ETF بتای هوشمند چیست؟

ETF بتای هوشمند (Smart Beta ETF) یک صندوق قابل معامله در بورس (ETF) است که از یک سیستم مبتنی بر قوانین برای انتخاب سرمایه‌گذاری‌هایی که در پرتفوی صندوق گنجانده می‌شوند، استفاده می‌کند. ETF یک صندوق است که یک شاخص مانند S&P 500 را دنبال می‌کند. ETFهای بتای هوشمند بر پایه ETFهای سنتی ساخته شده‌اند و اجزای دارایی‌های صندوق را بر اساس معیارهای مالی از پیش تعیین‌شده تنظیم می‌کنند.

نکات کلیدی

• ETFهای بتای هوشمند از یک رویکرد سیستماتیک مبتنی بر قوانین برای انتخاب سهام از یک شاخص خاص استفاده می‌کنند.
• یک ETF بتای هوشمند ممکن است شرکت‌هایی را انتخاب کند که تنها رفتارها یا معیارهای خاصی را نشان می‌دهند.
• بتای هوشمند ترکیبی از سرمایه‌گذاری فعال و غیرفعال است.
• این نوع سرمایه‌گذاری یک شاخص را دنبال می‌کند اما عوامل جایگزینی را نیز در انتخاب سهام از شاخص در نظر می‌گیرد.
• استراتژی‌های رایج ETFهای بتای هوشمند شامل وزن‌دهی برابر، وزن‌دهی مبتنی بر اصول بنیادی، مبتنی بر فاکتور و کم‌نوسان هستند.

استراتژی‌های وزن‌دهی

سهام‌هایی که صندوق‌های قابل معامله در بورس را تشکیل می‌دهند، بسته به قوانینی که در زمان تأسیس صندوق تعیین شده‌اند، متفاوت هستند و وزن‌دهی‌های مختلفی برای هر سهام در صندوق اختصاص داده می‌شود. وزن‌دهی به این معناست که صندوق ممکن است تعداد سهام بیشتری از یک شرکت نسبت به دیگری بر اساس یک جنبه زیربنایی داشته باشد. ETFها ممکن است شاخصی از سهام را دنبال کنند که فقط شامل سهام بانک‌ها، شرکت‌های بزرگ یا سهام فناوری باشد.

وزن‌دهی بر اساس ارزش بازار (market-cap weighting) یکی از رایج‌ترین روش‌ها در انتخاب تعداد سهام یک شرکت برای گنجاندن در یک شاخص یا صندوق است. یک شرکت بر اساس ارزش بازار خود انتخاب می‌شود که از ضرب قیمت سهام در تعداد سهام در گردش به دست می‌آید. شرکتی با تعداد زیادی سهام در گردش که افزایش چشمگیری در قیمت سهام داشته باشد، در یک شاخص مبتنی بر ارزش بازار وزن زیادی خواهد داشت.

بتای هوشمند از استراتژی شاخص وزن‌دهی شده بر اساس ارزش بازار استفاده نمی‌کند، بلکه به فاکتورهای خاص یک شرکت یا صنعت توجه می‌کند. یک ETF بتای هوشمند ممکن است شرکت‌هایی را انتخاب کند که تنها رفتارها یا معیارهای خاصی مانند رشد درآمد، میزان نوسانات قیمت سهام یا سودآوری را نشان می‌دهند. هر ETF قوانینی را به کار می‌برد که بخشی از یک رویکرد سیستماتیک کلی برای انتخاب سهام برای گنجاندن در صندوق است.

مهم ETFهای بتای هوشمند، اوراق بهادار را بر اساس فاکتورهایی غیر از ارزش بازار غربال کرده و وزن‌دهی می‌کنند.

انواع ETFهای بتای هوشمند

یک ETF بتای هوشمند ممکن است دارایی‌های خود را بر اساس رشد سود تقسیمی یک شرکت غربال کند. سود تقسیمی، توزیع‌هایی هستند که از سود شرکت به سهامداران به عنوان پاداش برای سرمایه‌گذاری در شرکت پرداخت می‌شود. شرکت‌هایی که سود تقسیمی پرداخت می‌کنند، معمولاً بزرگ، معتبر و سودآور هستند.

رویکردهای وزن‌دهی شده بر اساس ریسک، نوسانات مورد انتظار در سهام را در نظر می‌گیرند. صندوق‌ها ممکن است دارایی‌ها را به سهام کم‌نوسان محدود کنند تا ریسک در صندوق کاهش یابد. نوسانات معیاری برای میزان نوسان قیمت یک اوراق بهادار است. انواع استراتژی‌های ETF بتای هوشمند شامل موارد زیر است:

• وزن‌دهی برابر (Equally Weighted): به جای وزن‌دهی صندوق بر اساس قیمت سهام و ارزش بازار، این استراتژی فاکتورها و هر دارایی را به طور برابر وزن‌دهی می‌کند.
• وزن‌دهی مبتنی بر اصول بنیادی (Fundamentally Weighted): شرکت‌ها بر اساس عواملی مانند درآمد کل، سود، درآمد یا معیارهای بنیادی مالی انتخاب و وزن‌دهی می‌شوند.
• مبتنی بر فاکتور (Factor-Based): سهام بر اساس فاکتورهای خاصی مانند اجزای ترازنامه، ارزش‌گذاری‌های پایین‌تر از حد واقعی یا شرکت‌های کوچک در حال رشد وزن‌دهی می‌شوند.
• کم‌نوسان (Low-Volatility): این روش بر سهام و شاخص‌هایی تمرکز دارد که در یک دوره تاریخی نوسانات قیمتی کمی داشته‌اند.

مدیریت غیرفعال و فعال

ETFهای بتای هوشمند از ترکیبی از سرمایه‌گذاری غیرفعال و فعال استفاده می‌کنند. سرمایه‌گذاری فعال از یک مدیر سرمایه‌گذاری برای انتخاب سهام برای یک پرتفوی استفاده می‌کند. یک صندوق با مدیریت فعال، سهام را بر اساس معیارهای بنیادی مانند درآمد یا نسبت‌های مالی خرید و فروش می‌کند.

یک صندوق غیرفعال زمانی است که یک شاخص را بدون انتخاب سهام توسط مدیر سرمایه‌گذاری دنبال می‌کند. یک صندوق ممکن است تمام سهام موجود در S&P 500 را دنبال کند تا هر حرکت S&P را تقلید یا دنبال کند. صندوق‌های غیرفعال معمولاً کارمزدهای کمتری دارند.

استراتژی‌های بتای هوشمند ترکیبی از سرمایه‌گذاری فعال و غیرفعال هستند. مدیریت غیرفعال است زیرا یک شاخص را دنبال می‌کند، اما فعال است زیرا فاکتورهای جایگزین را در نظر می‌گیرد و سهام یا سرمایه‌گذاری‌هایی را از داخل شاخص انتخاب می‌کند. یک صندوق بتای هوشمند که شاخص S&P 500 را دنبال می‌کند، هر سهام موجود در شاخص را انتخاب نمی‌کند. در عوض، ممکن است تنها آن‌هایی را انتخاب کند که رفتار خاصی را نشان می‌دهند، مانند درصد رشد درآمد.

مزایای ETFهای بتای هوشمند

بسیاری از ETFهای بتای هوشمند برای افزایش بازده پرتفوی، به حداکثر رساندن سود تقسیمی و کاهش ریسک‌های پرتفوی طراحی شده‌اند. شاخص‌گذاری با وزن‌دهی برابر به عنوان یکی از مزایای استراتژی‌های بتای هوشمند در نظر گرفته می‌شود. این پارامتر تأکید بر سهام با بیشترین وزن ارزش بازار در شاخص را حذف می‌کند. اگر بزرگ‌ترین سهام یا دارایی‌ها عملکرد ضعیفی داشته باشند، تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد شاخص نسبت به کوچک‌ترین اجزای شاخص خواهند داشت.

بتای هوشمند یک استراتژی غیرفعال مانند صندوق‌های شاخص وزن‌دهی شده بر اساس ارزش بازار سنتی نیست. در حالی که بسیاری از ETFهای بتای هوشمند نسبت به محصولات شاخص غیرفعال هزینه‌های بیشتری دارند، ارزان‌تر از اکثر صندوق‌های با مدیریت فعال هستند. ETFهای بتای هوشمند انتخاب رایجی برای سرمایه‌گذارانی هستند که امیدوارند درآمد و بازده خود را به حداکثر برسانند و در عین حال امکان کاهش ریسک را فراهم کنند.

ریسک‌های ETFهای بتای هوشمند

ETFهای بتای هوشمند روش سرمایه‌گذاری نسبتاً جدیدی هستند و حجم معاملات پایینی دارند. حجم معاملات پایین یا نقدینگی کم به این معناست که سرمایه‌گذاران نمی‌توانند به راحتی از موقعیت‌های خود خارج شوند. هزینه‌های معاملاتی می‌توانند بالا باشند تا وزن‌دهی اولیه شاخص بازسازی شود. این افزایش قیمت ناشی از خرید سهام توسط صندوق برای گنجاندن است. در نتیجه، کارمزدهای دریافت‌شده برای بتای هوشمند ممکن است کمتر از صندوق‌های با مدیریت فعال باشد، اما صرفه‌جویی ممکن است قابل‌توجه نباشد.

ETFهای بتای هوشمند می‌توانند نسبت به شاخص‌های سنتی مانند S&P 500 عملکرد ضعیف‌تری داشته باشند، زیرا باید به‌طور مداوم به شاخص تنظیم شوند. دارایی‌ها بر اساس قوانین صندوق اضافه و فروخته می‌شوند. از آنجا که ETFهای بتای هوشمند متغیرهای زیادی برای در نظر گرفتن دارند، معامله آن‌ها می‌تواند دشوارتر از معامله با شاخص‌های سنتی باشد، که باعث می‌شود قیمت‌های ETFهای بتای هوشمند از ارزش زیربنایی صندوق متفاوت باشد.

مزایا

• بتای هوشمند ترکیبی از سرمایه‌گذاری فعال و غیرفعال است، که یک شاخص را دنبال می‌کند اما فاکتورهای جایگزین را نیز در نظر می‌گیرد.
• ETFهای بتای هوشمند کمتر به وزن‌دهی‌های ارزش بازار وابسته هستند تا از تأثیر بیش از حد یک سهام بر ارزش ETF جلوگیری کنند.
• این صندوق‌ها کارمزدهای کمتری نسبت به صندوق‌های با مدیریت فعال دارند.
• ETFهای بتای هوشمند انعطاف‌پذیری در انتخاب دارایی‌ها و رفتارهای آن‌ها، از جمله رویکردهای مبتنی بر ریسک، فراهم می‌کنند.

معایب

• برخی ETFهای بتای هوشمند می‌توانند گران باشند زیرا سهام باید برای رعایت قوانین صندوق خرید و فروش شوند.
• صندوق‌های بتای هوشمند می‌توانند نسبت به شاخص‌های غیرفعال عملکرد ضعیف‌تری داشته باشند زیرا به‌طور مداوم معامله می‌شوند در مقابل استراتژی خرید و نگهداری.
• حجم معاملات می‌تواند پایین باشد که منجر به دشواری در خرید و فروش صندوق‌ها می‌شود.
• ETFهای بتای هوشمند معمولاً کارمزدهای بیشتری نسبت به صندوق‌های مبتنی بر شاخص غیرفعال دارند.

نمونه‌ای از یک صندوق بتای هوشمند

صندوق ETF شاخص قدردانی سود تقسیمی ونگارد (Vanguard Dividend Appreciation Index Fund ETF Shares - VIG) یک ETF بتای هوشمند است که شاخصی از سهام‌هایی که سود تقسیمی پرداخت می‌کنند را دنبال می‌کند. این صندوق شرکت‌هایی را از شاخص رشد سود تقسیمی S&P ایالات متحده انتخاب می‌کند.

استراتژی بتای هوشمند به‌صورت وزن‌دهی مبتنی بر اصول بنیادی است و شامل سهام شرکت‌هایی می‌شود که سابقه افزایش سود تقسیمی در طول زمان دارند و سهام را در شاخص تقریباً به همان نسبت وزن‌دهی در شاخص نگه می‌دارد. نسبت هزینه (expense ratio) این صندوق 0.06٪ است و شامل شرکت‌هایی از چندین صنعت است، از جمله:

• اپل (Apple Inc.)
• مایکروسافت (Microsoft Corp.)
• جی‌پی مورگان چیس (JPMorgan Chase & Co.)
• اکسون موبیل (Exxon Mobil Corp.)
• ویزا (Visa Inc.)
• پروکتر اند گمبل (Proctor & Gamble Co.)

تفاوت بین ETF وزن‌دهی شده بر اساس ارزش بازار و ETF بتای هوشمند چیست؟

اکثر شاخص‌های اصلی مانند S&P 500 و شاخص راسل 1000 بر اساس ارزش بازار وزن‌دهی می‌شوند، به‌طوری که بزرگ‌ترین شرکت‌ها بیشترین وزن شاخص را دارند. بتای هوشمند از استراتژی‌هایی مانند وزن‌دهی برابر، وزن‌دهی مبتنی بر اصول بنیادی، حداقل واریانس و کم‌نوسان استفاده می‌کند.

چرا سرمایه‌گذاران ETFهای بتای هوشمند را انتخاب می‌کنند؟

سرمایه‌گذاران ممکن است وزن‌دهی بیش از حد یا کم به سهام در یک پرتفوی را بهترین استراتژی ندانند. آن‌ها ممکن است ETFای را ترجیح دهند که سهام شرکت‌های کوچک و بزرگ را به‌طور برابر وزن‌دهی کند یا ETFای که استراتژی کم‌نوسان را دنبال می‌کند.

تفاوت بین ETF و صندوق سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

هر دو سرمایه‌گذاری شامل سبدی از اوراق بهادار منفرد مانند سهام یا اوراق قرضه هستند. با این حال، سفارشات صندوق سرمایه‌گذاری مشترک یک بار در روز اجرا می‌شوند و همه سرمایه‌گذاران همان قیمت را در پایان روز دریافت می‌کنند. ETFها مانند سهام معامله می‌شوند و در بورس سهام خرید و فروش می‌شوند و در طول روز معاملاتی نوسانات قیمتی را تجربه می‌کنند.

نتیجه‌گیری

یک صندوق قابل معامله در بورس (ETF) شاخصی مانند S&P 500 را دنبال می‌کند. ETFهای بتای هوشمند بر پایه ETFهای سنتی ساخته شده‌اند و از استراتژی‌های سرمایه‌گذاری مانند وزن‌دهی برابر، مبتنی بر فاکتور و اهداف کم‌نوسان استفاده می‌کنند. سرمایه‌گذاران ممکن است در یک ETF بتای هوشمند سرمایه‌گذاری کنند اگر ETFای را ترجیح دهند که سهام شرکت‌های کوچک و بزرگ را به‌طور برابر وزن‌دهی کند یا ETFای که استراتژی کم‌نوسان را دنبال می‌کند.