هیئت اوراق بهادار و بورس هند چیست؟

هیئت اوراق بهادار و بورس هند (SEBI) مهم‌ترین نهاد ناظر بر بازارهای اوراق بهادار در هند است. SEBI معادل کمیسیون اوراق بهادار و بورس (SEC) در ایالات متحده محسوب می‌شود. هدف اصلی آن چنین بیان شده است: «حفاظت از منافع سرمایه‌گذاران در اوراق بهادار، ترویج توسعه و تنظیم بازار اوراق بهادار و رسیدگی به موضوعات مرتبط یا جنبی آن.»

نکات کلیدی

• SEBI اصلی‌ترین نهاد ناظر بر بازار اوراق بهادار هند است و نقشی مشابه با SEC در آمریکا دارد.
• این نهاد دارای اختیارات گسترده در زمینه مقررات‌گذاری، تحقیق و اجرای قوانین است؛ از جمله توانایی جریمه متخلفان.
• برخی منتقدان SEBI را به دلیل کمبود شفافیت و فقدان پاسخ‌گویی مستقیم به مردم، در حالی که چنین اختیارات گسترده‌ای دارد، مورد انتقاد قرار می‌دهند.

ایجاد SEBI

هیئت اوراق بهادار و بورس هند در ژانویه ۱۹۹۲ و پس از تصویب قانون SEBI توسط پارلمان هند در شکل کنونی خود تأسیس شد. این نهاد جایگزین Controller of Capital Issues شد که پیش‌تر طبق قانون کنترل انتشار سرمایه (۱۹۴۷) بازار اوراق بهادار را تنظیم می‌کرد؛ قانونی که تنها چند ماه پیش از استقلال هند از بریتانیا تصویب شده بود.

دفتر مرکزی SEBI در منطقه تجاری Bandra-Kurla Complex در بمبئی قرار دارد. این نهاد همچنین دفاتر منطقه‌ای در دهلی نو، کلکته، چنای و احمدآباد دارد و بیش از دوازده دفتر محلی در شهرهایی مانند بنگلور، جیپور، گواهاتی، پتنا، کوچین و چندی‌گار اداره می‌کند.

وظایف SEBI

طبق اساسنامه‌اش، SEBI مسئولیت سه گروه اصلی را بر عهده دارد:

• ناشران اوراق بهادار
• سرمایه‌گذاران
• واسطه‌های بازار

این نهاد در مقام مقررات‌گذاری قوانین و آیین‌نامه‌ها را تدوین می‌کند، در مقام قضایی احکام صادر می‌کند، در مقام اجرایی تحقیقات انجام داده و جریمه‌ها را اعمال می‌نماید. به عنوان نمونه، SEBI فروش استقراضی را بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸ ممنوع کرد.

مدیریت SEBI توسط هیئت مدیره‌ای اداره می‌شود که ترکیب آن شامل موارد زیر است:

• یک رئیس که توسط پارلمان انتخاب می‌شود،
• دو مقام از وزارت دارایی،
• یک عضو از بانک مرکزی هند (RBI)،
• پنج عضو دیگر که توسط پارلمان انتخاب می‌شوند.

انتقادها به SEBI

منتقدان می‌گویند SEBI شفافیت کافی ندارد و از پاسخ‌گویی مستقیم به مردم به دور است. تنها نهادهایی که می‌توانند قدرت آن را کنترل کنند عبارت‌اند از:

• دادگاه تجدیدنظر اوراق بهادار (Securities Appellate Tribunal) که شامل سه قاضی است،
• دیوان عالی هند.

هر دو نهاد گاهی SEBI را مورد سرزنش قرار داده‌اند.

با این حال، SEBI در برخی موارد سخت‌گیرانه عمل کرده و اصلاحات مهمی را اعمال نموده است. همچنین در سال ۲۰۰۹ در واکنش به بحران مالی جهانی، هیئت ثبات مالی (Financial Stability Board) را تأسیس کرد که مأموریت گسترده‌تری نسبت به نهاد قبلی برای ارتقای ثبات مالی بر عهده دارد.