تحلیل تکنیکال
اقلام غیرمعمول یا نادر چیست؟
شرکت‌ها اقلام غیرمعمول یا نادر را در صورت‌های مالی شناسایی می‌کنند تا درآمدها یا هزینه‌هایی که به فعالیت اصلی کسب‌وکار مرتبط نیستند، جدا شوند.
اقلام غیرمعمول یا نادر چیست؟
تفاوت‌هایی بین استانداردهای اصول پذیرفته‌شده حسابداری ایالات متحده (GAAP) و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) در نحوه برخورد با اقلام درآمدی یا هزینه‌ای غیرمعمول یا نادر، که به عنوان اقلام غیرتکراری نیز شناخته می‌شوند، وجود دارد. اقلام غیرمعمول رویدادهایی هستند که به نتایج عملیاتی و مالی یک کسب‌وکار مرتبط نیستند.
نکات کلیدی
- شرکت‌ها اقلام غیرمعمول یا نادر را در صورت‌های مالی شناسایی می‌کنند تا درآمدها یا هزینه‌هایی که به فعالیت اصلی کسب‌وکار مرتبط نیستند، جدا شوند.
- اقلام غیرمعمول می‌توانند شامل خسارات ناشی از بلایای طبیعی و هزینه‌های بازسازی باشند.
- قوانین GAAP ایجاب می‌کند که معاملات نادر در صورت سود و زیان گزارش شوند یا در پاورقی‌های صورت‌های مالی افشا شوند.
- قوانین IFRS اقلام غیرمعمول را به عنوان درآمدها، هزینه‌های مالی، سود یا زیان پس از کسر مالیات، یا نتایج حاصل از شرکت‌های وابسته و سرمایه‌گذاری‌های مشترک گزارش می‌دهند.
انواع اقلام غیرمعمول یا نادر
برخی اقلام در صورت سود و زیان به طور جداگانه از درآمد گزارش می‌شوند، زیرا غیرمعمول و غیرتکراری تلقی می‌شوند. توجه ویژه‌ای به اصطلاح اقلام غیرمعمول یا نادر داده می‌شود تا شرایط نادر را برای سرمایه‌گذاران یا نهادهای نظارتی در مورد عملکرد مالی کنونی یا آینده شرکت روشن سازد. نمونه‌هایی از اقلام غیرمعمول عبارتند از:
- سود یا زیان ناشی از دعاوی حقوقی
- زیان‌ها یا کاهش فعالیت‌ها به دلیل بلایای طبیعی
- هزینه‌های بازسازی
- سود یا زیان ناشی از فروش دارایی‌ها
- هزینه‌های مرتبط با خرید یک کسب‌وکار دیگر
- زیان‌های ناشی از بازپرداخت زودهنگام بدهی
- هزینه‌های تعطیلی کارخانه
استانداردهای GAAP ایالات متحده
قوانین GAAP شرکت‌ها را ملزم به افشای رویدادهای غیرمعمول و نادر می‌کنند. بر اساس اصول پذیرفته‌شده حسابداری، یک قلم غیرتکراری تنها می‌تواند به عنوان غیرمعمول یا نادر طبقه‌بندی شود، اما نه هر دو. هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) ایجاب می‌کند که شرکت‌ها معاملات غیرمعمول یا نادر را در صورت سود و زیان گزارش کنند یا در پاورقی‌های صورت‌های مالی افشا کنند.
نکته مهم: بر اساس GAAP، رویدادهای غیرمعمول در گذشته به عنوان اقلام فوق‌العاده از درآمدهای عملیاتی جدا می‌شدند. از سال ۲۰۱۵، اقلام نادر به طور جداگانه در صورت سود و زیان افشا می‌شوند تا تأثیر آن‌ها بر تصویر مالی شرکت مشخص شود.
استانداردهای IFRS
استاندارد IFRS تمایزی برای اقلام عملیاتی که به طور غیرمعمول یا نادر رخ می‌دهند، قائل نیست. تمامی نتایج به عنوان درآمدها، هزینه‌های مالی، سود یا زیان پس از کسر مالیات، یا نتایج حاصل از شرکت‌های وابسته و سرمایه‌گذاری‌های مشترک افشا می‌شوند. IFRS الزام افشای جداگانه‌ای برای درآمدها یا هزینه‌هایی با اندازه یا ماهیت غیرعادی دارد. این افشاها می‌توانند در متن صورت سود و زیان یا در بخش پاورقی‌های گزارش ارائه شوند.
نکته: استاندارد IFRS استانداردهای حسابداری جهانی را در ۱۶۸ حوزه قضایی، از جمله ایالات متحده و کشورهای اتحادیه اروپا، حفظ می‌کند.
چرا طبقه‌بندی «اقلام فوق‌العاده» حذف شد؟
بسیاری از اقلامی که به عنوان غیرمعمول یا نادر گزارش می‌شدند، قبلاً به عنوان اقلام فوق‌العاده طبقه‌بندی می‌شدند. با این حال، GAAP دیگر این طبقه‌بندی را برای کاهش هزینه و پیچیدگی صورت‌های مالی الزامی نمی‌داند. اقلام فوق‌العاده در پاورقی‌های صورت‌های مالی، جدا از درآمدهای عملیاتی، توضیح داده می‌شدند.
چرا شرکت‌ها اقلام غیرمعمول را گزارش می‌کنند؟
گزارش جداگانه اقلام غیرمعمول یا نادر برای اطمینان از شفافیت گزارشگری مالی مهم است، زیرا این اقلام بخشی از عملیات عادی کسب‌وکار محسوب نمی‌شوند.
نحوه برخورد با اقلام نادر چگونه بر سرمایه‌گذاران تأثیر می‌گذارد؟
گزارش اقلام غیرمعمول یا نادر به سرمایه‌گذاران و تحلیلگران شفافیت می‌دهد که این درآمدها و هزینه‌ها بخشی از عملیات اصلی نیستند و بنابراین بعید است دوباره رخ دهند. این امر به سرمایه‌گذاران و تحلیلگران کمک می‌کند تا قضاوت بهتری درباره عملکرد آینده یک کسب‌وکار داشته باشند.
نتیجه‌گیری
دو استاندارد حسابداری، GAAP و IFRS، رویکردهای متفاوتی به گزارش اقلام غیرمعمول یا نادر دارند، اما هر دو برای ساده‌سازی، دیگر از طبقه‌بندی اقلام فوق‌العاده استفاده نمی‌کنند. هر دو استاندارد ایجاب می‌کنند که این اقلام در صورت سود و زیان یا در پاورقی‌های صورت‌های مالی گنجانده شوند.