یادداشت با نرخ شناور چیست؟

یادداشت با نرخ شناور (FRN) یک ابزار بدهی است که نرخ بهره آن به یک نرخ معیار (مانند نرخ یادداشت خزانه‌داری ایالات متحده، نرخ وجوه فدرال رزرو، نرخ پیشنهادی بین‌بانکی لندن (LIBOR)، یا نرخ اولیه) وابسته است. این یادداشت‌ها توسط مؤسسات مالی، دولت‌ها و شرکت‌ها با سررسیدهای معمولاً دو تا پنج ساله منتشر می‌شوند.

نکات کلیدی

• یادداشت با نرخ شناور یک اوراق قرضه با نرخ بهره متغیر است، برخلاف یادداشت با نرخ ثابت که نرخ بهره آن تغییر نمی‌کند.
• نرخ بهره به یک نرخ معیار کوتاه‌مدت مانند LIBOR یا نرخ وجوه فدرال به علاوه یک اسپرد ثابت وابسته است.
• بسیاری از یادداشت‌های با نرخ شناور دارای کوپن‌های سه‌ماهه هستند، به این معنا که چهار بار در سال سود پرداخت می‌کنند، اما برخی به‌صورت ماهانه، شش‌ماهه یا سالانه پرداخت می‌کنند.
• FRN‌ها برای سرمایه‌گذاران جذاب هستند زیرا می‌توانند از افزایش نرخ‌های بهره سود ببرند، زیرا نرخ یادداشت به‌طور دوره‌ای با نرخ‌های بازار کنونی تنظیم می‌شود.

درک یادداشت‌های با نرخ شناور (FRN)

یادداشت‌های با نرخ شناور بخش قابل‌توجهی از بازار اوراق قرضه با درجه سرمایه‌گذاری ایالات متحده را تشکیل می‌دهند. در مقایسه با ابزارهای بدهی با نرخ ثابت، این یادداشت‌ها به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند از افزایش نرخ‌های بهره بهره‌مند شوند، زیرا نرخ یادداشت به‌طور دوره‌ای با نرخ‌های بازار کنونی تنظیم می‌شود. این یادداشت‌ها معمولاً به نرخ‌های کوتاه‌مدت مانند نرخ وجوه فدرال که بانک فدرال رزرو برای وام‌های کوتاه‌مدت بین بانک‌ها تعیین می‌کند، وابسته هستند. به‌طور معمول، نرخ یا بازده پرداختی به سرمایه‌گذار در یک اوراق قرضه یا محصول خزانه‌داری ایالات متحده با افزایش مدت زمان تا سررسید افزایش می‌یابد. منحنی بازده صعودی به سرمایه‌گذاران برای نگهداری اوراق بهادار بلندمدت‌تر پاداش می‌دهد. به‌عبارت دیگر، در شرایط عادی بازار، بازده اوراق قرضه با سررسید 10 ساله باید بیشتر از اوراق با سررسید دو ماهه باشد. در نتیجه، یادداشت‌های با نرخ شناور معمولاً بازده کمتری نسبت به همتایان با نرخ ثابت خود به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کنند، زیرا این یادداشت‌ها به نرخ‌های کوتاه‌مدت وابسته هستند. سرمایه‌گذار بخشی از بازده را در ازای امنیت داشتن سرمایه‌گذاری‌ای که با افزایش نرخ معیار افزایش می‌یابد، فدا می‌کند. با این حال، اگر نرخ معیار کوتاه‌مدت کاهش یابد، نرخ FRN نیز کاهش می‌یابد. هیچ تضمینی وجود ندارد که نرخ FRN به همان سرعت نرخ‌های بهره در محیطی با نرخ‌های رو به افزایش، بالا برود. این بستگی به عملکرد نرخ معیار دارد. در نتیجه، دارندگان اوراق FRN همچنان ممکن است با ریسک نرخ بهره مواجه شوند، به این معنا که نرخ اوراق ممکن است نسبت به بازار کلی عملکرد ضعیفی داشته باشد. از آنجا که نرخ اوراق می‌تواند با شرایط بازار تنظیم شود، قیمت FRN معمولاً نوسانات یا تغییرات قیمتی کمتری دارد. اوراق قرضه با نرخ ثابت سنتی معمولاً با افزایش نرخ‌ها کاهش می‌یابند، زیرا دارندگان اوراق موجود با محصولی با نرخ بازده پایین‌تر ضرر می‌کنند. FRN‌ها به دلیل کاهش هزینه فرصت برای دارندگان اوراق در بازار با نرخ‌های رو به افزایش، از برخی نوسانات قیمتی بازار جلوگیری می‌کنند. مانند هر اوراق قرضه، FRN‌ها در معرض ریسک نکول هستند، که زمانی رخ می‌دهد که شرکت یا دولت نتواند اصل سرمایه یا مبلغ اولیه پرداختی توسط سرمایه‌گذار را بازپرداخت کند. از آنجا که این یادداشت‌ها نرخ‌های متغیر دارند، معمولاً پرداخت‌های کوپن غیرقابل پیش‌بینی دارند. پرداخت کوپن، پرداخت سود برای اوراق قرضه است. گاهی اوقات یک یادداشت شناور ممکن است دارای سقف (cap) و کف (floor) باشد که به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد حداکثر و حداقل نرخ‌های بهره پرداختی توسط یادداشت را بداند. نرخ بهره FRN می‌تواند به دفعات یا به‌طور مکرر، از یک بار در روز تا یک بار در سال، بسته به انتخاب صادرکننده تغییر کند. دوره بازتنظیم (reset period)، که در بروشور اوراق مشخص شده، به سرمایه‌گذار می‌گوید که نرخ هر چند وقت یک‌بار تنظیم می‌شود. صادرکننده ممکن است سود را به‌صورت ماهانه، سه‌ماهه، شش‌ماهه یا سالانه پرداخت کند.

یادداشت با نرخ شناور قابل فراخوان در مقابل غیرقابل فراخوان

FRN‌ها ممکن است با یا بدون گزینه قابل فراخوان (callable) منتشر شوند، به این معنا که صادرکننده حق دارد مبلغ اصل سرمایه‌گذار را بازگرداند و پرداخت سود را متوقف کند. ویژگی قابل فراخوان از قبل مشخص است و به صادرکننده اجازه می‌دهد اوراق را قبل از سررسید بازپرداخت کند.

مزایا

• یادداشت‌های با نرخ شناور به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند از افزایش نرخ‌ها سود ببرند زیرا نرخ FRN با بازار تنظیم می‌شود.
• FRN‌ها کمتر تحت تأثیر نوسانات قیمتی قرار می‌گیرند.
• FRN‌ها در اوراق خزانه‌داری ایالات متحده و اوراق قرضه شرکتی موجود هستند.

معایب

• اگر نرخ‌های بازار به میزان بیشتری از بازتنظیم نرخ افزایش یابد، FRN‌ها همچنان ممکن است ریسک نرخ بهره داشته باشند.
• FRN‌ها می‌توانند ریسک نکول داشته باشند اگر شرکت یا دولت صادرکننده نتواند اصل سرمایه را بازپرداخت کند.
• اگر نرخ‌های بهره بازار کاهش یابد، نرخ‌های FRN نیز ممکن است کاهش یابند.
• FRN‌ها معمولاً نرخ کمتری نسبت به همتایان با نرخ ثابت خود پرداخت می‌کنند.

مثال از یادداشت با نرخ شناور (FRN)

وزارت خزانه‌داری ایالات متحده از سال 2014 شروع به انتشار یادداشت‌های با نرخ شناور کرد. این یادداشت‌ها دارای ویژگی‌ها و الزامات زیر هستند:

• حداقل مبلغ خرید 100 دلار
• مدت یا سررسید دو سال
• در سررسید، سرمایه‌گذار ارزش اسمی یادداشت را دریافت می‌کند
• نرخ متغیری وابسته به قبض خزانه‌داری 13 هفته‌ای پرداخت می‌کند
• پرداخت سود یا کوپن به‌صورت سه‌ماهه
• FRN‌ها می‌توانند تا سررسید نگهداری شوند یا قبل از سررسید فروخته شوند
• به‌صورت الکترونیکی منتشر می‌شوند
• درآمد بهره مشمول مالیات درآمد فدرال است