سهم بی‌نام چیست؟

سهم بی‌نام (Bearer Share) نوعی اوراق بهادار سهام است که کاملاً متعلق به شخص یا نهادی است که گواهی سهام فیزیکی را در اختیار دارد، از این رو نام "سهم بی‌نام" به آن اطلاق می‌شود. شرکت صادرکننده مالک سهام را ثبت نمی‌کند و نقل‌وانتقال مالکیت را ردیابی نمی‌کند؛ شرکت سود سهام را به سهام بی‌نام زمانی پرداخت می‌کند که کوپن فیزیکی به شرکت ارائه شود. از آنجا که سهم به هیچ مرجعی ثبت نشده است، انتقال مالکیت سهام تنها با تحویل سند فیزیکی انجام می‌شود.

نکات کلیدی

• سهام بی‌نام اوراق بهادار سهام ثبت‌نشده‌ای هستند که متعلق به دارنده اسناد سهام فیزیکی است. شرکت صادرکننده سود سهام را به دارندگان کوپن‌های فیزیکی پرداخت می‌کند.
• در حالی که سهام بی‌نام اغلب در اروپا، آمریکای جنوبی و مناطق دیگر به‌صورت بین‌المللی استفاده می‌شدند، بسیاری از شرکت‌های بزرگ دیگر از آن‌ها استفاده نمی‌کنند و به استفاده از سهام ثبت‌شده روی آورده‌اند.
• استفاده از سهام بی‌نام در سراسر جهان کاهش یافته است زیرا هزینه‌های بیشتری به همراه دارند و ابزارهای مناسبی برای تأمین مالی تروریسم و سایر فعالیت‌های مجرمانه هستند.

نحوه عملکرد سهام بی‌نام

سهام بی‌نام به دلیل عدم ثبت مالکیت، فاقد مقررات و کنترل سهام عادی هستند. سهام بی‌نام شبیه به اوراق قرضه بی‌نام هستند، که اوراق بهادار با درآمد ثابتی هستند که متعلق به دارندگان گواهی‌های فیزیکی هستند، نه مالکان ثبت‌شده.

سهام بی‌نام اغلب اوراق بهادار بین‌المللی هستند و در اروپا و آمریکای جنوبی رایج بوده‌اند—اگرچه استفاده از سهام بی‌نام در این کشورها با سرکوب فعالیت‌های غیرقانونی مرتبط با ناشناس ماندن کاهش یافته است. در حالی که برخی حوزه‌های قضایی، مانند پاناما، استفاده از سهام بی‌نام را مجاز می‌دانند، آن‌ها مالیات‌های تنبیهی بر سود سهام پرداختی به مالکان اعمال می‌کنند تا استفاده از آن‌ها را دلسرد کنند. جزایر مارشال تنها کشوری در جهان است که سهام بی‌نام می‌توانند بدون مشکل یا هزینه‌های اضافی استفاده شوند.

بسیاری از شرکت‌های بزرگ خارجی در دهه گذشته یا بیشتر به استفاده کامل از سهام ثبت‌شده روی آورده‌اند. به عنوان مثال، غول دارویی آلمانی Bayer AG در سال 2009 شروع به تبدیل تمام سهام بی‌نام خود به سهام ثبت‌شده کرد، و در سال 2015، بریتانیا صدور سهام بی‌نام را تحت مفاد قانون کسب‌وکارهای کوچک، شرکت‌ها و اشتغال 2015 ممنوع کرد.

سوئیس، حوزه‌ای که به دلیل تأکید بر محرمانگی در تراکنش‌های بانکی شناخته شده است، سهام بی‌نام را لغو کرده است. در ژوئن 2019، شورای فدرال دولت سوئیس قانون فدرال جدیدی را تصویب کرد که پایان سهام بی‌نام را اعلام کرد، به استثنای شرکت‌های بورسی و اوراق بهادار واسطه‌ای. تمام سهام بی‌نام موجود دیگر باید به سهام ثبت‌شده تبدیل شوند.

در ایالات متحده، سهام بی‌نام بیشتر موضوع حاکمیت ایالتی هستند و به طور سنتی در قوانین شرکتی بسیاری از حوزه‌های قضایی تأیید نمی‌شوند. دلاور اولین ایالت در ایالات متحده بود که فروش سهام بی‌نام را در سال 2002 ممنوع کرد.

مهم: سهام بی‌نام برای برخی سرمایه‌گذاران به دلیل حفظ حریم خصوصی جذاب هستند، اما هزینه‌های مرتبط با حفظ این حریم خصوصی، از جمله هزینه‌های وکالت و مالیات، معامله‌ای است که باید در نظر گرفته شود.

مزایای استفاده از سهام بی‌نام

تنها مزیت ملموس استفاده از سهام بی‌نام، حفظ حریم خصوصی است. بالاترین درجه ناشناس ماندن ممکن در مورد مالکیت در یک شرکت توسط دارنده سهام بی‌نام حفظ می‌شود. اگرچه بانک‌هایی که خریدها را مدیریت می‌کنند اطلاعات تماس افرادی که سهام را خریداری می‌کنند می‌دانند، در برخی حوزه‌های قضایی، بانک‌ها هیچ تعهد قانونی برای افشای هویت خریدار ندارند. بانک‌ها همچنین ممکن است سود سهام را به نمایندگی از سهام‌دار دریافت کنند و تأیید مالکیت را در مجامع عمومی سهام‌داران ارائه دهند. علاوه بر این، خریدها می‌توانند توسط نماینده‌ای، مانند یک شرکت حقوقی، از طرف مالک واقعی انجام شوند.

سهام بی‌نام با وجود معایب ذاتی خود، برخی کاربردهای معتبر دارند. حفاظت از دارایی شایع‌ترین دلیل استفاده از سهام بی‌نام به دلیل حریم خصوصی‌ای است که ارائه می‌دهند. به عنوان مثال، افرادی که نمی‌خواهند دارایی‌هایشان در معرض توقیف به عنوان بخشی از یک روند قانونی مانند طلاق یا دعوی مسئولیت قرار گیرد، ممکن است به استفاده از سهام بی‌نام متوسل شوند.

معایب و ریسک‌های سهام بی‌نام

مالکیت سهام بی‌نام اغلب با هزینه‌های افزایش‌یافته‌ای همراه است که از استخدام نمایندگان حرفه‌ای و مشاوران برای حفظ ناشناس ماندن ناشی می‌شود. مگر اینکه سهام‌دار بی‌نام در این امور متخصص مالی و/یا حقوقی باشد، اجتناب از تله‌های قانونی و مالیاتی متعدد مرتبط با سهام بی‌نام می‌تواند چالشی دشوار باشد.

همچنین، در جهانی پس از 11 سپتامبر که تهدید تروریسم به شدت احساس می‌شود، بخشی از استراتژی مقابله با این تهدید، قطع منابع مالی تروریسم است. در نتیجه، در تلاش جهانی برای جلوگیری از تأمین مالی تروریسم، پول‌شویی و سایر فعالیت‌های غیرقانونی شرکتی، بسیاری از حوزه‌های قضایی قوانین جدیدی وضع کرده‌اند که محدودیت‌های بسیار سختی بر استفاده از سهام بی‌نام اعمال می‌کنند یا استفاده از آن‌ها را به طور کامل لغو کرده‌اند.

مثال سهام بی‌نام

به عنوان مثال، رسوایی اسناد پاناما به طور گسترده از سهام بی‌نام برای پنهان کردن مالکیت واقعی سهام استفاده کرد. رسوایی اسناد پاناما افشای فایل‌های مالی بود که شبکه‌ای از بیش از 200,000 پناهگاه مالیاتی شامل افراد با دارایی بالا، مقامات عمومی و نهادهایی از 200 کشور را افشا کرد. این امر منجر به بی‌میلی بسیاری از بانک‌ها و مؤسسات مالی برای باز کردن حساب یا ارتباط با شرکت‌ها یا سهام‌دارانی شد که با سهام بی‌نام سر و کار دارند. انتخاب حوزه‌های قضایی و مؤسسات مالی مایل به کار با سهام بی‌نام به طور قابل‌توجهی کاهش یافته است.