اوراق بهادار ترجیحی اعتماد چیست؟

اوراق بهادار ترجیحی اعتماد چیست؟

اوراق بهادار ترجیحی اعتماد (TruPS) نوعی ابزار مالی ترکیبی است که توسط بانک‌های بزرگ و شرکت‌های هلدینگ بانکی منتشر می‌شد. این اوراق در سرمایه نظارتی رده یک قرار می‌گرفتند و سود پرداختی آن‌ها برای ناشر از مالیات کسر می‌شد.

تصور کنید بانکی یک نهاد اعتماد ایجاد می‌کند، مانند صندوقی که با بدهی پر شده است. سپس، این بانک سهام این نهاد را به قطعات کوچک‌تر تقسیم کرده و به‌عنوان سهام ترجیحی به سرمایه‌گذاران عرضه می‌کند. این سهام که به نام TruPS شناخته می‌شوند، مانند پلی بین بدهی و حقوق صاحبان سهام عمل می‌کنند و مزایای هر دو را در خود جای داده‌اند.

این اوراق برای اولین بار در سال ۱۳۷۵ شمسی (۱۹۹۶ میلادی) معرفی شدند، اما پس از بحران مالی ۱۳۸۷-۱۳۸۸ (۲۰۰۸-۲۰۰۹ میلادی) زیر ذره‌بین نهادهای نظارتی قرار گرفتند. در نهایت، با اصلاحات قانون داد-فرانک و قانون ولکر، این اوراق تا پایان سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵ میلادی) به‌تدریج از چرخه مالی حذف شدند.

نکات کلیدی

• ماهیت ترکیبی : TruPS ویژگی‌های بدهی و سهام را ترکیب می‌کرد و به بانک‌ها امکان می‌داد از مزایای هر دو بهره‌مند شوند.
• حذف تدریجی : پس از بحران مالی، قوانین جدید این اوراق را از سرمایه رده یک بانک‌ها کنار گذاشت.
• ساختار انتشار : بانک‌ها با ایجاد یک نهاد اعتماد و تأمین مالی آن با بدهی، سهام ترجیحی را به سرمایه‌گذاران می‌فروختند.
• پرداخت‌های جذاب : این اوراق معمولاً سودهای دوره‌ای بالاتری نسبت به سهام ترجیحی معمولی ارائه می‌دادند و می‌توانستند تا ۳۰ سال سررسید داشته باشند.
• هزینه‌های بالا برای ناشر : شرایطی مانند امکان تعویق پرداخت سود یا بازخرید زودهنگام، هزینه‌های این اوراق را برای بانک‌ها افزایش می‌داد.

شناخت اوراق بهادار ترجیحی اعتماد

این اوراق مانند دو روی یک سکه‌اند: از یک سو شبیه سهام ترجیحی عمل می‌کنند و سود سهام پرداخت می‌کنند، و از سوی دیگر، به دلیل تأمین مالی نهاد اعتماد با بدهی، پرداخت‌های آن‌ها در واقع سود بدهی است که مشمول مالیات می‌شود. این دوگانگی، TruPS را به ابزاری جذاب برای بانک‌ها تبدیل کرده بود.

سرمایه‌گذاران با خرید این اوراق، جریان درآمدی بالاتری نسبت به سهام ترجیحی معمولی دریافت می‌کردند. سررسید این اوراق می‌توانست تا ۳۰ سال باشد، و پرداخت‌ها به‌صورت ثابت یا متغیر انجام می‌شد. برخی از این اوراق حتی اجازه می‌دادند پرداخت سود تا پنج سال به تعویق بیفتد، ویژگی‌ای که مانند شمشیری دولبه بود: برای بانک‌ها انعطاف‌پذیری ایجاد می‌کرد، اما برای سرمایه‌گذاران ریسک بیشتری به همراه داشت. در پایان دوره، این اوراق به ارزش اسمی خود سررسید می‌شدند، اگرچه ناشر می‌توانست آن‌ها را زودتر بازخرید کند.

بانک‌ها از این اوراق به دلیل مزایای حسابداری و انعطاف‌پذیری مالی استقبال می‌کردند. طبق استانداردهای حسابداری (GAAP)، این اوراق به‌عنوان حقوق صاحبان سهام در صورت‌های مالی ثبت می‌شدند، اما از نظر مالیاتی، مانند بدهی رفتار می‌شدند. بانک سود قابل کسر از مالیات را به نهاد اعتماد پرداخت می‌کرد، و این سود به سهامداران توزیع می‌شد، مانند جریانی که از یک منبع مالی به سرمایه‌گذاران می‌رسید.

نکته مهم: هنگامی که سرمایه‌گذار اوراق ترجیحی اعتماد را خریداری می‌کند، در واقع بخشی از نهاد اعتماد و دارایی‌های آن را به دست می‌آورد، نه سهمی از مالکیت بانک. این تمایز مانند تفاوت بین خرید بلیط یک کنسرت و مالکیت سالن کنسرت است.

ملاحظات ویژه

قانون اصلاحات مالی داد-فرانک در سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰ میلادی) تصویب شد و مقرر کرد که مؤسسات با دارایی بیش از ۱۵ میلیارد دلار تا سال ۱۳۹۲ (۲۰۱۳ میلادی) استفاده از TruPS را به‌عنوان سرمایه رده یک متوقف کنند. سرمایه رده یک، مانند سپری برای بانک‌هاست که آن‌ها را در برابر زیان‌های ناشی از بدهی‌های معوق محافظت می‌کند.

حذف این اوراق از سرمایه رده یک، فشار مالی بر بانک‌ها را افزایش داد و انگیزه‌های انتشار TruPS را کاهش داد. اصلاحیه «کالینز» در سنای آمریکا پیشنهاد کرد که این اوراق به‌طور کامل از سرمایه نظارتی حذف شوند، مانند قلع‌وقمع کردن درختی که دیگر میوه‌ای سودمند نمی‌دهد.

یکی از چالش‌های اصلی برای ناشران، هزینه‌های بالای این اوراق بود. ویژگی‌هایی مانند امکان تعویق پرداخت سود یا بازخرید زودهنگام، سرمایه‌گذاران را محتاط‌تر می‌کرد و آن‌ها را وادار می‌ساخت بازده بیشتری مطالبه کنند. این موضوع مانند فروش کالایی گران‌قیمت در بازاری رقابتی بود. علاوه بر این، کارمزدهای بانکداری سرمایه‌گذاری برای پذیره‌نویسی این اوراق نیز هزینه‌های قابل توجهی به بانک‌ها تحمیل می‌کرد.