های سیاه یکنواخت بازار ممکن است رنگ‌آمیزی شده باشند.
- خانواده
- کلسدونی؛ کوارتز ریزبلور
- رنگ
- نوارهای سیاه و سفید؛ گونه‌های رنگی
- سختی موس
- ۷-۶
بریل
Berylبریل خانوادهٔ زمرد، آکوامارین، مورگانیت و هلیودور است؛ رنگ و عوامل رنگ‌زا در نام‌گذاری گونه‌ها نقش دارند.
- خانواده
- گروه بریل
- رنگ
- بی‌رنگ، سبز، آبی، زرد و صورتی
- سختی موس
- ۸-۷٫۵
بنیتوئیت
Benitoiteبنیتوئیت کانی نسبتاً کمیابی است و نمونه‌های جواهری آن بیشتر با رنگ آبی شناخته می‌شوند.
- خانواده
- سیلیکات باریم و تیتانیوم
- رنگ
- آبی تا آبی مایل به بنفش
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
بیکسبیت
Bixbiteبیکسبیت نامی قدیمی برای بریل قرمز است؛ این گوهر با کانی بیکسبییت که نام مشابهی دارد متفاوت است.
- خانواده
- بریل قرمز
- رنگ
- قرمز
- سختی موس
- ۸-۷٫۵
پزوتایت
Pezzottaiteپزوتایت کانی مستقلی است و با وجود شباهت ظاهری، نباید صرفاً به‌عنوان مورگانیت یا بریل صورتی معرفی شود.
- خانواده
- سیلیکات سزیم، بریلیم و لیتیم
- رنگ
- صورتی تا قرمز تمشکی
- سختی موس
- ۸-۷
پیروپ
Pyropeپیروپ از اعضای منیزیم‌دار گروه گارنت است؛ بسیاری از نمونه‌های طبیعی ترکیبی از چند عضو این گروه‌اند.
- خانواده
- گروه گارنت
- رنگ
- قرمز تا قرمز مایل به بنفش
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
پیریت
Pyriteپیریت با جلای فلزی شناخته می‌شود و ترکیب آن سولفید آهن است؛ رنگ طلایی آن به معنی وجود طلا نیست.
- خانواده
- سولفید آهن
- رنگ
- زرد برنجی با جلای فلزی
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
تانزانیت
Tanzaniteتانزانیت گونهٔ آبی تا بنفش زوئیزیت است؛ چندرنگی و وضعیت بهسازی در توصیف نمونه اهمیت دارد.
- خانواده
- زوئیزیت
- رنگ
- آبی تا بنفش
- سختی موس
- ۷-۶
تساوریت
Tsavoriteتساوریت گونهٔ سبز گروسولار از گروه گارنت است؛ این گوهر از نظر کانی‌شناسی زمرد نیست.
- خانواده
- گارنت؛ گروسولار
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
توپاز
Topazتوپاز در رنگ‌های متنوع دیده می‌شود و سختی مرجع آن ۸ است. محدود کردن این نام به یک رنگ، تصویر دقیقی از این گوهر نمی‌دهد.
- خانواده
- توپاز
- رنگ
- آبی، زرد، نارنجی، صورتی و بی‌رنگ
- سختی موس
- ۸
تورمالین
Paraba Tourmalineتورمالین پارایبا با حضور مس و رنگ‌های آبی یا سبزآبی شناخته می‌شود؛ نام تجاری را باید از منشأ جغرافیایی جدا کرد.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- آبی تا سبزآبی
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
تورمالین
Tourmalineتورمالین نام یک گروه کانی با ترکیب‌های متنوع است؛ یک بلور هم می‌تواند چند ناحیهٔ رنگی داشته باشد.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- رنگ‌های بسیار متنوع
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
تورمالین سبز
Tourmalineتورمالین سبز یک عنوان رنگی است؛ انتساب عنوان کروم‌دار به نمونه نیازمند بررسی عامل رنگ‌زا است.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
تورمالین صورتی
Pink Tourmalineتورمالین صورتی طیفی از صورتی روشن تا پررنگ دارد؛ شدت رنگ و شفافیت دو ویژگی مستقل نمونه‌اند.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- صورتی
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
تورمالین هندوانه ای
Watermelonدر تورمالین هندوانه‌ای، ناحیهٔ مرکزی و حاشیهٔ بلور رنگ‌های متفاوت دارند؛ برش عرضی می‌تواند این الگو را آشکار کند.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- هستهٔ صورتی یا قرمز با حاشیهٔ سبز
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
جادوئیت
Jadeiteجادئیت یکی از دو مادهٔ اصلی شناخته‌شده با عنوان یشم است و از نفریت ترکیب و ساختار متفاوتی دارد.
- خانواده
- پیروکسن؛ جادئیت
- رنگ
- سبز، سفید، یاسی و رنگ‌های دیگر
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
جاسپر
Jasperجاسپر نوعی کوارتز ریزبلور و معمولاً مات است؛ ناخالصی‌ها و الگوهای رنگی در ظاهر آن نقش دارند.
- خانواده
- کوارتز ریزبلور
- رنگ
- قرمز، زرد، قهوه‌ای و نقش‌دار
- سختی موس
- ۶.۵–۷
چشم گربه ای
Cat’s Eyeعنوان چشم‌گربه‌ای به نوار نورانی ناشی از ساختارهای جهت‌دار اشاره دارد؛ در گوهرشناسی نام بدون پسوند معمولاً برای کریزوبریل به کار می‌رود.
- خانواده
- کریزوبریل؛ گونهٔ چشم‌گربه‌ای
- رنگ
- زرد، سبز و عسلی
- سختی موس
- ۸٫۵
حدید
Hematiteهماتیت یا حدید از اکسیدهای آهن است؛ رنگ خاکهٔ قرمز تا قهوه‌ای آن می‌تواند با ظاهر فلزی سطح متفاوت باشد.
- خانواده
- اکسید آهن
- رنگ
- خاکستری فلزی تا سیاه
- سختی موس
- ۷-۶
دمانتوئید گارنت
Demantoidدمانتوئید گونهٔ سبز آندرادیت است و به گروه گارنت تعلق دارد؛ پخش نور زیاد از ویژگی‌های آن است.
- خانواده
- گارنت؛ آندرادیت
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
دیوپسید
Diopsideدیوپسید به خانوادهٔ پیروکسن‌ها تعلق دارد؛ گونهٔ سبز کروم‌دار آن در کاربردهای جواهری شناخته شده است.
- خانواده
- پیروکسن
- رنگ
- سبز، بی‌رنگ و گونه‌های تیره
- سختی موس
- ۶-۵
روبلیت
Rublliteروبلیت نام گوهرشناختی برای تورمالین‌های قرمز و بعضی نمونه‌های صورتی پررنگ است.
- خانواده
- گروه تورمالین
- رنگ
- صورتی پررنگ تا قرمز
- سختی موس
- ۷٫۵-۷
روتیل
Rutileروتیل علاوه بر بلور مستقل، به شکل سوزن‌های درونی در گوهرهایی مانند کوارتز هم دیده می‌شود.
- خانواده
- دی‌اکسید تیتانیوم
- رنگ
- قرمز، قهوه‌ای تا سیاه
- سختی موس
- ۷
رودونیت
Rodoniteرودونیت با رنگ صورتی و رگه‌های تیره شناخته می‌شود؛ این کانی با رودوکروزیت یکسان نیست.
- خانواده
- سیلیکات منگنز
- رنگ
- صورتی تا قرمز، اغلب با رگه‌های سیاه
- سختی موس
- ۶٫۵-۵٫۵
زبرجد
Peridotزبرجد نام جواهری الیوین است؛ برخلاف بسیاری از گوهرها، طیف اصلی رنگ آن سبز است.
- خانواده
- الیوین
- رنگ
- سبز زردفام تا سبز زیتونی
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
زمرد
Emeraldزمرد، گونهٔ سبزرنگ بریل است؛ آکوامارین هم به همین خانواده تعلق دارد. سختی مرجع آن بین ۷٫۵ و ۸ قرار دارد.
- خانواده
- بریل
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۷.۵–۸
زیرکن
Zirconزیرکن یک کانی طبیعی است و با زیرکونیای مکعبی که ماده‌ای متفاوت است یکسان نیست.
- خانواده
- سیلیکات زیرکونیوم
- رنگ
- بی‌رنگ، آبی، زرد، قهوه‌ای و رنگ‌های دیگر
- سختی موس
- ۷٫۵-۶٫۵
سنگ خورشید
Sunstoneدر بعضی سنگهای خورشید، بازتاب از درون‌گیرهای صفحه‌ای درخشش پولکی ایجاد می‌کند.
- خانواده
- فلدسپار
- رنگ
- نارنجی، قرمز، قهوه‌ای و بی‌رنگ
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
سنگ ماه
Moonstoneسنگ ماه با درخشش شناور زیر سطح شناخته می‌شود؛ این جلوهٔ نوری را آدولارسانس می‌نامند.
- خانواده
- فلدسپار
- رنگ
- بی‌رنگ، سفید، کرم و هلویی
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
سودالیت
Sodaliteسودالیت یک کانی آبی تزئینی است؛ رگه‌ها و لکه‌های روشن در بسیاری از قطعه‌های آن دیده می‌شوند.
- خانواده
- گروه سودالیت
- رنگ
- آبی، اغلب با رگه‌های سفید
- سختی موس
- ۶-۵
سیترین
Citrineسیترین گونهٔ زرد تا نارنجی کوارتز است؛ وضعیت طبیعی یا بهسازی‌شدهٔ رنگ باید برای هر نمونه مشخص شود.
- خانواده
- کوارتز
- رنگ
- زرد تا نارنجی و قهوه‌ای طلایی
- سختی موس
- ۷
شبق
Jetشبق ماده‌ای آلی حاصل از دگرگونی چوب است؛ ظاهر سیاه و جلای سطحی آن در زیورآلات به کار می‌رود.
- خانواده
- مادهٔ آلی؛ چوب فسیل‌شده
- رنگ
- سیاه و قهوه‌ای بسیار تیره
- سختی موس
- ۴-۲٫۵
عاج
Ivoryعاج ماده‌ای زیستی است و کانی محسوب نمی‌شود؛ نام آن باید همراه نوع و منشأ ماده خوانده شود.
- خانواده
- مادهٔ زیستی؛ عاج
- رنگ
- سفید تا کرم
- سختی موس
- ۲٫۵
عقیق
Agateعقیق بافت ریزبلور دارد و در بسیاری از نمونه‌ها نوارهای رنگی دیده می‌شود؛ رنگ‌آمیزی هم در بازار رایج است.
- خانواده
- کلسدونی؛ کوارتز ریزبلور
- رنگ
- رنگ‌های گوناگون و نوارهای رنگی
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
فلدسپار
Feldsparفلدسپار نام گروه بزرگی از کانی‌هاست که سنگ ماه، سنگ خورشید و لابرادوریت را هم در بر می‌گیرد.
- خانواده
- گروه فلدسپار
- رنگ
- رنگ‌های متنوع
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
فلورایت
Fluoriteفلورایت ممکن است در یک بلور چند ناحیهٔ رنگی داشته باشد؛ سختی پایین و رخ‌پذیری آن در نگهداری اهمیت دارد.
- خانواده
- فلورید کلسیم
- رنگ
- بنفش، سبز، زرد، آبی و بی‌رنگ
- سختی موس
- ۴
فیروزه
Turquoiseفیروزه معمولاً با رنگ‌های آبی تا سبز شناخته می‌شود. سختی مرجع آن نسبت به کوارتز و کرندوم پایین‌تر است.
- خانواده
- فیروزه
- رنگ
- آبی تا سبز
- سختی موس
- ۵–۶
کروندوم
Corundumکرندوم کانی مادر یاقوت سرخ و سافایر است؛ نام‌گذاری گوهرهای آن به رنگ وابسته است.
- خانواده
- اکسید آلومینیوم
- رنگ
- بی‌رنگ و رنگ‌های گوناگون
- سختی موس
- ۹
کریزوبریل
Chrysoberylکریزوبریل با وجود شباهت نام، بریل نیست؛ آلکساندریت و گونهٔ چشم‌گربه‌ای در همین خانواده قرار می‌گیرند.
- خانواده
- اکسید بریلیم و آلومینیوم
- رنگ
- زرد، سبز و قهوه‌ای
- سختی موس
- ۸٫۵
کریزوکولا
Chrysocollaکریزوکولا ماده‌ای مس‌دار با رنگ‌های آبی و سبز است؛ نمونه‌های مخلوط با مواد دیگر می‌توانند ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند.
- خانواده
- سیلیکات آبدار مس
- رنگ
- آبی تا سبز
- سختی موس
- ۴-۲
کنزیت
Kunziteکنزیت گونهٔ صورتی تا بنفش اسپودومن است و جهت تراش در نمایش رنگ آن نقش دارد.
- خانواده
- اسپودومن
- رنگ
- صورتی تا بنفش روشن
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
کهربا
Amberکهربا رزین فسیل‌شدهٔ گیاهی است؛ از نظر منشأ با کانی‌های بلوری تفاوت دارد.
- خانواده
- رزین فسیل‌شده
- رنگ
- زرد، نارنجی و قهوه‌ای
- سختی موس
- ۲٫۵-۲
کوارتز
Quartzکوارتز خانوادهٔ آمتیست، سیترین و کوارتز دودی است؛ گونه‌های درشت‌بلور و ریزبلور آن ظاهر متفاوتی دارند.
- خانواده
- دی‌اکسید سیلیسیم
- رنگ
- بی‌رنگ و رنگ‌های گوناگون
- سختی موس
- ۷
کوارتز دودی
Smoky Quartzکوارتز دودی گونه‌ای از کوارتز با تیرگی دودی است؛ شدت رنگ می‌تواند از روشن تا بسیار تیره تغییر کند.
- خانواده
- کوارتز
- رنگ
- خاکستری دودی تا قهوه‌ای تیره
- سختی موس
- ۷
کوارتز صورتی
Rose Quartzکوارتز صورتی معمولاً ظاهری نیمه‌شفاف دارد و برای مهره، تراش گنبدی و قطعات تزئینی استفاده می‌شود.
- خانواده
- کوارتز
- رنگ
- صورتی روشن تا صورتی
- سختی موس
- ۷
کیانیت
Kyaniteکیانیت سختی جهت‌دار دارد؛ مقاومت آن به خراش در راستاهای مختلف بلور یکسان نیست.
- خانواده
- سیلیکات آلومینیوم
- رنگ
- آبی؛ گاهی سبز و رنگ‌های دیگر
- سختی موس
- ۷-۴
گارنت
Garnetگارنت نام یک گروه کانی است؛ به همین دلیل بازهٔ خواص آن گسترده‌تر از یک نوع منفرد دیده می‌شود. سختی مرجع این گروه ۶٫۵ تا ۷٫۵ است.
- خانواده
- گروه گارنت
- رنگ
- رنگ‌های متنوع
- سختی موس
- ۶.۵–۷.۵
گوشنیت
Gosheniteگوشنیت گونهٔ بی‌رنگ بریل است؛ بی‌رنگ بودن آن را از نظر کانی‌شناسی به الماس تبدیل نمیکند.
- خانواده
- بریل
- رنگ
- بی‌رنگ
- سختی موس
- ۸-۷٫۵
لابرادوریت
Labradoriteلابرادوریت می‌تواند جلوهٔ بازتابی آبی، سبز یا طلایی داشته باشد؛ این پدیده با رنگ زمینه متفاوت است.
- خانواده
- فلدسپار؛ پلاژیوکلاز
- رنگ
- خاکستری با بازتاب‌های رنگی
- سختی موس
- ۶٫۵-۶
لاجورد
Lapis Lazuliلاجورد یک سنگ مرکب است، نه یک کانی منفرد؛ کلسیت و پیریت ممکن است در کنار لازوریت در آن دیده شوند.
- خانواده
- سنگ مرکب با لازوریت
- رنگ
- آبی، گاهی با لکه‌های سفید و طلایی
- سختی موس
- ۶-۵
لعل
Spinelاسپینل یا لعل از نظر ترکیب با یاقوت تفاوت دارد، هرچند بعضی رنگ‌های آن در نگاه نخست شبیه یاقوت‌اند.
- خانواده
- اکسید منیزیم و آلومینیوم
- رنگ
- قرمز، صورتی، آبی، بنفش و رنگ‌های دیگر
- سختی موس
- ۸
مارگازیت
Marcasiteمارکازیت و پیریت فرمول شیمیایی مشابه ولی ساختار بلوری متفاوت دارند؛ نام بازاری مارکازیت گاهی برای پیریت هم به کار می‌رود.
- خانواده
- سولفید آهن
- رنگ
- زرد برنجی تا خاکستری فلزی
- سختی موس
- ۶–۶.۵
مالاکیت
Malachiteمالاکیت با نوارهای سبز شناخته می‌شود و معمولاً به‌صورت قطعهٔ تزئینی یا تراش گنبدی استفاده می‌شود.
- خانواده
- کربنات آبدار مس
- رنگ
- سبز با نوارهای روشن و تیره
- سختی موس
- ۴-۳٫۵
مرجان
Coralمرجان جواهری منشأ زیستی دارد؛ نوع ماده، رنگ‌آمیزی و بازسازی‌شدن نمونه باید جداگانه مشخص شوند.
- خانواده
- مادهٔ زیستی؛ مرجان
- رنگ
- قرمز، صورتی، سفید و رنگ‌های دیگر
- سختی موس
- ۴-۳
مروارید
Pearlمروارید درون نرم‌تنان شکل می‌گیرد؛ طبیعی یا پرورشی بودن، نوع آب و ساختار لایه‌ها در معرفی آن اهمیت دارند.
- خانواده
- مادهٔ زیستی؛ مروارید
- رنگ
- سفید، کرم، صورتی، خاکستری و تیره
- سختی موس
- ۴٫۵-۲٫۵
مروارید آکویا
Akoya Pearlمروارید آکویا در گروه مرواریدهای پرورشی آب شور قرار می‌گیرد و معمولاً با جلای روشن شناخته می‌شود.
- خانواده
- مروارید پرورشی آکویا
- رنگ
- سفید و کرم، با رنگ‌های فرعی
- سختی موس
- ۴٫۵-۲٫۵
مروارید تاهیتی
Tahitian pearlمروارید تاهیتی فقط سیاه نیست؛ رنگ‌های خاکستری و بازتاب‌های سبز یا دیگر رنگ‌های فرعی هم در آن دیده می‌شود.
- خانواده
- مروارید پرورشی تاهیتی
- رنگ
- خاکستری تا تیره با رنگ‌های فرعی
- سختی موس
- ۴٫۵-۲٫۵
مورگانیت
Morganiteمورگانیت گونهٔ صورتی تا هلویی بریل است و با زمرد و آکوامارین هم‌خانواده است.
- خانواده
- بریل
- رنگ
- صورتی تا هلویی
- سختی موس
- ۸-۷٫۵
مولداویت
Moldaviteمولداویت شیشهٔ طبیعی مرتبط با برخورد شهاب‌سنگی است و ساختار بلوری یک کانی را ندارد.
- خانواده
- شیشهٔ طبیعی؛ تکتیت
- رنگ
- سبز زیتونی تا سبز قهوه‌ای
- سختی موس
- ۵٫۵
هلیودور
Heliodorهلیودور به گونهٔ زرد بریل گفته می‌شود؛ نام آن به رنگ اشاره دارد، نه به یک خانوادهٔ کانی جدا.
- خانواده
- بریل
- رنگ
- زرد تا زرد مایل به سبز
- سختی موس
- ۸-۷٫۵
هیدنیت
Hiddeniteهیدنیت گونهٔ سبز اسپودومن است؛ کنزیت صورتی هم به همین خانواده تعلق دارد.
- خانواده
- اسپودومن
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۷-۶٫۵
یاقوت بی رنگ
Sapphireیاقوت بی‌رنگ یا سافایر سفید، کرندوم بدون رنگ محسوس است؛ از نظر ترکیب با الماس متفاوت است.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- بی‌رنگ
- سختی موس
- ۹
یاقوت پادپاراچا
Padparadschaپادپاراچا نامی برای طیف مشخصی از سافایر صورتی‌نارنجی است؛ مرز نام‌گذاری آن باید در گزارش تخصصی بررسی شود.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- صورتی مایل به نارنجی
- سختی موس
- ۹
یاقوت زرد
Yellow Sapphireیاقوت زرد یک گونهٔ رنگی سافایر است؛ طبیعی یا بهسازی‌شده بودن رنگ از خود نام مشخص نمی‌شود.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- زرد
- سختی موس
- ۹
یاقوت سبز
Green Sapphireیاقوت سبز به خانوادهٔ کرندوم تعلق دارد و با زمرد که گونه‌ای بریل است متفاوت است.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- سبز
- سختی موس
- ۹
یاقوت سرخ
Rubyیاقوت سرخ، گونهٔ قرمز کانی کرندوم است. حضور کروم در ساختار این کانی در ایجاد رنگ قرمز نقش دارد.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- قرمز
- سختی موس
- ۹
یاقوت سیلان
Ceylon Sapphireعنوان سیلان به سری‌لانکا اشاره دارد؛ اثبات منشأ جغرافیایی یک سنگ به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- رنگ‌های مختلف؛ اغلب آبی
- سختی موس
- ۹
یاقوت صورتی
Pink Sapphireیاقوت صورتی از گونه‌های رنگی سافایر است؛ جداسازی عنوان آن از یاقوت سرخ به ارزیابی رنگ وابسته است.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- صورتی
- سختی موس
- ۹
یاقوت کبود
Sapphireسافایر فقط آبی نیست؛ کرندوم‌های رنگیِ غیرقرمز در این خانواده قرار می‌گیرند. سختی مرجع آن ۹ است.
- خانواده
- کرندوم
- رنگ
- رنگ‌های گوناگون به‌جز قرمز
- سختی موس
- ۹
سنگی با این عبارت پیدا نشد.
منابع و تاریخ بررسی
- اطلس جامع سنگهای TGJU ↗2026-10-19
- دانشنامهٔ گوهرشناسی GIA ↗2026-10-19