صندوق بین‌المللی پول: افت سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی می‌تواند ۱٫۱ درصد از تولید جهان بکاهد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از آنبایسد هدلاینز، صندوق بین‌المللی پول درباره وابستگی اقتصاد جهان به هوش مصنوعی هشدار داد. این نهاد در گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی، رشد جهان را برای ۲۰۲۶ همچنان ۳٫۱ درصد و برای ۲۰۲۷ حدود ۳٫۴ درصد پیش‌بینی کرد. این گزارش ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۱ مهر ۱۴۰۵) در نشست سالانه صندوق و بانک جهانی در بانکوک منتشر شد. هشدار اصلی اما در سناریوهای بدبینانه گزارش آمده است.

در یکی از این سناریوها، افت تند سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به کاهش شدید قیمت دارایی‌ها می‌انجامد. نتیجه این زنجیره تا ۲۰۲۸، کاهش ۱٫۱ درصدی تولید جهان و افت ۱٫۸ درصدی تولید آمریکا است. با اقتصادی جهانی در حدود ۱۱۰ تریلیون دلار، این رقم یعنی از دست رفتن بیش از ۱ تریلیون دلار تولید. صندوق تأکید کرده این یک سناریوی مدل‌سازی‌شده است و وقوع آن را پیش‌بینی نمی‌کند.

زنجیره ۱٫۴ تریلیون دلاری

حساس‌ترین بخش گزارش به معامله‌های «چرخشی» میان شرکت‌های هوش مصنوعی مربوط است؛ یعنی شرکت‌هایی که در یکدیگر سرمایه‌گذاری می‌کنند. صندوق ۱۴ معامله از این نوع را از سال ۲۰۲۳ بررسی کرده است. این معامله‌ها حدود ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سهامی و ۶۵۰ میلیارد دلار وام را در بر می‌گیرد. در برابر آن، ۱٫۴ تریلیون دلار تعهد درآمد آینده شکل گرفته است.

مشکل در به‌هم‌پیوستگی این حلقه است. اگر یکی از شرکت‌های کلیدی دچار مشکل شود، پیش‌بینی درآمد و ارزش‌گذاری‌ها افت می‌کند و بدهی پشتوانه این معامله‌ها نیز ارزش خود را از دست می‌دهد. جیسون وو، دستیار مدیر بخش تحلیل بازارهای جهانی صندوق، گفت در صورت تردید درباره کسب درآمد از هوش مصنوعی ، «بازپرداخت بدهی ممکن است دشوار شود و تعهدات درآمدی آینده محقق نشود».

کریستالینا گئورگیوا، مدیر عامل صندوق، گفت: «اکنون اقتصادی داریم که روی یک پا ایستاده است؛ پای هوش مصنوعی.» صندوق در تحلیلی جداگانه در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵) یادآوری کرد که ابرشرکت‌های مرکز داده بیش از پیش وام می‌گیرند و سرمایه‌گذاران نیز با پول قرضی سهام هوش مصنوعی می‌خرند. به گفته آتاناسیوس وامواکیدیس، معاون اداره پولی و بازارهای سرمایه صندوق، اصلاح بازار به اقتصاد واقعی هم می‌رسد. افت قیمت دارایی‌ها ثروت خانوارها را کم می‌کند و تقاضا را پایین می‌آورد.

فراتر از بازار سهام

سیلوانا تنریرو، اقتصاددان ارشد صندوق، به تجارت اشاره کرد. تجارت کالاهای مرتبط با هوش مصنوعی بین ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ رشد ۲۹ درصدی داشت؛ بیش از ۳ برابر رشد ۸٫۳ درصدی کل تجارت جهانی. بدون این کالاها، رشد تجارت جهان در همین دوره تنها ۴٫۶ درصد بود. صندوق دو تکانه دیگر را نیز محتمل می‌داند: جهش بازده اوراق قرضه دولتی، یعنی گران‌تر شدن استقراض دولت‌ها، و حمله سایبری گسترده به زیرساخت‌های مالی.

این نگرانی به صندوق محدود نیست. یواخیم کلمنت، تحلیلگر مؤسسه پانمور لیبروم، به بلومبرگ گفت انتظار دارد حباب هوش مصنوعی در ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ بترکد؛ همان بازه‌ای که ضربه مدل‌سازی‌شده صندوق در آن قرار دارد. در مقابل، برخی تحلیلگران آمریکایی معتقدند هوش مصنوعی اقتصاد را از کار نمی‌اندازد، هرچند استدلال آنان به بیکاری مربوط است، نه به بدهی و ارزش‌گذاری. پرسش اصلی همچنان باز است: آیا درآمد ۱٫۴ تریلیون دلاری وعده‌داده‌شده محقق می‌شود؟