کمبود برق، سد تازه هوش مصنوعی؛ مایکروسافت از پروژه بزرگ بریتانیا کنار کشید

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز شرکت مایکروسافت از توافق خود برای استفاده از یک مرکز داده هوش مصنوعی متعلق به شرکت بریتانیایی Nscale در منطقه لافْتون، واقع در اسکس، خارج شده است. این تصمیم پس از آن گرفته شد که تأخیر در اتصال سایت به شبکه برق، زمان احتمالی دسترسی به انرژی مورد نیاز پروژه را به دهه ۲۰۳۰ موکول کرد؛ موضوعی که اجرای برنامه اولیه را با چالش جدی مواجه کرده است.

بر اساس گزارش رویترز در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، این مرکز داده قرار بود از اوایل سال ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز کند و با برخورداری از ۲۳ هزار و ۴۰ پردازنده گرافیکی Nvidia GB300، حدود ۵۰ مگاوات ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی برای خدمات ابری مایکروسافت فراهم آورد. ظرفیت برق در نظر گرفته‌شده برای این سایت امکان توسعه تا ۹۰ مگاوات را نیز داشت.

با این حال، فاصله میان زمان‌بندی مورد انتظار مایکروسافت و زمان احتمالی دسترسی به شبکه برق، ادامه قرارداد را با مشکل روبه‌رو کرد. در پروژه‌هایی که به زیرساخت‌های پردازشی بزرگ وابسته‌اند، آماده بودن تجهیزات به‌تنهایی برای آغاز فعالیت کافی نیست و دسترسی به برق در مقیاس مورد نیاز، یکی از شروط اصلی بهره‌برداری محسوب می‌شود.

مایکروسافت خروج از پروژه را به همین سایت محدود کرد

مایکروسافت تأکید کرده است که پایان این توافق به یک سایت مشخص مربوط می‌شود و به معنای توقف همکاری گسترده‌تر با Nscale نیست. این شرکت اعلام کرده که همچنان به همکاری با این مجموعه برای توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و حمایت از رشد هوش مصنوعی متعهد است.

بر اساس گزارش Data Center Dynamics، مایکروسافت همچنین اعلام کرده تصمیم اخیر تغییری در برنامه سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیارد دلاری این شرکت در بریتانیا طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ ایجاد نمی‌کند. بنابراین، خروج از قرارداد مرکز داده لافْتون را نباید به‌عنوان عقب‌نشینی کامل این شرکت از بازار هوش مصنوعی بریتانیا تعبیر کرد.

در سوی دیگر، Nscale نیز اعلام کرده که همچنان به پروژه لافْتون و فعالیت‌های خود در بریتانیا متعهد است. این شرکت در حال بررسی منابع جایگزین تأمین برق برای سایت و همچنین فرصت‌های توسعه در دیگر مناطق بریتانیاست. به این ترتیب، اگرچه قرارداد مایکروسافت پایان یافته، این اتفاق لزوماً به معنای لغو کامل پروژه مرکز داده نیست.

گلوگاه برق به یکی از چالش‌های توسعه هوش مصنوعی تبدیل شده است

اهمیت این اتفاق فراتر از پایان یک قرارداد تجاری است. توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی به ظرفیت محاسباتی گسترده‌ای نیاز دارد و تأمین این ظرفیت، علاوه بر پردازنده‌های قدرتمند، به مراکز داده، شبکه‌های انتقال و توزیع برق و زیرساخت‌های جانبی وابسته است.

با افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در هوش مصنوعی، رقابت برای ایجاد مراکز داده بزرگ‌تر نیز شدت گرفته است. با این حال، توسعه زیرساخت‌های پردازشی می‌تواند سریع‌تر از گسترش شبکه برق پیش برود. در چنین شرایطی، حتی پروژه‌هایی که از تجهیزات پیشرفته و سرمایه‌گذاری قابل توجه برخوردارند، ممکن است به دلیل نبود ظرفیت کافی در شبکه یا تأخیر در اتصال به آن، با عقب‌افتادگی طولانی مواجه شوند.

طبق گزارش رویترز، محدودیت‌های اتصال به شبکه برق در بریتانیا باعث شده است برخی پروژه‌های مراکز داده با تأخیرهایی روبه‌رو شوند که در مواردی به ۱۳ سال می‌رسد. این مسئله نشان می‌دهد که تأمین انرژی دیگر صرفاً یکی از هزینه‌های عملیاتی مراکز داده نیست، بلکه می‌تواند زمان‌بندی اجرای پروژه، امکان بهره‌برداری از تجهیزات و تحقق قراردادهای تجاری را نیز تعیین کند.

در نتیجه، دسترسی به برق مطمئن و در دسترس، به عاملی مهم در انتخاب محل احداث مراکز داده تبدیل شده است. برای شرکت‌هایی که متعهد به تأمین ظرفیت پردازشی در زمان مشخص هستند، تأخیر چندساله در اتصال به شبکه می‌تواند برنامه‌های توسعه را مختل کند و ضرورت بازنگری در محل یا شیوه تأمین زیرساخت را افزایش دهد.

آینده پروژه لافْتون همچنان به تأمین برق وابسته است

پروژه مرکز داده Nscale در لافْتون در ابتدا به‌عنوان یکی از طرح‌های مهم توسعه زیرساخت هوش مصنوعی بریتانیا معرفی شده بود. با این حال، خروج مایکروسافت به‌عنوان مشتری اصلی اعلام‌شده این سایت، چالش تازه‌ای برای برنامه تجاری آن ایجاد کرده است.

اکنون یکی از مسائل اصلی این است که آیا Nscale می‌تواند با استفاده از منابع جایگزین انرژی یا تغییر برنامه اجرایی، پروژه را به مرحله بهره‌برداری برساند یا خیر. تا زمانی که راهکار مشخصی برای تأمین برق در مقیاس مورد نیاز اعلام نشود، زمان‌بندی اجرای طرح با ابهام مواجه خواهد بود.

این اتفاق همچنین اهمیت هماهنگی میان سرمایه‌گذاری در فناوری و توسعه زیرساخت‌های انرژی را برجسته می‌کند. گسترش هوش مصنوعی تنها به پیشرفت پردازنده‌ها و افزایش توان محاسباتی وابسته نیست؛ ظرفیت شبکه برق و امکان تأمین پایدار انرژی نیز در تبدیل سرمایه‌گذاری‌های بزرگ به زیرساخت‌های عملیاتی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.