فیشر افکت چیست؟

فیشر افکت یک نظریه اقتصادی است که توسط اقتصاددان آمریکایی، ایروینگ فیشر، ایجاد شده است تا تأثیر تورم بر نرخ‌های بهره اسمی و واقعی را توضیح دهد. به طور معمول، نرخ بهره اسمی برابر است با نرخ بهره واقعی به علاوه نرخ تورم مورد انتظار. بنابراین، نرخ‌های بهره واقعی با افزایش تورم کاهش می‌یابد، مگر اینکه نرخ‌های اسمی به همان میزان تورم افزایش یابند.

نکات کلیدی

• فیشر افکت بیان می‌کند که نرخ بهره واقعی برابر است با نرخ بهره اسمی منهای نرخ تورم مورد انتظار.
• این نظریه به تحلیل عرضه پول و تجارت ارز بین‌المللی گسترش یافته است.
• وقتی نرخ بهره واقعی مثبت است، به این معناست که وام‌دهنده یا سرمایه‌گذار می‌تواند تورم را شکست دهد.
• وقتی نرخ بهره واقعی منفی است، به این معناست که نرخ دریافت‌شده برای وام یا پرداخت‌شده در حساب پس‌انداز نمی‌تواند تورم را شکست دهد.
• فیشر افکت در بلندمدت رخ می‌دهد و فرض می‌کند نرخ‌های بهره واقعی ثابت هستند.

درک فیشر افکت

معادله فیشر نشان می‌دهد که نرخ بهره واقعی با کسر نرخ تورم مورد انتظار از نرخ بهره اسمی محاسبه می‌شود. در این معادله، تمام نرخ‌های ارائه‌شده به صورت مرکب هستند. فیشر افکت را می‌توان هر بار که به بانک می‌روید مشاهده کرد؛ نرخ بهره‌ای که در حساب پس‌انداز دریافت می‌کنید، در واقع نرخ بهره اسمی است. برای مثال، اگر نرخ بهره اسمی در حساب پس‌انداز 4٪ و نرخ تورم مورد انتظار 3٪ باشد، پول در حساب پس‌انداز در واقع با نرخ 1٪ رشد می‌کند. هرچه نرخ بهره واقعی کمتر باشد، از دیدگاه قدرت خرید، زمان بیشتری طول می‌کشد تا سپرده‌های پس‌انداز به طور قابل‌توجهی رشد کنند.

واقعیت مهم: کشورها شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) را هنگام تعیین معیارهای تورمی به دقت نظارت می‌کنند.

نرخ‌های بهره اسمی و واقعی

نرخ‌های بهره اسمی بازده مالی‌ای را که هنگام سپرده‌گذاری پول دریافت می‌کنید، نشان می‌دهند. برای مثال، نرخ بهره اسمی 10٪ در سال به این معناست که شما 10٪ اضافی از پول سپرده‌شده خود در بانک دریافت خواهید کرد. برخلاف نرخ بهره اسمی، نرخ بهره واقعی قدرت خرید را در معادله در نظر می‌گیرد. با فیشر افکت، نرخ بهره اسمی نرخ بهره واقعی ارائه‌شده است که رشد پولی را در طول زمان برای مقدار خاصی از پول یا ارز بدهی به یک وام‌دهنده مالی منعکس می‌کند. نرخ بهره واقعی مقداری است که قدرت خرید پول قرض‌گرفته‌شده را در طول زمان نشان می‌دهد.

اهمیت برای عرضه پول

فیشر افکت چیزی بیش از یک معادله است: نشان می‌دهد که چگونه عرضه پول بر نرخ بهره اسمی و نرخ تورم به طور همزمان تأثیر می‌گذارد. برای مثال، اگر تغییر در سیاست پولی بانک مرکزی باعث شود نرخ تورم یک کشور 10 درصد افزایش یابد، نرخ بهره اسمی همان اقتصاد نیز به همان میزان 10 درصد افزایش خواهد یافت. در این دیدگاه، می‌توان فرض کرد که تغییر در عرضه پول بر نرخ بهره واقعی تأثیر نمی‌گذارد، زیرا نرخ بهره واقعی نتیجه تورم و نرخ اسمی است. با این حال، تغییرات در نرخ بهره اسمی را مستقیماً منعکس می‌کند.

مهم: وقتی یک کشور نرخ بهره اسمی بالاتری نسبت به کشور دیگر دارد، ارز کشور اول باید در برابر ارز کشور دوم کاهش ارزش یابد، زیرا ارز اول نیز دوره‌ای از تورم افزایش‌یافته را تجربه خواهد کرد.

فیشر افکت بین‌المللی

فیشر افکت بین‌المللی (IFE) یک مدل نرخ ارز است که فیشر افکت استاندارد را گسترش می‌دهد و در تجارت و تحلیل فارکس استفاده می‌شود. این مدل بر اساس نرخ‌های بهره اسمی بدون ریسک کنونی و آینده، به جای تورم خالص، استوار است و برای پیش‌بینی و درک حرکات قیمت ارز نقدی کنونی و آینده استفاده می‌شود. برای اینکه این مدل در خالص‌ترین شکل خود کار کند، فرض می‌شود که جنبه‌های بدون ریسک سرمایه باید آزادانه بین کشورهایی که یک جفت ارز را تشکیل می‌دهند، جریان داشته باشند. IFE عمدتاً در دوره‌های سیاست پولی که نرخ‌های بهره به طور مکرر و در مقادیر بزرگ‌تر تنظیم می‌شدند، استفاده می‌شد. با تجارت الکترونیکی و ظهور معامله‌گران آربیتراژ خرده‌فروشی، ناسازگاری‌های بین نرخ‌های ارز نقدی آشکارتر شده و بنابراین، ناسازگاری سریع‌تر متوجه می‌شود؛ معامله بیش از حد شلوغ می‌شود تا سود قابل‌توجهی داشته باشد. با این حال، IFE و همچنین روش‌های اضافی تأیید معامله ممکن است به اشتباه ارزیابی شوند. در این مورد، حتی اگر ممکن است مزیت تجربی برای معامله وجود نداشته باشد، اگر پیش‌بینی‌های نقدی به اشتباه ارزیابی و عمل شده باشند، ممکن است یک مزیت روان‌شناختی وجود داشته باشد.

توضیح به زبان ساده (مثل اینکه برای یک کودک 5 ساله توضیح می‌دهم)

نرخ بهره اسمی نرخی است که برای یک خدمت مالی، مانند وام، پرداخت می‌کنید یا نرخی است که به عنوان بازده سرمایه‌گذاری پس از محاسبه تورم دریافت می‌کنید. فیشر افکت می‌گوید که نرخ بهره اسمی منهای نرخ تورم مورد انتظار، نرخ بهره واقعی برای آن سرمایه‌گذاری، وام یا سایر حساب‌ها یا دارایی‌های بهره‌دار است. به طور خلاصه، این یعنی با محاسبه این اثر، باید بتوانید ببینید که آیا نرخی که دریافت یا پرداخت می‌کنید، تورم را شکست می‌دهد یا خیر.

معادله فیشر به ما چه می‌گوید؟

فیشر افکت تلاش می‌کند تا مشخص کند آیا یک دارایی بهره‌دار تورم را شکست می‌دهد. تورم با گذشت زمان قدرت خرید را کاهش می‌دهد، بنابراین اگر نرخی به اندازه کافی برای جبران تورم بازده نداشته باشد، دارایی در بلندمدت قدرت خرید خود را از دست می‌دهد.

فیشر افکت عمدتاً بر چه چیزی تأکید دارد؟

فیشر افکت قصد دارد توضیح دهد که چرا وام‌دهندگان نرخ‌ها را هنگام افزایش تورم بالا می‌برند. با این حال، در اکثر موارد، وام‌دهندگان نرخ‌ها را زمانی بالا می‌برند که تورم خیلی سریع افزایش می‌یابد، زیرا فدرال رزرو نرخ‌های تحت مدیریت خود را برای کاهش سرعت اقتصاد افزایش می‌دهد.

فرضیات فیشر افکت چیست؟

فیشر افکت فرض می‌کند که بازارهای مالی کارآمد هستند و مردم انتظارات منطقی دارند.

نتیجه‌گیری

فیشر افکت نظریه‌ای است که رابطه بین نرخ‌های بهره واقعی و اسمی و تورم را توصیف می‌کند. این نظریه بیان می‌کند که نرخ اسمی برای حفظ رقابت‌پذیری محصولات و راه‌های وام‌دهی با تغییرات در نرخ تورم تنظیم می‌شود. این نظریه گاهی اوقات برای جفت‌های ارزی به کار می‌رود تا از ناسازگاری‌های قیمتی از طریق روشی به نام آربیتراژ سود کسب کند.