اخبار
وام‌دهی اوراق بهادار چیست؟
وام‌دهی اوراق بهادار زمانی رخ می‌دهد که یک سرمایه‌گذار اوراق بهاداری مانند سهام یا کالا را، معمولاً از طریق یک کارگزار، به سرمایه‌گذار دیگری وام می‌دهد.
وام‌دهی اوراق بهادار زمانی رخ می‌دهد که یک سرمایه‌گذار اوراق بهاداری مانند سهام یا کالا را، معمولاً از طریق یک کارگزار، به سرمایه‌گذار دیگری وام می‌دهد.
وام‌دهی اوراق بهادار شامل انتقال موقت اوراق بهادار، مانند سهام یا مشتقات، به سرمایه‌گذار یا شرکت دیگری است، در حالی که وام‌گیرنده وثیقه‌ای ارائه می‌دهد. این فرآیند از فروش استقراضی پشتیبانی می‌کند، درآمد اضافی برای وام‌دهنده فراهم می‌کند و به نقدینگی بازار کمک می‌کند. توافق‌نامه‌های کلیدی شرایطی مانند مدت وام و بهره را مشخص می‌کنند، در حالی که اهمیت حفظ وثیقه و درک ریسک‌های بالقوه، مانند از دست دادن حقوق رأی یا نکول وام‌گیرنده، برای شرکت‌کنندگان ضروری است.
نکات کلیدی
- وام‌دهی اوراق بهادار شامل وام دادن سهام یا سایر اوراق بهادار به سرمایه‌گذاران در ازای وثیقه است.
- این عمل، که عمدتاً توسط شرکت‌های کارگزاری تسهیل می‌شود، برای فروش استقراضی، پوشش ریسک و نقدینگی بازار ضروری است.
- وام‌دهندگان کارمزد وام دریافت می‌کنند و می‌توانند بازده اضافی تولید کنند، اگرچه برخی حقوق مانند رأی‌گیری را از دست می‌دهند.
- ریسک‌ها شامل نکول وام‌گیرندگان و پیچیدگی‌های مالیاتی در مورد سود سهام و درآمدهای وام است.
- نهادهای نظارتی مانند فدرال رزرو و بانک مرکزی اروپا از وام‌دهی اوراق بهادار برای حفظ ثبات بازار استفاده می‌کنند.
نحوه عملکرد وام‌دهی اوراق بهادار
وام‌دهی اوراق بهادار معمولاً بین کارگزاران یا دلالان انجام می‌شود و نه مستقیماً توسط سرمایه‌گذاران فردی. برای نهایی کردن معامله، باید یک توافق‌نامه وام‌دهی اوراق بهادار یا قرارداد وام تکمیل شود. این توافق‌نامه شرایط وام را مشخص می‌کند، از جمله مدت، نرخ‌های بهره، کارمزدهای وام‌دهنده و نوع وثیقه.
طبق مقررات کنونی، وام‌گیرندگان باید حداقل ۱۰۰٪ ارزش اوراق بهادار را به‌عنوان وثیقه ارائه دهند. وثیقه برای اوراق بهادار همچنین به نوسانات آن بستگی دارد. حداقل وثیقه اولیه برای وام‌های اوراق بهادار حداقل ۱۰۲٪ ارزش بازار اوراق بهادار وام‌داده‌شده به علاوه، برای اوراق بدهی، هرگونه سود تعهدی است. علاوه بر این، کارمزدها و بهره‌ای که برای وام اوراق بهادار دریافت می‌شود، اغلب به سختی یافتن اوراق بهاداری که برای وام گرفتن مورد نظر هستند بستگی دارد. هرچه عرضه اوراق بهادار موجود کمتر باشد، هزینه بالاتر است.
وام‌دهی معمولی اوراق بهادار نیازمند کارگزاران تسویه است که معامله را بین طرف‌های وام‌گیرنده و وام‌دهنده تسهیل می‌کنند. وام‌گیرنده کارمزدی به وام‌دهنده برای سهام پرداخت می‌کند و این کارمزد بین طرف وام‌دهنده و عامل تسویه تقسیم می‌شود.
مزایا و معایب وام‌دهی اوراق بهادار
مزایا:
- امکان فروش استقراضی: وام‌دهی اوراق بهادار برای فروش استقراضی، که در آن سرمایه‌گذار اوراق بهاداری را قرض می‌گیرد تا بلافاصله آن‌ها را بفروشد، ضروری است. وام‌گیرنده امیدوار است با فروش اوراق بهادار و خرید مجدد آن‌ها به قیمت پایین‌تر سود کسب کند. از آنجا که مالکیت به‌طور موقت به وام‌گیرنده منتقل شده است، وام‌گیرنده موظف است هرگونه سود سهام را به وام‌دهنده پرداخت کند.
- کمک به پوشش ریسک پرتفوی: فروش استقراضی و وام‌دهی اوراق بهادار به طور کلی به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا پرتفوی خود را پوشش دهند و ضررهای بالقوه را محدود کنند. به عنوان مثال، اگر شما اوراق بهاداری را برای کارمزد به وام‌گیرنده وام دهید، حتی اگر ارزش سهام کاهش یابد، آن کارمزد را حفظ خواهید کرد.
- امکان کسب سود بیشتر از اوراق بهادار: با بسیاری از انواع اوراق بهادار، سرمایه‌گذاران تا زمانی که آن‌ها را بفروشند، سودی کسب نمی‌کنند. وام دادن اوراق بهادار، برای کارمزد، به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد بدون فروش اوراق بهادار، بازدهی کسب کند.
معایب:
- از دست دادن حقوق رأی سهام‌داران: اگر شما صاحب سهام باشید، می‌توانید در مورد تصمیمات مهم شرکت، مانند تعیین هیئت مدیره، رأی دهید. اگر سهام را وام دهید، حقوق رأی خود را از دست می‌دهید و این حقوق به وام‌گیرنده منتقل می‌شود تا زمانی که او سهام را در اختیار دارد.
- پیچیدگی در تعیین مسئولیت مالیاتی: هنگام وام دادن سهام، تعیین اینکه چه کسی مالیات بدهکار است و چه نوع مالیاتی برای مواردی مانند سود سهام، درآمدهای حاصل از فروش اوراق بهادار و کارمزدهای دریافتی برای وام، می‌تواند پیچیده باشد.
- ریسک نکول وام‌گیرندگان: اگر اوراق بهاداری را به کسی وام دهید، ممکن است او نتواند آن را در آینده بازگرداند. این شما را مجبور می‌کند برای بازیابی اوراق بهادار گم‌شده خود اقدام قانونی کنید یا ضرر را بپذیرید.
فروش استقراضی در وام‌دهی اوراق بهادار چیست؟
فروش استقراضی شامل فروش و خرید مجدد اوراق بهادار قرض‌گرفته‌شده است. هدف این است که با قیمت بالا بفروشید و با قیمت پایین‌تر خرید کنید. این معاملات زمانی رخ می‌دهند که وام‌گیرنده اوراق بهادار معتقد است قیمت اوراق بهادار در حال کاهش است، که به او امکان می‌دهد از تفاوت بین قیمت فروش و خرید سود کسب کند. وام‌گیرندگان صرف‌نظر از سود (یا زیان) حاصل از فروش استقراضی، کارمزدهایی به کارگزاری بدهکار هستند.
حقوق و تأثیرات سود سهام در وام‌دهی اوراق بهادار
در یک توافق‌نامه وام‌دهی، تمام حقوق به وام‌گیرنده منتقل می‌شود. این شامل حقوق رأی، حق دریافت سود سهام و حقوق مربوط به سایر توزیع‌ها است. اغلب، وام‌گیرنده پرداخت‌هایی معادل سود سهام و سایر بازده‌ها را به وام‌دهنده ارسال می‌کند.
مثال عملی وام‌دهی اوراق بهادار
تصور کنید سرمایه‌گذاری معتقد است که قیمت یک سهام به زودی از ۱۰۰ دلار به ۷۵ دلار کاهش خواهد یافت. این سهام چندان نوسانی نیست و معمولاً در محدوده‌های مشخصی معامله می‌شود. برای سود بردن از این پیش‌بینی، سرمایه‌گذار ۵۰ سهم را از یک شرکت اوراق بهادار قرض می‌گیرد و آن‌ها را به قیمت ۵,۰۰۰ دلار (۵۰ سهم × ۱۰۰ دلار قیمت فعلی) می‌فروشد.
فرض کنید قیمت سهام به ۷۵ دلار کاهش یابد، سرمایه‌گذار ۵۰ سهم را به قیمت ۳,۷۵۰ دلار (۵۰ سهم × ۷۵ دلار) خریداری کرده و به شرکت اوراق بهادار بازمی‌گرداند. در این مورد، سود حاصل از این معامله فروش استقراضی ۱,۲۵۰ دلار (۵,۰۰۰ دلار - ۳,۷۵۰ دلار) است. با این حال، فروش‌های استقراضی همیشه موفق نیستند. اگر قیمت سهام به جای کاهش افزایش یابد، سرمایه‌گذار باید آن‌ها را با قیمت بالاتری خریداری کند، که منجر به زیان می‌شود.
نقش فدرال رزرو در وام‌دهی اوراق بهادار
فدرال رزرو ایالات متحده در وام‌دهی اوراق بهادار دخیل است و برخی از بانک‌های فدرال رزرو اوراق قرضه دولتی و اوراق آژانس‌های دولتی آمریکا را به برخی دلالان اوراق قرضه وام می‌دهند.
به عنوان مثال، فدرال رزرو نیویورک هر روز کاری مزایده‌هایی برگزار می‌کند که در آن وام‌های اوراق بهادار را به بهترین پیشنهاددهنده تخصیص می‌دهد. هرچه یک شرکت مایل به پرداخت کارمزد وام بیشتری باشد، شانس بیشتری برای برنده شدن در مزایده و دریافت وام دارد. این وام‌ها به کمیته بازار آزاد فدرال رزرو کمک می‌کند تا سیاست پولی را با روان‌سازی تسویه اوراق بدهی اجرا کند.
نحوه مشارکت بانک مرکزی اروپا در وام‌دهی اوراق بهادار
مانند فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا نیز در وام‌دهی اوراق بهادار مشارکت دارد. از سال ۲۰۱۵، بانک‌های مرکزی یوروسیستم وام‌هایی برای اوراق بهاداری که تحت برنامه خرید بخش عمومی خریداری شده‌اند، ارائه می‌دهند که شامل اوراق قرضه صادره توسط دولت‌های ملی، آژانس‌های شناخته‌شده، سازمان‌های بین‌المللی، دولت‌های محلی و منطقه‌ای و بانک‌های توسعه چندجانبه در منطقه یورو است.
بانک مرکزی اروپا وام‌های اوراق بهادار را برای حفظ روان بودن بازارهای اروپا ارائه می‌دهد. تحت برنامه خرید دارایی گسترده، بانک مرکزی اروپا بسیاری از اوراق بهادار را خریداری کرد و تعداد موجود در بازار آزاد را کاهش داد. وام‌دهی اوراق بهادار به افزایش نقدینگی بازار کمک می‌کند و منجر به بازاری کارآمدتر می‌شود.
جنجال‌های اخیر در وام‌دهی اوراق بهادار
اخیراً، وام‌دهی اوراق بهادار به رسوایی‌هایی با برخی کارگزاران درگیر در این عمل منجر شده است. در دسامبر ۲۰۲۳، FINRA چهار شرکت—M1 Finance، Open to the Public Investing، SoFi و SogoTrade—را در مجموع ۲.۶ میلیون دلار جریمه کرد.
این شرکت‌ها مشتریان را در یک برنامه وام‌دهی اوراق بهادار ثبت‌نام کردند و به آن‌ها اجازه دادند اوراق بهادار مشتریان خود را قرض بگیرند و به اشخاص ثالث وام دهند. FINRA ادعا کرد که این شرکت‌ها سیستم‌های نظارتی مناسبی برای این برنامه‌های وام‌دهی اوراق بهادار ایجاد نکردند یا هیچ روشی برای تعیین اینکه آیا ثبت‌نام مشتری خاص در برنامه مناسب است یا خیر نداشتند. FINRA همچنین ادعا کرد که این شرکت‌ها نتوانستند جبران مناسبی برای اوراق بهادار قرض‌گرفته‌شده ارائه دهند.
چگونه وام‌دهی اوراق بهادار به بازار سهام کمک می‌کند؟
برای کارآمدی یک بازار، باید نقدینگی کافی برای پاسخگویی به تقاضای سرمایه‌گذاران داشته باشد. اگر تعداد سهام موجود برای معامله خیلی کم باشد، می‌تواند منجر به اسپردهای پیشنهاد/درخواست بزرگ‌تر شود و تکمیل معاملات را برای سرمایه‌گذاران دشوار کند. وام‌دهی اوراق بهادار می‌تواند با فراهم کردن سهام بیشتر برای معامله، نقدینگی را افزایش دهد.
آیا وام‌دهی اوراق بهادار برای سرمایه‌گذاران عادی در دسترس است؟
بله، بسیاری از کارگزاری‌ها امکان مشارکت سرمایه‌گذاران عادی در وام‌دهی اوراق بهادار را فراهم می‌کنند. کارگزاری‌هایی که این سرویس را ارائه می‌دهند معمولاً بهره‌ای به سرمایه‌گذارانی که مایل به وام دادن اوراق بهادار خود هستند، برای مدت زمانی که اوراق بهادار وام داده شده‌اند، پرداخت می‌کنند.
ریسک‌های وام‌دهی اوراق بهادار چیست؟
وام‌دهی اوراق بهادار بدون ریسک نیست. به عنوان مثال، ممکن است پس از وام دادن اوراق بهادار خود، بازپرداخت نشوید. بسیاری از کارگزاری‌ها با الزام وام‌گیرندگان به ارائه مقادیر زیادی وثیقه قبل از قرض گرفتن اوراق بهادار، سعی در محدود کردن این ریسک دارند.
نتیجه‌گیری
وام‌دهی اوراق بهادار به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد سهام یا سایر اوراق بهادار خود را وام دهند، در نتیجه نقدینگی بازار را افزایش داده و درآمد اضافی تولید می‌کنند. این فرآیند نقش مهمی در فعالیت‌های معاملاتی مانند فروش استقراضی، پوشش ریسک و آربیتراژ ایفا می‌کند. با این حال، سرمایه‌گذاران شرکت‌کننده باید از ریسک‌های بالقوه، از جمله از دست دادن حقوق رأی و پیچیدگی‌های مسئولیت مالیاتی، آگاه باشند. قبل از مشارکت در وام‌دهی اوراق بهادار، با کارگزاری خود برای جزئیات خدمات مشورت کنید و توانایی وام‌گیرنده برای بازگرداندن اوراق بهادار را ارزیابی کنید.