گارتنر: بیش از ۳٫۵ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی در معرض کاهش ارزش است

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از نتورک ورلد، مؤسسه پژوهشی گارتنر هشدار داده است بیش از ۳٫۵ تریلیون دلار (۳٬۵۰۰ میلیارد دلار) از سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی تا پایان ۲۰۳۰ در معرض کاهش ارزش دفتری قرار دارد. دلیل این هشدار، فاصله میان هزینه ساخت مراکز داده و درآمدی است که خدمات هوش مصنوعی احتمالاً می‌سازند. به نوشته رویترز، سهام چند شرکت فعال در این حوزه در اکتبر بیش از ۳۰ درصد افت کرده است. این روند نشان می‌دهد بازار پرسش درباره سودآوری این سرمایه‌گذاری‌ها را جدی گرفته است.

شکاف نزدیک به ۵ تریلیون دلاری

ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی در ۲۰۲۶ نزدیک به ۱ تریلیون دلار برای زیرساخت هزینه می‌کنند. برای فاصله ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ نیز حدود ۶ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی شده است. صاحبان مراکز داده برای بازگشت این پول باید تا ۲۰۳۰ حدود ۸٫۵ تریلیون دلار درآمد تجمعی بسازند. گارتنر درآمد برنامه‌های هوش مصنوعی شرکتی و مصرفی را با روند کنونی ۳٫۶ تریلیون دلار برآورد می‌کند؛ یعنی کسری نزدیک به ۵ تریلیون دلار.

کاهش ارزش دفتری یعنی شرکت در صورت‌های مالی ثبت می‌کند تجهیزاتش کم‌تر از بهای خریدش می‌ارزد و این تفاوت زیان به حساب می‌آید. گارتنر می‌گوید اگر روند فعلی ادامه یابد، بیش از ۴ تریلیون دلار از ارزش دارایی‌ها تا ۲۰۳۲ در معرض چنین کاهشی است. این مؤسسه بازدهی ۱۲ درصدی سرمایه را هم پیش از پایان ۲۰۳۲ دست‌یافتنی نمی‌داند. ویل سامر، تحلیلگر ارشد گارتنر، گفت: «سناریوی توصیف‌شده در پژوهش ما با توجه به روندهای کنونی محتمل‌ترین سناریوست، اما تنها سناریو نیست.» او افزود: «کاهش هزینه زیرساخت همزمان با ادغام بازار نیوکلادها و هم‌راستا شدن هزینه‌ها با تقاضا، محتمل‌ترین راه بسته شدن این شکاف است.»

چرا نیوکلادها بیش از بقیه زیر فشارند

نیوکلادها شرکت‌هایی هستند که زیرساخت ویژه هوش مصنوعی می‌سازند و توان پردازشی را به مشتریان اجاره می‌دهند. کوروایو، انسکیل، نبیوس و لمبدا از این گروه‌اند. گارتنر پیش‌بینی می‌کند بیش از ۸۰ درصد این شرکت‌ها تا ۲۰۳۰ استقلال خود را از دست بدهند. این به معنای ورشکستگی همه آن‌ها نیست؛ بخشی ممکن است خریداری شوند، ادغام شوند یا با شریک جدید ادامه دهند.

سامر دو دلیل می‌آورد. غول‌های ابری مانند آمازون فعالیت متنوعی دارند و سال‌ها می‌توانند هزینه سنگین را تحمل کنند. از طرف دیگر، بازار خدمات زیرساختی ویژه هوش مصنوعی تا ۲۰۳۰ فقط ۲۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و بیشتر آن به غول‌های ابری می‌رسد. گارتنر انتظار دارد هزینه مشتریان در این بخش از ۶۶ میلیارد دلار در ۲۰۲۷ به ۱۷۴ میلیارد دلار در ۲۰۳۰ برسد. با این حال، تقاضا برای بازگشت سرمایه بیشتر شرکت‌ها پیش از تعویض نسل فعلی تراشه‌های هوش مصنوعی کافی نیست.

ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، در شبکه ایکس نوشت بیش از ۲۰۰ نیوکلاد ممکن است با مشکل مالی جدی روبه‌رو شوند و تنها شمار اندکی دوام بیاورند. او گفت اسپیس‌ایکس هیچ‌یک از آن‌ها را نمی‌خرد و چنین خریدی را «بی‌معنا» دانست. گزارش‌های مالی هم فشار را نشان می‌دهد: کوروایو، نبیوس، اپلاید دیجیتال و ترا‌ولف طی ۱ سال گذشته زیان فصلی اعلام کرده‌اند و آیرن در سه فصل اخیر سودی نداشته است. ساخت مرکز داده به سرمایه اولیه سنگین برای پردازنده‌های گرافیکی، شبکه، برق و خنک‌سازی نیاز دارد. درآمد اجاره باید هزینه عملیات، بهره وام و تعویض تجهیزات را پوشش دهد. دامنه ادغام‌ها به تامین مالی، پایداری تقاضا و توان این شرکت‌ها در تبدیل رشد سریع به سود پایدار بستگی خواهد داشت.