یارانه چیست؟

یارانه‌ها، که اغلب توسط دولت‌ها ارائه می‌شوند، مزایای مالی هستند که به افراد، کسب‌وکارها یا مؤسسات اعطا می‌شوند. این مزایا می‌توانند مستقیم باشند، مانند پرداخت نقدی، یا غیرمستقیم، مانند کاهش مالیات. هدف یارانه کاهش بارهای مالی و حمایت از سیاست‌های اجتماعی یا اقتصادی خاص است.

نکات کلیدی

• یارانه‌ها مزایای مالی هستند که معمولاً توسط دولت‌ها به افراد، کسب‌وکارها یا صنایع داده می‌شوند تا بارها کاهش یابد یا سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی حمایت شوند.
• یارانه‌ها می‌توانند مستقیم (پرداخت نقدی) یا غیرمستقیم (کاهش مالیات، کاهش قیمت‌ها) باشند.
• یارانه‌های مستقیم شامل پرداخت واقعی نقدی به دریافت‌کنندگان مشخص است، در حالی که یارانه‌های غیرمستقیم پول نقد پرداخت نمی‌کنند و شامل مزایایی مانند کاهش قیمت کالاها یا خدمات می‌شوند.
• طرفداران یارانه معتقدند که یارانه‌ها از صنایع در حال مبارزه حمایت می‌کنند، توسعه را تشویق می‌کنند و از طریق افزایش تولید تا سطح بهینه اجتماعی، شکست بازار را برطرف می‌سازند.
• مخالفان معتقدند یارانه‌ها کارایی بازار را مختل می‌کنند، تخصیص منابع ناکارآمد را حفظ می‌کنند و می‌توانند منجر به سوءاستفاده سیاسی و اقتصادی شوند.
• یارانه‌های دولتی اغلب مناقشات سیاسی ایجاد می‌کنند، زیرا ممکن است به عنوان موفقیت در دستیابی به اهداف فرهنگی یا سیاسی یا به عنوان شکست اقتصادی تلقی شوند.

درک مکانیزم یارانه‌ها

یارانه به‌طور کلی نوعی پرداخت است — مستقیم یا غیرمستقیم — به فرد یا نهاد کسب‌وکار دریافت‌کننده. یارانه‌ها نوعی کمک مالی ممتاز محسوب می‌شوند، زیرا بارها را کاهش می‌دهند یا با حمایت مالی اقدام خاصی را تشویق می‌کنند.

یارانه‌ها دارای هزینه فرصت هستند. برای مثال، یارانه‌های کشاورزی دوران رکود بزرگ به کشاورزان کمک کرد درآمد بیشتری کسب کنند و کارگران را استخدام کنند، اما منابع مالی این یارانه‌ها از مالیات‌ها تأمین شد که منجر به افزایش قیمت مواد غذایی برای مصرف‌کنندگان شد.

انواع یارانه‌ها

یارانه‌ها معمولاً از بخش‌های خاصی از اقتصاد یک کشور حمایت می‌کنند. آن‌ها می‌توانند به صنایع در حال مبارزه کمک کنند یا با ارائه حمایت مالی، توسعه‌های جدید را تشویق کنند. این بخش‌ها اغلب حمایت کافی از اقتصاد عمومی ندارند یا با رقابت از اقتصادهای رقیب مواجه هستند.

مقایسه یارانه مستقیم و غیرمستقیم

• یارانه‌های مستقیم شامل پرداخت واقعی نقدی به فرد، گروه یا صنعت مشخص هستند.
• یارانه‌های غیرمستقیم فاقد ارزش پولی ثابت هستند و پرداخت نقدی ندارند؛ مانند کاهش قیمت کالاها یا خدمات ضروری که توسط دولت پشتیبانی می‌شود.

این روش به افراد یا گروه‌های موردنظر امکان می‌دهد کالاها را کمتر از نرخ بازار خریداری کنند و صرفه‌جویی مالی داشته باشند.

نگاهی دقیق‌تر به یارانه‌های دولتی

دولت‌ها انواع مختلفی از یارانه‌ها ارائه می‌دهند. دو نوع رایج یارانه‌های فردی شامل پرداخت‌های رفاهی و مزایای بیکاری است، که هدف آن کمک به افرادی است که به طور موقت دچار مشکلات اقتصادی شده‌اند.

سایر یارانه‌ها، مانند نرخ بهره کم وام‌های دانشجویی، به منظور تشویق افراد به ادامه تحصیل ارائه می‌شوند.

قانون مراقبت مقرون‌به‌صرفه (ACA) در آمریکا برخی خانواده‌ها را بر اساس درآمد و تعداد اعضای خانواده واجد دریافت یارانه کرد. این یارانه‌ها هزینه بیمه را کاهش می‌دهند و وجوه مستقیماً به شرکت بیمه ارسال می‌شوند، بنابراین پرداخت خانوار کاهش می‌یابد.

یارانه‌های صنعتی برای حمایت از صنایعی ارائه می‌شوند که در برابر رقابت بین‌المللی دچار مشکل شده‌اند و بدون یارانه سودآور نیستند. در تاریخ آمریکا، بیشتر یارانه‌ها به چهار صنعت اختصاص یافته‌اند: کشاورزی، مؤسسات مالی، شرکت‌های نفتی و شرکت‌های خدمات عمومی.

مزایا و معایب یارانه‌ها

مزایا:

• یارانه‌ها می‌توانند کسب‌وکارها و شغل‌هایی که ایجاد می‌کنند را حمایت کنند.
• در مدل‌های اقتصادی نئوکلاسیک، گاهی عرضه واقعی کالا یا خدمات کمتر از سطح تعادلی است، که منجر به شکست بازار می‌شود.
• یارانه‌ها می‌توانند این کمبودها را جبران کنند، هزینه تولید را کاهش دهند و تولید را به سطح بهینه اجتماعی بازگردانند.
• دولت‌ها در کشورهای در حال توسعه می‌توانند صنایع داخلی را در مراحل اولیه حمایت کنند تا از رقابت بین‌المللی محافظت شوند.

معایب:

• اقتصاددانان بازار آزاد معتقدند که بازار باید تعیین کند که کدام کسب‌وکار موفق یا شکست می‌خورد.
• یارانه‌ها ممکن است تخصیص منابع ناکارآمد را حفظ کنند و بازار را مختل سازند.
• همچنین یارانه‌ها می‌توانند فرآیند سیاسی را فاسد کنند؛ شرکت‌ها برای محافظت از رقابت به دولت فشار می‌آورند و سیاستمداران انگیزه پیدا می‌کنند تا از منافع سیاسی خود حمایت کنند.

ارزیابی سیاسی یارانه‌ها

موفقیت یارانه‌ها بستگی به دیدگاه دارد:

• اقتصاددانان معمولاً یارانه را شکست می‌دانند اگر به بهبود کل اقتصاد کمک نکند.
• سیاستگذاران ممکن است آن را موفق بدانند اگر به اهداف سیاسی یا فرهنگی دست یابد.

نمونه تاریخی: در دوران رکود بزرگ، روسای جمهور هربرت هوور و فرانکلین روزولت قیمت محصولات کشاورزی را افزایش دادند و به کشاورزان پرداخت کردند تا تولید نکنند. هدف آن‌ها حمایت از کشاورزان کوچک بود؛ بنابراین یارانه موفقیت‌آمیز بود، اما اثر اقتصادی آن باعث کاهش رفاه مصرف‌کنندگان شد.

جمع‌بندی

یارانه، اعم از مستقیم یا غیرمستقیم، می‌تواند به افراد، کسب‌وکارها یا مؤسسات کمک کند، توسعه را تشویق کند و به اهداف اجتماعی یا اقتصادی برسد. گاهی یارانه به یک گروه کمک می‌کند اما ممکن است گروه دیگری را متضرر کند، مانند یارانه کشاورزی که قیمت غذا را برای مصرف‌کنندگان افزایش می‌دهد. همچنین ممکن است یارانه از نظر اقتصادی شکست بخورد، اما اهداف فرهنگی یا سیاسی را برآورده کند.