نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام چیست؟

نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (D/E) برای ارزیابی اهرم مالی یک شرکت استفاده می‌شود و با تقسیم کل بدهی‌های شرکت بر حقوق صاحبان سهام محاسبه می‌شود. نسبت D/E یک معیار مهم در امور مالی شرکت‌ها است. این معیار، میزان تأمین مالی عملیات یک شرکت با بدهی به جای منابع خود را اندازه‌گیری می‌کند. نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام نوع خاصی از نسبت اهرمی است.

نکات کلیدی

• نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (D/E) کل بدهی‌های یک شرکت را با حقوق صاحبان سهام آن مقایسه می‌کند و می‌تواند برای ارزیابی میزان وابستگی آن به بدهی استفاده شود.
• نسبت‌های D/E در صنایع مختلف متفاوت است و بهترین کاربرد آن برای مقایسه رقبای مستقیم یا اندازه‌گیری تغییر در وابستگی شرکت به بدهی در طول زمان است.
• در میان شرکت‌های مشابه، نسبت D/E بالاتر، ریسک بیشتری را نشان می‌دهد، در حالی که نسبت بسیار پایین ممکن است نشان دهد که یک کسب‌وکار از تأمین مالی بدهی برای توسعه استفاده نمی‌کند.
• سرمایه‌گذاران اغلب نسبت D/E را برای در نظر گرفتن فقط بدهی بلندمدت تعدیل می‌کنند زیرا نسبت به تعهدات کوتاه‌مدت ریسک بیشتری دارد.

فرمول و محاسبه نسبت D/E

نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام = کل بدهی‌ها / کل حقوق صاحبان سهام اطلاعات مورد نیاز برای محاسبه نسبت D/E را می‌توان در ترازنامه یک شرکت بورسی یافت. کم کردن مقدار بدهی‌ها در ترازنامه از مقدار کل دارایی‌های نشان داده شده در آن، رقم حقوق صاحبان سهام را ارائه می‌دهد که نسخه تغییر یافته این معادله ترازنامه است:

دارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سهام

این دسته‌های ترازنامه ممکن است شامل مواردی باشد که به طور معمول در مفهوم سنتی وام یا دارایی، بدهی یا حقوق صاحبان سهام در نظر گرفته نمی‌شوند. از آنجایی که این نسبت می‌تواند توسط سود انباشته یا زیان‌ها، دارایی‌های نامشهود و تعدیلات طرح بازنشستگی تحریف شود، معمولاً برای درک میزان اتکای یک شرکت به بدهی، تحقیقات بیشتری لازم است.برای به دست آوردن تصویر واضح‌تر و تسهیل مقایسه‌ها، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران اغلب نسبت D/E را تعدیل می‌کنند. آنها همچنین نسبت D/E را در زمینه نسبت‌های اهرمی کوتاه‌مدت، سودآوری و انتظارات رشد ارزیابی می‌کنند.

نحوه محاسبه نسبت D/E در اکسل

صاحبان کسب‌وکار از نرم‌افزارهای مختلفی برای پیگیری نسبت‌های D/E و سایر معیارهای مالی استفاده می‌کنند. مایکروسافت اکسل یک قالب ترازنامه ارائه می‌دهد که به طور خودکار نسبت‌های مالی مانند نسبت D/E و نسبت بدهی را محاسبه می‌کند.یا می‌توانید مقادیر کل بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در سلول‌های مجاور صفحه گسترده، مثلاً B2 و B3 وارد کنید، سپس فرمول "=B2/B3" را در سلول B4 اضافه کنید تا نسبت D/E به دست آید.

نسبت D/E به شما چه می‌گوید؟

نسبت D/E اندازه‌گیری می‌کند که یک شرکت چقدر بدهی نسبت به ارزش دارایی‌های خود پس از کسر بدهی‌ها، متحمل شده است. بدهی باید بازپرداخت یا تجدید تأمین مالی شود، هزینه‌های بهره‌ای را تحمیل می‌کند که معمولاً قابل تعویق نیست و می‌تواند در صورت نکول، ارزش حقوق صاحبان سهام را مختل یا از بین ببرد. در نتیجه، نسبت D/E بالا اغلب با ریسک سرمایه‌گذاری بالا مرتبط است. این بدان معناست که یک شرکت عمدتاً به تأمین مالی بدهی متکی است.رشد تأمین شده از طریق بدهی ممکن است باعث افزایش درآمد شود و اگر افزایش سود افزایشی از افزایش مربوط به هزینه‌های خدمات بدهی بیشتر باشد، سهامداران باید انتظار سود داشته باشند. با این حال، اگر هزینه اضافی تأمین مالی بدهی بیشتر از درآمد اضافی باشد که ایجاد می‌کند، قیمت سهام ممکن است کاهش یابد. هزینه بدهی و توانایی یک شرکت برای ارائه خدمات آن می‌تواند با شرایط بازار متفاوت باشد. در نتیجه، استقراضی که در ابتدا محتاطانه به نظر می‌رسید، ممکن است بعداً در شرایط مختلف بی‌سود باشد.تغییرات در بدهی بلندمدت و دارایی‌ها بیشتر از همه بر نسبت D/E تأثیر می‌گذارد زیرا اعداد مربوطه معمولاً بزرگتر از بدهی کوتاه‌مدت و دارایی‌های کوتاه‌مدت هستند. اگر سرمایه‌گذاران بخواهند اهرم کوتاه‌مدت یک شرکت و توانایی آن در انجام تعهدات بدهی که باید ظرف یک سال یا کمتر پرداخت شوند را ارزیابی کنند، می‌توانند از نسبت‌های دیگر استفاده کنند.

به عنوان مثال، نسبت وجه نقد، نقدینگی کوتاه‌مدت یک شرکت را ارزیابی می‌کند:

نسبت وجه نقد = (وجه نقد + اوراق بهادار قابل فروش) / بدهی‌های کوتاه‌مدت

همچنین نسبت جاری:

نسبت جاری = دارایی‌های کوتاه‌مدت / بدهی‌های کوتاه‌مدت

مثالی از نسبت D/E

بیایید مثالی از شرکت اپل (AAPL) را در نظر بگیریم. می‌توانیم در زیر ببینیم که برای سه ماهه اول سال ۲۰۲۴، منتهی به ۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، اپل ۲۷۹ میلیارد دلار کل بدهی و ۷۴ میلیارد دلار کل حقوق صاحبان سهام داشته است.با استفاده از فرمول بالا، نسبت D/E برای اپل به صورت زیر محاسبه می‌شود:نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام = ۲۷۹ میلیارد دلار / ۷۴ میلیارد دلار = ۳.۷۷این نتیجه به این معنی است که اپل به ازای هر دلار حقوق صاحبان سهام، ۳.۷۷ دلار بدهی داشته است. اما به خودی خود، این نسبت تصویر کاملی به سرمایه‌گذاران نمی‌دهد. مقایسه این نسبت با سایر شرکت‌های مشابه مهم است.

تعدیل نسبت D/E

همه بدهی‌ها به یک اندازه ریسک ندارند. نسبت D/E بلندمدت با استفاده از مقدار آن به جای کل بدهی‌ها در صورت کسر فرمول استاندارد، بر بدهی بلندمدت پرریسک‌تر تمرکز می‌کند:نسبت D/E بلندمدت = بدهی بلندمدت ÷ حقوق صاحبان سهامبدهی کوتاه‌مدت نیز البته اهرم یک شرکت را افزایش می‌دهد، اما از آنجایی که این بدهی‌ها باید ظرف یک سال یا کمتر پرداخت شوند، به اندازه بدهی بلند مدت ریسک ندارند.

نسبت D/E برای امور مالی شخصی

نسبت D/E می‌تواند برای صورت‌های مالی شخصی نیز اعمال شود و به عنوان نسبت D/E شخصی عمل کند. در اینجا، حقوق صاحبان سهام به تفاوت بین ارزش کل دارایی‌های یک فرد و کل بدهی‌ها یا تعهدات او اشاره دارد. فرمول نسبت D/E شخصی کمی متفاوت است:نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام = کل بدهی‌های شخصی / (دارایی‌های شخصی - بدهی‌ها)نسبت D/E شخصی اغلب زمانی استفاده می‌شود که یک فرد یا یک کسب‌وکار کوچک برای وام درخواست می‌دهد. وام دهندگان از رقم D/E برای ارزیابی توانایی متقاضی وام در ادامه پرداخت وام در صورت از دست دادن موقت درآمد استفاده می‌کنند.

نسبت D/E در مقابل نسبت اهرمی

نسبت‌های اهرمی دسته گسترده‌ای از نسبت‌های مالی را تشکیل می‌دهند که نسبت D/E شناخته شده‌ترین آنهاست. "اهرم" اصطلاحی برای اهرم مالی است.نسبت‌های اهرمی بیشتر از سایر نسبت‌های مورد استفاده در حسابداری یا تحلیل سرمایه‌گذاری، بر مفهوم اهرم تمرکز می‌کنند. اصل اساسی به طور کلی فرض می‌کند که مقداری اهرم خوب است، اما اهرم بیش از حد یک سازمان را در معرض خطر قرار می‌دهد.نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام زمانی مفیدتر است که برای مقایسه رقبای مستقیم استفاده شود. اگر نسبت D/E یک شرکت به طور قابل توجهی از سایر شرکت‌ها در صنعت خود بیشتر باشد، سهام آن می‌تواند پرریسک‌تر باشد.

محدودیت‌های نسبت D/E

هنگام استفاده از نسبت D/E، توجه به صنعتی که شرکت در آن فعالیت می‌کند بسیار مهم است. از آنجایی که صنایع مختلف نیازهای سرمایه‌ای و نرخ رشد متفاوتی دارند، مقدار نسبت D/E که در یک صنعت رایج است ممکن است در صنعت دیگر یک علامت هشدار باشد.سهام شرکت‌های خدمات عمومی اغلب نسبت‌های D/E بسیار بالایی دارند. به عنوان یک صنعت بسیارregulated که سرمایه‌گذاری‌های بزرگ را معمولاً با نرخ بازده ثابت انجام می‌دهد و جریان درآمد ثابتی ایجاد می‌کند، شرکت‌های خدمات عمومی به شدت و نسبتاً ارزان. نسبت‌های اهرمی بالا در صنایع با رشد آهسته با درآمد ثابت، نشان دهنده استفاده کارآمد از سرمایه است. شرکت‌ها در بخش کالاهای مصرفی اصلی به دلایل مشابه تمایل به داشتن نسبت‌های D/E بالایی دارند.تحلیلگران همیشه در مورد آنچه به عنوان بدهی تعریف می‌شود، سازگار نیستند. به عنوان مثال، سهام ممتاز گاهی اوقات حقوق صاحبان سهام در نظر گرفته می‌شود، زیرا پرداخت سود سهام ممتاز تعهدات قانونی نیست و سهام ممتاز در اولویت ادعای خود بر دارایی‌های شرکت، پایین‌تر از همه بدهی‌ها (اما بالاتر از سهام عادی) قرار می‌گیرد. از سوی دیگر، سود سهام ممتاز معمولاً ثابت، ارزش اسمی و حقوق انحلال، سهام ممتاز را بیشتر شبیه بدهی می‌کند.قرار دادن سهام ممتاز در کل بدهی، نسبت D/E را افزایش می‌دهد و باعث می‌شود یک شرکت پرریسک‌تر به نظر برسد. قرار دادن سهام ممتاز در بخش حقوق صاحبان سهام از نسبت D/E، مخرج را افزایش می‌دهد و نسبت را کاهش می‌دهد. این یک مسئله بسیار دشوار در تجزیه و تحلیل صنایعی است که به ویژه به تأمین مالی سهام ممتاز، مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری املاک و مستغلات (REITs) متکی هستند.

نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (D/E) خوب چیست؟

آنچه به عنوان نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام "خوب" محسوب می‌شود، به ماهیت کسب‌وکار و صنعت آن بستگی دارد. به طور کلی، نسبت D/E زیر ۱ نسبتاً ایمن تلقی می‌شود، در حالی که مقادیر ۲ یا بالاتر ممکن است پرریسک در نظر گرفته شوند. شرکت‌ها در برخی صنایع، مانند خدمات عمومی، کالاهای مصرفی اصلی و بانکداری، معمولاً نسبت‌های D/E نسبتاً بالایی دارند.توجه داشته باشید که یک نسبت D/E بسیار پایین ممکن است منفی باشد و نشان می‌دهد که شرکت از تأمین مالی بدهی و مزایای مالیاتی آن استفاده نمی‌کند. (هزینه بهره تجاری معمولاً از مالیات کسر می‌شود، در حالی که پرداخت سود سهام مشمول مالیات بر درآمد شرکت و شخصی است.)

نسبت D/E ۱.۵ چه چیزی را نشان می‌دهد؟

نسبت D/E ۱.۵ نشان می‌دهد که شرکت مورد نظر به ازای هر ۱ دلار حقوق صاحبان سهام، ۱.۵۰ دلار بدهی دارد. برای مثال، فرض کنید دارایی شرکت ۲ میلیون دلار و بدهی‌های آن ۱.۲ میلیون دلار باشد. از آنجایی که حقوق صاحبان سهام برابر با دارایی‌ها منهای بدهی‌ها است، حقوق صاحبان سهام شرکت ۸۰۰۰۰۰ دلار خواهد بود. بنابراین نسبت D/E آن ۱.۲ میلیون دلار تقسیم بر ۸۰۰۰۰۰ دلار یا ۱.۵ خواهد بود.

نسبت D/E منفی چه چیزی را نشان می‌دهد؟

اگر شرکتی نسبت D/E منفی داشته باشد، به این معنی است که حقوق صاحبان سهام منفی دارد. به عبارت دیگر، بدهی‌های شرکت بیشتر از دارایی‌های آن است. در بیشتر موارد، این به عنوان نشانه‌ای از ریسک بالا و انگیزه‌ای برای درخواست حمایت از ورشکستگی در نظر گرفته می‌شود.

کدام صنایع نسبت‌های D/E بالایی دارند؟

در بخش بانکداری و خدمات مالی، نسبت D/E نسبتاً بالا رایج است. بانک‌ها مقادیر بیشتری بدهی دارند زیرا دارایی‌های ثابت قابل توجهی به شکل شبکه‌های شعبه دارند. نسبت‌های D/E بالاتر نیز می‌توانند در سایر بخش‌های سرمایه‌بر که به شدت به تأمین مالی بدهی متکی هستند، مانند خطوط هوایی و صنایع، غالب باشند.

چگونه می‌توان از نسبت D/E برای اندازه‌گیری ریسک‌پذیری یک شرکت استفاده کرد؟

افزایش مداوم نسبت D/E ممکن است دریافت تأمین مالی را در آینده برای یک شرکت دشوارتر کند. اتکای روزافزون به بدهی می‌تواند در نهایت منجر به مشکلاتی در ارائه خدمات تعهدات وام فعلی شرکت شود. نسبت‌های D/E بسیار بالا ممکن است در نهایت منجر به نکول وام یا ورشکستگی شود.

نتیجه نهایی

نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (D/E) می‌تواند به سرمایه‌گذاران کمک کند تا شرکت‌های دارای اهرم بالا را که ممکن است در طول رکودهای تجاری خطراتی را ایجاد کنند، شناسایی کنند. سرمایه‌گذاران می‌توانند نسبت D/E یک شرکت را با میانگین صنعت آن و رقبای آن مقایسه کنند تا تصویری از اتکای یک شرکت به بدهی به دست آورند. با این حال، همه نسبت‌های D/E بالا نشان دهنده چشم‌انداز ضعیف کسب‌وکار نیستند.در واقع، بدهی می‌تواند شرکت را قادر به رشد و ایجاد درآمد اضافی کند. اما اگر شرکتی به طور فزاینده‌ای به بدهی یا به طور نامناسب برای صنعت خود متکی شده باشد، سرمایه‌گذاران بالقوه می‌خواهند بیشتر تحقیق کنند.