توخالی شدن چیست؟

توخالی شدن به تضعیف بخش تولیدی یک کشور اشاره دارد، هنگامی که تولیدکنندگان به سراغ تأسیسات کم‌هزینه در خارج از کشور می‌روند. از بین رفتن این مشاغل باعث تمرکز ثروت در میان ثروتمندان بسیار، خالی شدن طبقه متوسط و افزایش تعداد خانوارهای طبقه کارگر و پایین‌تر شده است.

نکات کلیدی

• توخالی شدن به از بین رفتن مشاغل تولیدی طبقه متوسط و کاهش قدرت خرید آنها اشاره دارد و همزمان باعث شدت گرفتن تقسیم‌بندی اجتماعی-اقتصادی می‌شود.
• این روند منجر به افزایش خانوارهای طبقه کارگر و پایین‌تر و همچنین تمرکز فزاینده ثروت در میان ثروتمندان بسیار می‌شود.
• اقتصاددانان این پدیده را به چند عامل همزمان نسبت داده‌اند، از جمله برون‌سپاری مشاغل، فناوری‌های صرفه‌جویی در نیروی کار و تغییرات جمعیتی.

درک توخالی شدن

در چند دهه گذشته، بسیاری از اقتصادهای پیشرو جهان با توخالی شدن مواجه شده‌اند، زیرا مشاغل تولیدی به مناطقی با هزینه نیروی کار پایین‌تر، مانند چین یا بنگلادش منتقل شده‌اند. پس از اوج گرفتن در سال ۱۹۷۹ با بیش از ۱۹ میلیون شغل، تعداد مشاغل تولیدی ایالات متحده تا سال ۲۰۲۰ به کمتر از ۱۲ میلیون کاهش یافت.

سایر اقتصادهای پیشرفته نیز روند مشابهی را تجربه کرده‌اند. به عنوان مثال، در ژاپن درصد اشتغال در بخش تولید از نزدیک به ۲۸٪ در دهه ۱۹۷۰ به شدت کاهش یافته است. تا سال ۲۰۱۲، گفته می‌شد ۱۶.۶٪ افراد در این بخش مشغول به کار بودند و تغییر چندانی پس از آن رخ نداده است. این روند تأثیر نامتناسبی بر شهرها و جوامع روستایی داشته است که به شدت به کارخانه‌های محلی برای اشتغال وابسته بودند.

با این حال، همه اقتصاددانان معتقد نیستند که برون‌سپاری تولید و توخالی شدن مشاغل به‌طور خالص به جامعه آسیب می‌رساند. برخی استدلال می‌کنند که این امر فرصت‌هایی برای اقتصاد داخلی فراهم می‌کند تا به سمت مشاغل با مهارت بالا و دستمزد بالاتر مانند طراحی محصول و بازاریابی حرکت کند. آنها همچنین معتقدند که مصرف‌کنندگان از محصولاتی که در خارج تولید می‌شوند سود می‌برند، زیرا منجر به کاهش قیمت‌ها می‌شود.

پارادوکس موراوک

روبات‌ها و سایر فناوری‌های صرفه‌جویی در نیروی کار احتمالاً باعث توخالی شدن بیشتر مشاغل طبقه متوسط می‌شوند. این موضوع به چیزی معروف است به نام پارادوکس موراوک.

در دهه ۱۹۸۰، متخصصان هوش مصنوعی (AI) متوجه شدند که روبات‌ها کارهای دشوار را آسان و کارهای آسان را دشوار می‌دانند. هانس موراوک، یکی از این پژوهشگران هوش مصنوعی، گفته است: «نسبتاً آسان است که کامپیوترها عملکرد سطح بزرگسالان را در آزمون‌های هوش یا بازی چکر نشان دهند، اما دشوار یا غیرممکن است که مهارت‌های یک کودک یک ساله را در زمینه ادراک و حرکت به آنها بدهیم.»

به عبارت دیگر، اگر می‌خواستید مغلوب مگنوس کارلسن، قهرمان جهان شطرنج شوید، یک کامپیوتر را انتخاب می‌کردید. اما اگر می‌خواستید پس از بازی مهره‌ها را تمیز کنید، انسان را انتخاب می‌کردید.

داده‌های توخالی شدن

نابرابری درآمد در ایالات متحده و بسیاری از نقاط جهان به یک مسئله فزاینده تبدیل شده است. در هر جا که نگاه کنید، پژوهش‌ها نشان می‌دهند که درآمد قابل تصرف طبقه متوسط در حال کاهش است، در حالی که ثروتمندان ثروتمندتر می‌شوند.

از سال ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۸، سهم کل درآمدی که به خانوارهای طبقه متوسط آمریکا می‌رسید، از ۶۲٪ به ۴۳٪ کاهش یافته است، در حالی که سهم خانوارهای با درآمد بالا از ۲۹٪ به ۴۸٪ افزایش یافته است، بر اساس تحقیقات مرکز پژوهشی پیو. این امر باعث شده جمعیت طبقه متوسط آمریکا از ۶۱٪ در سال ۱۹۷۱ به ۵۱٪ در سال ۲۰۱۹ کاهش یابد.

مهم: در حالی که طبقه متوسط واقعاً در حال توخالی شدن است، مرکز پژوهشی پیو اشاره می‌کند که این پدیده پیچیده است: برخی خانواده‌ها به طبقه درآمد پایین سقوط کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر به طبقه درآمد بالا صعود کرده‌اند.

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به نتیجه مشابهی دست یافت. طبق یافته‌های آن، از اواسط دهه ۱۹۸۰ تا اواسط دهه ۲۰۱۰، درآمدهای متوسط در کشورهای OECD تقریباً رشد نکرد و یک‌سوم کمتر از میانگین درآمد ۱۰٪ ثروتمندترین‌ها افزایش یافت، زیرا بازار کار تغییر کرده و هزینه زندگی افزایش یافته است.

چه چیزی باعث کاهش طبقه متوسط شد؟

فشرده شدن طبقه متوسط به چند عامل نسبت داده شده است، از جمله برون‌سپاری مشاغل به خارج، ورود فناوری‌های صرفه‌جویی در نیروی کار و افزایش هزینه‌های آموزش، بهداشت و مسکن.

چقدر طبقه متوسط کوچک شده است؟

مطالعات مختلفی در مورد کاهش طبقه متوسط منتشر شده است. نتایج بسته به کشور مورد بررسی، بازه زمانی و معیارهای مطالعه متفاوت است. در سال ۲۰۲۰، مرکز پژوهشی پیو اعلام کرد که سهم بزرگسالان آمریکایی که در خانوارهای با درآمد متوسط زندگی می‌کنند، از ۶۱٪ در ۱۹۷۱ به ۵۱٪ در ۲۰۱۹ کاهش یافته است. در همین حال، OECD در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد که سهم افراد در خانوارهای با درآمد متوسط—که به عنوان خانوارهایی تعریف می‌شوند که بین ۷۵٪ تا ۲۰۰٪ درآمد ملی متوسط درآمد دارند—در کشورهای OECD از ۶۴٪ در اواسط دهه ۱۹۸۰ به ۶۱٪ در اواسط دهه ۲۰۱۰ کاهش یافته است.

چگونه کاهش طبقه متوسط بر اقتصاد تأثیر می‌گذارد؟

دلایل معتبر وجود دارد که نشان می‌دهد کاهش طبقه متوسط برای رشد اقتصادی مضر است. این گروه به طور تاریخی مسئول بخش بزرگی از مصرف بوده است، تقاضا برای کالاها و خدمات را تقویت کرده و اقتصاد را به خوبی فعال نگه می‌دارد.