مالیات بر تنباکو/سیگار چیست؟

مالیات بر تنباکو/سیگار چیست؟

مالیات بر تنباکو یا سیگار، مالیاتی است که توسط سطوح مختلف دولت بر تمام محصولات تنباکو اعمال می‌شود، اغلب با هدف اعلام‌شده کاهش مصرف تنباکو یا تأمین مالی برنامه‌های بهداشتی مرتبط. اصطلاحات «مالیات بر تنباکو» و «مالیات بر سیگار» به‌صورت مترادف استفاده می‌شوند.

نکات کلیدی

• مالیات بر تنباکو یا سیگار، مالیاتی است که بر محصولات تنباکو اعمال می‌شود تا مصرف و آسیب‌های مرتبط با آن کاهش یابد.
• به دلیل غیرکشسان بودن تقاضای محصولات اعتیادآور مانند تنباکو، این مالیات‌ها تأثیر نسبتاً کمی در کاهش مصرف دارند.
• این مالیات‌ها درآمد قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند که می‌تواند مشوق‌های مالی معکوس ایجاد کند و مصرف تنباکو را به‌طور غیرمستقیم تشویق کند.

شناخت مالیات بر تنباکو/سیگار

در ایالات متحده و سایر کشورها، دولت‌های فدرال، ایالتی و محلی مالیاتی بر برخی یا همه محصولات تنباکو اعمال می‌کنند. انواع محصولات تنباکو شامل سیگار، تنباکوی پیپ، سیگار برگ، تنباکوی قلیان/شیشه و تنباکوی جویدنی است.

مالیات‌های غیرمستقیم معمولاً بر فروش و تولید برای فروش محصولات تنباکو اعمال می‌شود که منجر به افزایش قیمت عرضه‌شده به خریداران نسبت به هزینه سایر کالاها و خدمات می‌شود. تولیدکنندگان، سازندگان و عمده‌فروشان مالیات غیرمستقیم را پرداخت می‌کنند و برای جبران این مالیات، قیمت فروش به مصرف‌کنندگان نهایی را افزایش می‌دهند. مالیات‌ها همچنین ممکن است به‌صورت مالیات فروش، مالیات بر ارزش افزوده (VAT) یا مالیات گمرکی باشد که مصرف‌کنندگان عمدتاً مسئول پرداخت بخشی یا کل این هزینه‌ها هستند.

مقامات مالیاتی اغلب مالیات‌های بالایی بر آنچه به‌عنوان رذایل اخلاقی مانند تنباکو و الکل می‌دانند، اعمال می‌کنند. هدف این است که مصرف‌کنندگان را تنبیه کنند و امیدوارانه آن‌ها را از ادامه این فعالیت منصرف کنند.

با این حال، این تلاش‌ها همیشه موفق نیستند. از آنجا که تقاضای تنباکو و بسیاری از کالاهای مشمول مالیات گناه به شدت غیرکشسان است، بیشتر تأثیر مالیات به افزایش قیمت‌ها منجر می‌شود تا کاهش مصرف، حداقل در کوتاه‌مدت.

محدودیت‌های مالیات بر تنباکو/سیگار

سازمان بهداشت جهانی (WHO) اذعان دارد که به‌طور متوسط، افزایش ۱۰٪ در قیمت (شامل مالیات) محصولات تنباکو تنها ۴ تا ۵٪ کاهش در تقاضای سیگار ایجاد می‌کند. این برآوردها ممکن است خوش‌بینانه باشد و اکثر تحقیقات مستقل اثرات بسیار کمتری را نشان می‌دهند. برای مثال، مرکز تحقیقات و آموزش کنترل تنباکو اشاره می‌کند که مالیات‌های سیگار از کم‌اثرترین روش‌ها برای کاهش سیگار کشیدن هستند.

از آنجا که سیگار کشیدن یک عادت اعتیادآور است، افزایش قیمت محصولات تنباکو تأثیر کمی بر تعداد فروش‌ها دارد. در عوض، اکثر مصرف‌کنندگان تنباکو صرفاً قیمت بالاتر (شامل مالیات) را پرداخت کرده و به سیگار کشیدن ادامه می‌دهند.

این اغلب منجر به درآمد هنگفتی برای مقامات مالیاتی یا گروه‌های جنایی سازمان‌یافته‌ای می‌شود که محصولات بدون مالیات را قاچاق می‌کنند، اما تأثیر نسبتاً کمی در کاهش واقعی مصرف تنباکو دارد. در برخی موارد، این ممکن است حتی مشوق‌هایی برای دولت‌ها ایجاد کند تا مصرف تنباکو را حداقل تحمل کنند—اگر نه تشویق کنند—زیرا منبع درآمد قابل‌توجهی برای بودجه‌های عمومی است.

مزایا و معایب مالیات بر تنباکو/سیگار

از یک سو، می‌توان استدلال کرد که افزایش درآمدهای مالیاتی از سیگار کشیدن چیز خوبی است، زیرا منابع مالی برای بهبود خدمات عمومی را افزایش می‌دهد. همچنین منطقی است که این سرمایه اضافی می‌تواند برای تأمین مالی برنامه‌های بهداشتی و به‌ویژه پوشش هزینه‌های درمان سیگاری‌های بیمار استفاده شود که به‌طور بحث‌برانگیزی سالانه صدها میلیارد دلار برای دولت هزینه دارد.

با این حال، مالیات بر تنباکو یا سیگار بدون جنجال نیست. اغلب می‌تواند به پدیده مشوق‌های معکوس «قاچاقچیان و مبلغان» منجر شود که ابتدا توسط اقتصاددان بروس یاندل توصیف شد، جایی که ائتلاف سیاسی مؤثری از مبلغان اخلاقی و ذی‌نفعان اقتصادی می‌توانند به‌طور مؤثر برای افزایش مالیات‌های تنباکو فشار بیاورند، صرف‌نظر از اینکه مالیات واقعاً در دستیابی به هدف ظاهری کاهش مصرف تنباکو مؤثر باشد یا خیر.

این امر به‌ویژه زمانی صادق است که بخشی یا تمام درآمد مالیات تنباکو برای هزینه‌های خاصی مانند مراقبت‌های بهداشتی یا مدارس اختصاص یابد، و در نتیجه گروه‌های ذی‌نفع متمرکزی ایجاد شود که از درآمد مداوم تنباکو سود می‌برند.