تحلیل بنیادین
حساب‌های دریافتنی چیست؟
حساب‌های دریافتنی (AR) بخشی از ترازنامه شرکت است و نشان‌دهنده پولی است که به دلیل تحویل کالا یا خدمات به شرکت بدهکار است.
حساب‌های دریافتنی (AR) به پولی گفته می‌شود که مشتریان به یک کسب‌وکار بدهکار هستند، بابت کالا یا خدماتی که تحویل شده اما هنوز پرداخت نشده است. این مورد به عنوان دارایی جاری در ترازنامه شرکت ثبت می‌شود.
حساب‌های دریافتنی (AR) اصطلاحی در حسابداری است که به پولی اشاره دارد که یک کسب‌وکار بابت کالا یا خدمات تحویل داده شده ولی هنوز پرداخت نشده است، دریافت می‌کند. این حساب به عنوان دارایی جاری در ترازنامه شرکت درج می‌شود.
نکات کلیدی
- حساب‌های دریافتنی (AR) بخشی از ترازنامه شرکت است و نشان‌دهنده پولی است که به دلیل تحویل کالا یا خدمات به شرکت بدهکار است.
- این حساب به عنوان یک دارایی برای شرکت محسوب می‌شود.
- مقابل حساب‌های دریافتنی، حساب‌های پرداختنی (Accounts Payable) قرار دارد که نشان‌دهنده پولی است که شرکت به دیگران بدهکار است اما هنوز پرداخت نکرده است.
درک حساب‌های دریافتنی (AR) حساب‌های دریافتنی نشان‌دهنده پولی است که مشتریان به کسب‌وکار بدهکار هستند، معمولاً به شکل فاکتورهای پرداخت نشده. واژه «دریافتنی» به این معناست که کسب‌وکار این پول را به دلیل ارائه کالا یا خدمات کسب کرده، اما هنوز منتظر دریافت پرداخت از مشتری است.
این حساب‌ها می‌توانند به عنوان نوعی اعتبار در نظر گرفته شوند که شرکت به مشتریان خود اعطا کرده است و معمولاً دارای شرایطی هستند که پرداخت باید در یک بازه زمانی مشخص انجام شود. به عبارتی، شرکت در واقع یک «سفته» یا IOU از مشتری پذیرفته است. بر اساس توافق بین شرکت و مشتری، پرداخت ممکن است از چند روز تا ۳۰، ۶۰، ۹۰ روز یا حتی تا یک سال به تعویق بیفتد و در برخی موارد ممکن است بهره نیز بر بدهی اعمال شود.
شرکت‌ها حساب‌های دریافتنی را به عنوان دارایی در ترازنامه خود ثبت می‌کنند زیرا مشتری موظف قانونی به پرداخت بدهی دارد و شرکت انتظار منطقی دارد که بتواند آن را جمع‌آوری کند. این حساب‌ها به عنوان دارایی‌های نقدشونده در نظر گرفته می‌شوند، زیرا می‌توان از آن‌ها به عنوان وثیقه برای گرفتن وام و پوشش تعهدات کوتاه‌مدت استفاده کرد. حساب‌های دریافتنی بخشی از سرمایه در گردش شرکت هستند.
حساب‌های دریافتنی به عنوان دارایی‌های جاری طبقه‌بندی می‌شوند، زیرا انتظار می‌رود که بدهی از طرف مشتری ظرف یک سال یا کمتر وصول شود. سایر دارایی‌های جاری در دفاتر یک شرکت ممکن است شامل وجه نقد و معادل‌های نقد، موجودی کالا و اوراق بهادار قابل معامله فوری باشد.
دارایی‌هایی که به راحتی طی یک سال به نقد تبدیل نمی‌شوند، به عنوان دارایی‌های غیرجاری ثبت می‌شوند. این دسته معمولاً شامل دارایی‌های فیزیکی، سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و دارایی‌های معنوی مانند علائم تجاری است.
حساب‌های دریافتنی در مقابل حساب‌های پرداختنی زمانی که یک شرکت بدهی‌هایی به تأمین‌کنندگان یا دیگر طرف‌ها دارد، این بدهی‌ها در حساب‌های پرداختنی ثبت می‌شوند. حساب‌های پرداختنی برعکس حساب‌های دریافتنی هستند. به عنوان مثال، شرکت A قالی‌های شرکت B را تمیز می‌کند و فاکتور خدمات را ارسال می‌کند.
شرکت B اکنون به شرکت A بدهکار است و این فاکتور را در ستون حساب‌های پرداختنی خود ثبت می‌کند. در حالی که شرکت A منتظر دریافت پول است، مبلغ مربوطه را در ستون حساب‌های دریافتنی ثبت می‌کند.
آنچه حساب‌های دریافتنی می‌توانند نشان دهند حساب‌های دریافتنی یکی از عناصر مهم در تحلیل بنیادی هستند، روشی که سرمایه‌گذاران برای تعیین ارزش شرکت و اوراق بهادار آن استفاده می‌کنند. چون حساب‌های دریافتنی یک دارایی جاری است، به نقدینگی شرکت کمک می‌کند و توانایی آن را برای پوشش تعهدات کوتاه‌مدت بدون جریان نقد اضافی نشان می‌دهد.
تحلیل‌گران بنیادی اغلب حساب‌های دریافتنی را در قالب نسبت گردش حساب‌های دریافتنی بررسی می‌کنند. این نسبت نشان می‌دهد که شرکت چند بار توانسته بدهی‌های خود را در یک دوره حسابداری جمع‌آوری کند و شاخصی از کارایی شرکت در وصول بدهی‌ها و کیفیت اعتباری مشتریان آن است.
تحلیل‌های بیشتر شامل محاسبه «میانگین روزهای فروش وصول نشده» (DSO) است، که میانگین تعداد روزهایی را نشان می‌دهد که شرکت برای دریافت پرداخت پس از فروش صرف می‌کند.
مثالی از حساب‌های دریافتنی یک مثال روزمره از حساب‌های دریافتنی، شرکت برق است که پس از مصرف برق توسط مشتریان، صورتحساب ارسال می‌کند. شرکت برق در حالی که منتظر پرداخت است، فاکتورهای پرداخت نشده را به عنوان حساب دریافتنی ثبت می‌کند.
بیشتر شرکت‌ها بخشی از فروش خود را به صورت اعتباری انجام می‌دهند. گاهی کسب‌وکارها این اعتبار را به مشتریان خاص یا دائمی ارائه می‌دهند که فاکتورهای دوره‌ای دریافت می‌کنند و نیازی به پرداخت فوری هر تراکنش ندارند. در موارد دیگر، شرکت‌ها به همه مشتریان اجازه می‌دهند که ظرف مدت معقولی پس از دریافت کالا یا خدمات پرداخت کنند.
چه زمانی یک بدهی تبدیل به حساب دریافتنی می‌شود؟ هر زمان که پولی بابت کالا یا خدمات ارائه شده به کسب‌وکار بدهکار باشد و هنوز پرداخت نشده باشد، یک حساب دریافتنی ایجاد می‌شود. به عنوان مثال، وقتی یک شرکت لوازم اداری خریداری می‌کند و پیش از تحویل یا در زمان تحویل پرداخت نمی‌کند، مبلغ بدهی تا زمان پرداخت به فروشنده، به عنوان حساب دریافتنی ثبت می‌شود.
حساب‌های دریافتنی در کجا ثبت می‌شوند؟ حساب‌های دریافتنی در ترازنامه شرکت ثبت می‌شوند، زیرا نشان‌دهنده پولی است که شرکت انتظار دارد دریافت کند و بنابراین به عنوان دارایی محسوب می‌شود.
تفاوت حساب‌های دریافتنی و پرداختنی
- حساب‌های دریافتنی: پولی که به شرکت بدهکار هستند و به عنوان دارایی ثبت می‌شوند.
- حساب‌های پرداختنی: پولی که شرکت به دیگران بدهکار است و به عنوان بدهی ثبت می‌شود.
اگر مشتریان پرداخت نکنند چه اتفاقی می‌افتد؟ وقتی مشخص شود که بدهی توسط مشتری پرداخت نخواهد شد، باید به عنوان هزینه مطالبات مشکوک (Bad Debt Expense) یا یک هزینه یک‌باره ثبت شود. شرکت‌ها ممکن است این بدهی را به یک شرکت وصول مطالبات بفروشند و مبلغ کمتری نسبت به مبلغ اصلی دریافت کنند، که در حسابداری به آن «حساب‌های دریافتنی تنزیل شده» گفته می‌شود.
حساب‌های دریافتنی خالص (Net Receivables) حساب‌های دریافتنی خالص اصطلاحی در حسابداری است که نشان‌دهنده حساب‌های دریافتنی شرکت منهای بدهی‌هایی است که احتمالاً قابل وصول نیستند. معمولاً به صورت درصدی از بدهی‌های غیرقابل وصول نسبت به بدهی‌های قابل وصول بیان می‌شود و هرچه درصد کمتر باشد، بهتر است.
جمع‌بندی حساب‌های دریافتنی یکی از مهم‌ترین اقلام در ترازنامه شرکت هستند. این حساب‌ها نشان‌دهنده پولی است که از فروش کالا یا خدمات به شرکت بدهکار است و هنوز توسط خریدار پرداخت نشده است. حتی اگر هنوز نقد نشده باشد، به عنوان دارایی ثبت می‌شود، زیرا شرکت انتظار دارد آن را دریافت کند. هر چه دوره نگهداری حساب‌های دریافتنی کوتاه‌تر باشد، بهتر است، زیرا شرکت می‌تواند از این پول برای دیگر اهداف تجاری استفاده کند.