قرارداد شبه چیست؟

قرارداد شبه نام دیگری برای قرارداد ضمنی در قانون است که به عنوان راه‌حلی برای اختلاف بین دو طرف که قرارداد ندارند، عمل می‌کند. قرارداد شبه یک تعهد قانونی است نه یک قرارداد سنتی که توسط قاضی تصمیم‌گیری می‌شود تا یک طرف به دیگری غرامت بپردازد. بنابراین، قرارداد شبه یک قضاوت پس‌رونده است برای اصلاح شرایطی که در آن یک طرف به هزینه طرف دیگر چیزی به دست می‌آورد.

این ترتیبات ممکن است زمانی اعمال شوند که کالاها یا خدماتی توسط یک طرف پذیرفته شوند، حتی اگر درخواست نشده باشند. پذیرش سپس انتظار پرداخت را برای طرف ارائه‌دهنده ایجاد می‌کند.

نکات کلیدی

• قرارداد شبه یک راه‌حل پس‌رونده بین دو طرفی است که هیچ قرارداد رسمی با یکدیگر ندارند.
• این قرارداد توسط قاضی برای اصلاح شرایطی ایجاد می‌شود که در آن یک طرف به هزینه طرف دیگر چیزی به دست می‌آورد.
• شاکی باید دارایی، آیتم، منفعت یا خدماتی را به طرف دیگر ارائه کرده باشد به‌گونه‌ای که متهم باید می‌دانست که باید برای آن پرداخت کند.
• متهم باید آیتم را پذیرفته یا دریافت آن را تأیید کرده باشد، اما هیچ تلاش یا پیشنهادی برای پرداخت آن نکرده باشد، حتی زمانی که می‌دانست باید پرداخت کند.

درک قراردادهای شبه

در حوزه‌های قضایی حقوق عرفی، قراردادهای شبه در قرون وسطی تحت شکلی از اقدام قانونی به نام indebitatus assumpsit به زبان لاتین، که به معنای بدهکار بودن یا تعهد به بدهی است، سرچشمه گرفتند. این اصل حقوقی راهی بود که دادگاه‌ها یک طرف را ملزم به پرداخت به طرف دیگر می‌کردند، گویی که قرارداد یا توافقی از قبل بین آن‌ها وجود داشته است. بنابراین، تعهد متهم به پایبندی به تبادل، به‌صورت ضمنی توسط قانون در نظر گرفته می‌شود. از اولین کاربردهای آن، قرارداد شبه معمولاً برای اجرای تعهدات جبران خسارت اعمال می‌شد.

این قرارداد صادر می‌شد و به متهم دستور می‌داد که به شاکی جبران خسارت بپردازد. جبران خسارت، که به لاتین به نام quantum meruit یا مقدار سزاوار شناخته می‌شود، بر اساس میزان یا حدی که متهم به‌طور ناعادلانه منتفع شده است، محاسبه می‌شود. این راه‌حل همچنین به عنوان قرارداد سازنده شناخته می‌شود، زیرا توسط قاضی زمانی که هیچ قرارداد موجودی بین دو طرف وجود ندارد، ساخته می‌شود. اگر توافق یا قراردادی از قبل وجود داشته باشد، قاضی قرارداد شبه ایجاد نمی‌کند زیرا نیازی به آن نیست.

واقعیت مهم: قرارداد ضمنی در قانون نام دیگری برای قرارداد شبه است.

هدف

قراردادهای شبه تعهد یک طرف به طرف دوم را مشخص می‌کنند زمانی که طرف اول از طرف دوم منفعت یا دارایی دریافت می‌کند. ممکن است شخصی آگاهانه یا ناآگاهانه چیزی با ارزش به دیگری بدون توافق قبلی بدهد. فرض بر این است که یک فرد معقول برای آن پرداخت می‌کند، آن را پس می‌دهد یا به نحوی به ارائه‌دهنده غرامت می‌دهد. قراردادهای شبه به‌عنوان راه‌حلی برای ارائه‌دهنده اعطا می‌شوند تا از سوءاستفاده از آن‌ها جلوگیری شود و دیگران از بهره‌مندی ناعادلانه باز داشته شوند.

قانونی بودن

از آنجا که توافق در دادگاه قانون ساخته می‌شود، از نظر قانونی قابل اجرا است، بنابراین هیچ‌یک از طرفین نیازی به موافقت با آن ندارند. هدف قرارداد شبه ایجاد نتیجه‌ای عادلانه در شرایطی است که یک طرف برتری بر دیگری دارد. متهم—طرفی که دارایی را به دست آورده—باید به شاکی—طرفی که متضرر شده—جبران خسارت بپردازد تا ارزش آیتم را پوشش دهد.

الزامات

جنبه‌های خاصی باید وجود داشته باشد تا قاضی قرارداد شبه صادر کند:

• یک طرف، شاکی، باید به دلیل انتقال متحمل ضرر شده باشد.
• متهم باید آیتم با ارزش را دریافت کرده یا دریافت آن را تأیید کرده و نگه داشته باشد، اما هیچ تلاش یا پیشنهادی برای پرداخت آن نکرده باشد.
• شاکی باید از طریق بار اثبات نشان دهد که چرا متهم بهره‌مندی ناعادلانه‌ای دریافت کرده است.
• آیتم یا خدمت نباید به‌عنوان هدیه داده شده باشد.
• متهم باید انتخابی برای پذیرش یا رد منفعت داشته باشد.

قرارداد شبه در مقابل قرارداد

قرارداد شبه

• فقط ضمنی در قانون : ضمنی در قانون به این معناست که تعهد پرداخت توسط قانون ایجاد می‌شود—در این مورد، قاضی که راه‌حلی ارائه می‌دهد.
• توسط قاضی دستور داده می‌شود : قراردادهای شبه توسط قاضی دستور داده می‌شوند زیرا قراردادهای ضمنی در قانون تحت قانون قراردادها پوشش داده نمی‌شوند.
• هیچ قراردادی وجود ندارد : قراردادهای شبه قرارداد نیستند؛ آن‌ها راه‌حل‌هایی برای اختلافات بین طرفین هستند که نتیجه بهره‌مندی ناعادلانه یک طرف است.

قرارداد

• می‌تواند صریح یا ضمنی باشد : به‌طور کلی دو نوع قرارداد وجود دارد: صریح و ضمنی. قرارداد صریح آن است که شرایط آن مشخص شده و هر دو طرف موافقت می‌کنند که به شرایط پایبند باشند. قرارداد ضمنی آن است که رضایت متقابل برای تبادل داده می‌شود، اما شرایط صریحی وجود ندارد.
• توسط توافق طرفین آغاز می‌شود : طرف‌های درگیر در تبادل با تبادل موافقت می‌کنند.
• یک قرارداد قانونی وجود دارد : قراردادهای صریح و ضمنی از نظر قانونی قابل شناسایی و اجرا هستند.

انواع قرارداد شبه

انواع قرارداد شبه در بخش‌های ۶۸ تا ۷۲ قانون قرارداد سال ۱۸۷۲ به شرح زیر مشخص شده‌اند:

• بخش ۶۸ : شخصی که قادر به انعقاد قرارداد نیست، توسط شخص ثالثی به نمایندگی از فرد ناتوان یا هرکسی که از نظر قانونی موظف به حمایت از اوست، تأمین می‌شود. اشخاص ثالث می‌توانند قیمت تأمین‌کننده را از دارایی فرد ناتوان بازیابی کنند.
• بخش ۶۹ : شخصی که به نمایندگی از شخص دیگر پرداختی انجام می‌دهد، طبق قانون موظف به پرداخت پول است. بنابراین، شخصی که پرداخت را انجام داده، حق بازپرداخت از طرف دیگر را دارد.
• بخش ۷۰ : وقتی شخصی به‌طور قانونی برای شخص دیگری کاری انجام می‌دهد یا چیزی را بدون قصد انجام رایگان تحویل می‌دهد، طرف دریافت‌کننده موظف به جبران خسارت به طرف قبلی است.
• بخش ۷۱ : شخصی که کالاهایی متعلق به شخص دیگر را پیدا کرده و مالکیت آن‌ها را به عهده می‌گیرد، همان مسئولیت‌های یک امانت‌دار را دارد.
• بخش ۷۲ : کسی که تحت اجبار یا به اشتباه پرداخت شده یا چیزی دریافت کرده است، باید پول را بازپرداخت یا بازگرداند.

واقعیت مهم:‌ بهره‌مندی ناعادلانه زمانی رخ می‌دهد که فردی به‌طور نامناسب از یک موقعیت بهره‌مند شود، چه به دلیل شانس یا به دلیل بدشانسی شخص دیگر.

مزایا و معایب قراردادهای شبه

مزایا

مزایای استفاده از قرارداد شبه شامل این واقعیت است که این ابزارهای قانونی معمولاً بر اساس اصل بهره‌مندی ناعادلانه هستند. این امر مانع از کسب مزیت غیرمنصفانه یک طرف بر دیگری می‌شود. بنابراین، این یک محافظ برای قربانیان بی‌گناه اعمال نادرست و جایگزینی قانونی برای جبران خسارت است، که اطمینان می‌دهد ارائه‌دهنده خدمات یا کالاها برای همان جبران شود. برای رعایت قراردادهای شبه، همه طرف‌های درگیر ملزم به پیروی از آن‌ها هستند، زیرا توسط دستور دادگاه ایجاد می‌شوند.

معایب

همچنین معایب یا محدودیت‌هایی وجود دارد. کسانی که به‌طور غفلت‌آمیز، غیرضروری یا به اشتباه منفعتی دریافت کرده‌اند، مسئول شناخته نمی‌شوند. اگرچه شخصی می‌تواند تحت قرارداد شبه مسئول شناخته شود، نمی‌توان بیش از مقداری که تحت قرارداد دریافت کرده‌اند، از او مطالبه کرد. بنابراین، هیچ مقرراتی برای بازیابی مبلغی بیش از آنچه شاکی دریافت کرده است وجود ندارد—اگر شاکی تنها بخشی از خدمات/کالاهایی که در ابتدا قرارداد کرده بود را دریافت کند، نمی‌تواند ادعای جبران خسارت کند، زیرا کل مبلغ بازیابی نشده است. اگر توافقی صریح بین طرفین وجود داشته باشد، شاکیان باید تمام سودها را واگذار کنند. اگرچه قرارداد شبه یک راه‌حل قانونی است که از بهره‌مندی ناعادلانه گیرندگان خدمات یا کالاها جلوگیری می‌کند، شاکی تنها در صورتی می‌تواند تسکین یابد که بتواند ثابت کند به دلیل نقض تعهدات قراردادی متهم متحمل ضرر شده است.

مزایا

• مانع از بهره‌مندی غیرمنصفانه یک طرف به هزینه طرف دیگر می‌شود
• دستور دادگاه از نظر قانونی الزام‌آور است

معایب

• در همه موارد مناسب نیست
• مبلغ نمی‌تواند شامل خسارات اضافی باشد

قراردادهای شبه چیست؟

قرارداد شبه همچنین به عنوان قرارداد ضمنی شناخته می‌شود، که در آن متهم دستور داده می‌شود به شاکی جبران خسارت بپردازد، یا قرارداد سازنده، به این معنا که قراردادی ایجاد می‌شود زمانی که هیچ قرارداد واقعی بین طرفین وجود ندارد.

قرارداد شبه به زبان ساده چیست؟

قرارداد شبه تعهدی بین دو طرف است که توسط دستور دادگاه به جای توافق بین طرفین برای جلوگیری از بهره‌مندی ناعادلانه ایجاد می‌شود.

نمونه‌ای از قرارداد شبه چیست؟

مثالی ممکن است این باشد که شخص A به شخص B پیشنهاد دهد برای کمک به نقل‌مکان به آپارتمان جدید ۱۰۰ دلار بپردازد. توافق شفاهی است و نه یک قرارداد رسمی. شخص B به کار متعهد می‌شود، یک کار دیگر را رد می‌کند و در روز مورد نیاز برای کمک به نقل‌مکان حاضر می‌شود. اما وقتی شخص B حاضر می‌شود، شخص A به او می‌گوید که دیگر نیازی به او نیست و کار لغو شده است. شخص B یک دعوی مدنی برای دریافت پول از دست رفته مطرح می‌کند و اگر قاضی موافقت کند که پولی بدهکار است، ممکن است قرارداد شبه ایجاد شود.

نتیجه‌گیری

با قرارداد شبه، متهم ملزم به رفتار به‌گونه‌ای است که گویی قرارداد قانونی با شاکی وجود داشته است. این طراحی شده است تا یک طرف به‌طور ناعادلانه به هزینه طرف دیگر بهره‌مند نشود. بهره‌مندی ناعادلانه زمانی است که کسی به‌طور غیرمنصفانه از شرایط یا بدشانسی طرف دیگر بهره‌مند می‌شود. قرارداد شبه توسط قاضی به‌عنوان یک تسویه‌حساب، پس از وقوع، زمانی که قرارداد رسمی دیگری وجود نداشته باشد، ارائه می‌شود.