انرون چیست؟

انرون یک شرکت تجارت انرژی و خدمات عمومی مستقر در هیوستون، تگزاس بود که یکی از بزرگ‌ترین تقلب‌های حسابداری در تاریخ را مرتکب شد. مدیران انرون از روش‌های حسابداری گمراه‌کننده برای افزایش درآمدها استفاده کردند و این شرکت را به‌عنوان یکی از موفق‌ترین شرکت‌های ایالات متحده معرفی کردند—تا اینکه تقلب کشف شد و به سقوط سریع آن منجر شد. در دسامبر ۲۰۰۱، انرون درخواست ورشکستگی فصل یازدهم را ثبت کرد که در آن زمان بزرگ‌ترین ورشکستگی شرکتی در تاریخ ایالات متحده بود.

نکات کلیدی

• انرون یک شرکت انرژی بود که موضوع یکی از بزرگ‌ترین تقلب‌های حسابداری در تاریخ ایالات متحده شد.
• این شرکت از روش‌های حسابداری جعلی برای افزایش درآمدها و مخفی کردن بدهی‌ها استفاده کرد.
• مدیرانی مانند کنت لی، جفری اسکیلینگ، و اندرو فاستو مسئول این رسوایی شناخته شدند، اما دیگران، از جمله آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری و بانک‌های سرمایه‌گذاری نیز در این ماجرا نقش داشتند.
• کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC)، آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری، و بانک‌های سرمایه‌گذاری نیز به سهل‌انگاری—و در برخی موارد، فریب آشکار—متهم شدند که این تقلب را ممکن ساخت.
• ورشکستگی انرون در سال ۲۰۰۱ منجر به تغییرات نظارتی قابل‌توجهی، از جمله قانون ساربانز-اکسلی، شد.

تاریخچه انرون

انرون در سال ۱۹۸۶ پس از ادغام شرکت گاز طبیعی هیوستون و اینترنورث تأسیس شد و به یک نیروی قدرتمند در صنعت انرژی تبدیل شد. تحت مدیریت کنت لی، مدیرعامل، این شرکت به تجارت انرژی و خدمات عمومی گسترش یافت. در سال ۱۹۹۰، لی جفری اسکیلینگ، که در شرکت مک‌کینزی کار کرده بود، را برای مدیریت شرکت تازه‌تأسیس انرون فاینانس کورپ منصوب کرد.

تا اواخر دهه ۱۹۹۰، انرون به یک رهبر جهانی در تجارت انرژی تبدیل شده بود. این شرکت مجموعه‌ای از خدمات را توسعه داد، از جمله:

• انرون آنلاین: پلتفرمی برای تجارت که در سال ۱۹۹۹ راه‌اندازی شد.
• خدمات عمده‌فروشی و خرده‌فروشی: توزیع گاز طبیعی در آمریکای شمالی، با عملیات خرده‌فروشی در اروپا تا سال ۲۰۰۱. انرون ادعا می‌کرد که تقریباً دو برابر رقبای رده دوم خود برق تحویل می‌دهد.
• خدمات پهنای باند: انرون راه‌حل‌های لجستیکی بین ارائه‌دهندگان محتوا و توزیع‌کنندگان انرژی آخرین مایل ارائه می‌داد.
• خدمات حمل‌ونقل: انرون عملیات خط لوله‌ای نوآورانه و کارآمد را برای قابلیت‌های شبکه‌ای و اتصال به نقاط تجمیع با اشخاص ثالث توسعه داد.

با وجود موفقیت عملیاتی، انرون ضررهای عظیم تجاری و بدهی‌های انباشته را از طریق روش‌های حسابداری پیچیده مانند نهادهای ویژه (SPEs) و حسابداری علامت‌گذاری به بازار مخفی کرد. در اوج خود، سهام انرون با قیمت ۹۰.۷۵ دلار معامله می‌شد، اما پس از کشف تقلب، به ۰.۲۶ دلار سقوط کرد.

مهم: این شرکت که زمانی محبوب وال‌استریت بود، به سرعت به نمادی از جرایم شرکتی مدرن تبدیل شد. انرون یکی از اولین رسوایی‌های حسابداری بزرگ بود، اما باعث تحقیقات درباره طرح‌های تقلب شرکتی دیگر در شرکت‌هایی مانند ورلدکام و تایکو اینترنشنال شد.

رسوایی انرون

پیش از افشا شدن، انرون در داخل شرکت سوابق مالی را جعل می‌کرد و موفقیت شرکت را به‌صورت نادرست نشان می‌داد. اگرچه این شرکت در دهه ۱۹۹۰ به موفقیت عملیاتی دست یافت، تخلفات آن در نهایت در سال ۲۰۰۱ افشا شد.

پیش از رسوایی

تا اواخر قرن بیستم، به نظر می‌رسید کسب‌وکار انرون در حال رونق است. این شرکت در سال ۱۹۹۲ به بزرگ‌ترین ارائه‌دهنده گاز طبیعی در آمریکای شمالی تبدیل شد و چند ماه پیش از سال ۲۰۰۰، وب‌سایت تجارت خود، انرون آنلاین، را راه‌اندازی کرد که امکان مدیریت بهتر قراردادها را فراهم می‌کرد. این شرکت همچنین از طریق ادغام در سال ۱۹۹۸ با وسکس واتر به سرعت به بازارهای بین‌المللی گسترش یافت.

قیمت سهام انرون در بیشتر دهه ۱۹۹۰ تقریباً همگام با شاخص S&P 500 بود. با این حال، انتظارات از این شرکت در اواخر دهه افزایش یافت. در سال ۱۹۹۹، سهام این شرکت ۵۶٪ رشد کرد. در سال ۲۰۰۰، این رشد به ۸۷٪ رسید. در این سال‌ها، انرون به‌طور گسترده‌ای بازده‌های بازار سهام را پشت سر گذاشت و به زودی با نسبت قیمت به درآمد ۷۰ برابر معامله شد.

نشانه‌های اولیه مشکلات

در فوریه ۲۰۰۱، کنت لی از سمت مدیرعاملی کنار رفت و جفری اسکیلینگ جایگزین او شد. کمی بیش از شش ماه بعد، اسکیلینگ در اوت ۲۰۰۱ از مدیرعاملی استعفا داد و لی دوباره این نقش را بر عهده گرفت.

در این زمان، بخش پهنای باند انرون ضررهای هنگفتی گزارش کرد. لی در گزارش درآمد سه‌ماهه دوم سال ۲۰۰۱ اعلام کرد که «...در مقابل نتایج بسیار قوی انرژی ما، این سه‌ماهه برای کسب‌وکارهای پهنای باند ما دشوار بود.» در این سه‌ماهه، بخش خدمات پهنای باند ضرر مالی ۱۰۲ میلیون دلاری گزارش کرد.

همچنین در این زمان، لی ۹۳,۰۰۰ سهم از سهام انرون را به ارزش تقریبی ۲ میلیون دلار فروخت، در حالی که از طریق ایمیل به کارکنان توصیه می‌کرد سهام را خریداری کنند و پیش‌بینی می‌کرد قیمت سهام به‌طور قابل‌توجهی افزایش خواهد یافت. در مجموع، لی در نهایت بیش از ۳۵۰,۰۰۰ سهم انرون را فروخت و درآمدی بیش از ۲۰ میلیون دلار به دست آورد.

در این دوره، شرون واتکینز نگرانی‌هایی درباره روش‌های حسابداری انرون مطرح کرد. او که معاون رئیس انرون بود، نامه‌ای ناشناس به لی نوشت و نگرانی‌های خود را بیان کرد. واتکینز و لی در نهایت برای بحث در مورد این مسائل ملاقات کردند، که در آن واتکینز گزارشی شش‌صفحه‌ای ارائه داد که نگرانی‌هایش را شرح می‌داد. این نگرانی‌ها به یک شرکت حقوقی خارجی و همچنین شرکت حسابداری انرون ارائه شد؛ هر دو اعلام کردند که هیچ مشکلی وجود ندارد.

تا اکتبر ۲۰۰۱، انرون ضرر سه‌ماهه سوم به مبلغ ۶۱۸ میلیون دلار گزارش کرد. در نتیجه، انرون اعلام کرد که باید صورت‌های مالی خود را از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ برای اصلاح تخلفات حسابداری بازنگری کند.

نکته: ورشکستگی ۶۳.۴ میلیارد دلاری انرون در آن زمان بزرگ‌ترین ورشکستگی ثبت‌شده بود.

ورشکستگی

در ۲۸ نوامبر ۲۰۰۱، آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری رتبه اعتباری انرون را به سطح بی‌ارزش کاهش دادند و عملاً مسیر این شرکت به سوی ورشکستگی را تثبیت کردند. در همان روز، دینجی، یک شرکت انرژی دیگر که انرون قصد ادغام با آن را داشت، تصمیم گرفت تمام مذاکرات آینده با این شرکت را لغو کند و از توافق ادغام صرف‌نظر کرد. تا پایان روز، قیمت سهام انرون به ۰.۶۱ دلار سقوط کرد.

انرون اروپا اولین دومینو بود که پس از پایان ساعت کاری در ۳۰ نوامبر درخواست ورشکستگی داد. بقیه انرون در ۲ دسامبر دنبال آن رفت. در اوایل سال بعد، انرون شرکت حسابرسی آرتور اندرسن را اخراج کرد و ادعا کرد که این شرکت توصیه کرده بود شواهد را نابود کرده و اسناد را از بین ببرد.

در سال ۲۰۰۶، این شرکت آخرین کسب‌وکار خود، پریسما انرژی، را فروخت. سال بعد، این شرکت نام خود را به شرکت بازیابی طلبکاران انرون تغییر داد با هدف بازپرداخت طلبکاران باقی‌مانده و تعهدات باز به‌عنوان بخشی از فرآیند ورشکستگی.

پس از ورشکستگی/اتهامات کیفری

پس از خروج از ورشکستگی در سال ۲۰۰۴، هیئت مدیره جدید علیه ۱۱ موسسه مالی که در کمک به مخفی کردن روش‌های تجاری جعلی مدیران انرون نقش داشتند، شکایت کرد. انرون نزدیک به ۷.۲ میلیارد دلار از این موسسات مالی به‌عنوان بخشی از توافقات حقوقی جمع‌آوری کرد. بانک‌هایی مانند بانک سلطنتی اسکاتلند، دویچه بانک، و سیتی‌گروپ در این میان بودند.

کنت لی به اتهامات یازده‌گانه کیفری اعلام بی‌گناهی کرد. او به شش مورد اتهام تقلب در اوراق بهادار و کلاهبرداری مالی محکوم شد و با حداکثر ۴۵ سال زندان روبرو بود. با این حال، لی در ۵ ژوئیه ۲۰۰۶، پیش از صدور حکم درگذشت.

جف اسکیلینگ به ۱۹ مورد از ۲۸ اتهام تقلب در اوراق بهادار، علاوه بر اتهامات دیگر مربوط به معاملات داخلی، محکوم شد. او به ۲۴ سال و چهار ماه زندان محکوم شد، اگرچه وزارت دادگستری ایالات متحده در سال ۲۰۱۳ با اسکیلینگ توافقی کرد که منجر به کاهش ۱۰ سال از محکومیت او شد.

اندی فاستو و همسرش، لیا، به اتهاماتی از جمله پول‌شویی، معاملات داخلی، تقلب، و توطئه اعتراف به گناه کردند. فاستو به ۱۰ سال زندان بدون امکان آزادی مشروط محکوم شد تا علیه دیگر مدیران انرون شهادت دهد. فاستو از آن زمان از زندان آزاد شده است.

رویدادهای منتخب، شرکت انرون

• ۱۹۹۰: جفری اسکیلینگ (مدیر عملیاتی در آن زمان) اندرو فاستو را به‌عنوان مدیر مالی استخدام می‌کند.
• ۱۹۹۳: انرون شروع به استفاده از نهادهای ویژه و وسایل نقلیه ویژه می‌کند.
• ۱۹۹۴: کنگره به ایالت‌ها اجازه داد تا مقررات مربوط به خدمات برق خود را لغو کنند.
• ۱۹۹۸: انرون با وسکس واتر ادغام شد، که دارایی اصلی شرکت جدید بود و حضور بین‌المللی انرون را تقویت کرد.
• ژانویه ۲۰۰۰: انرون شبکه‌های فیبر نوری پرسرعت خود را از طریق انرون پهنای باند برای تجارت باز می‌کند.
• ۲۳ اوت ۲۰۰۰: سهام انرون به بالاترین حد خود می‌رسد. معاملات روزانه به ۹۰.۷۵ دلار می‌رسد و در پایان روز در ۹۰.۰۰ دلار بسته می‌شود.
• ۲۳ ژانویه ۲۰۰۱: کنت لی از مدیرعاملی استعفا می‌دهد؛ جفری اسکیلینگ جای او را می‌گیرد.
• ۱۷ آوریل ۲۰۰۱: انرون سود سه‌ماهه اول سال ۲۰۰۱ را ۵۳۶ میلیون دلار گزارش می‌کند.
• ۱۴ اوت ۲۰۰۱: جفری اسکیلینگ از مدیرعاملی استعفا می‌دهد؛ کنت لی دوباره این نقش را بر عهده می‌گیرد.
• ۱۵ اوت ۲۰۰۱: شرون واتکینز نامه‌ای ناشناس به لی می‌فرستد و نگرانی‌های خود را درباره تقلب حسابداری داخلی ابراز می‌کند. قیمت سهام انرون به ۴۲ دلار کاهش یافته بود.
• ۲۰ اوت ۲۰۰۱: کنت لی ۹۳,۰۰۰ سهم از سهام انرون را به ارزش تقریبی ۲ میلیون دلار می‌فروشد.
• ۱۵ اکتبر ۲۰۰۱: وینسون و الکینز، یک شرکت حقوقی مستقل، بررسی روش‌های حسابداری انرون را به پایان می‌رساند. آن‌ها هیچ تخلفی پیدا نکردند.
• ۱۶ اکتبر ۲۰۰۱: انرون ضرر سه‌ماهه سوم سال ۲۰۰۱ را ۶۱۸ میلیون دلار گزارش می‌کند.
• ۲۲ اکتبر ۲۰۰۱: کمیسیون بورس و اوراق بهادار تحقیقات رسمی در مورد فرآیندهای حسابداری مالی انرون را آغاز می‌کند.
• ۲ دسامبر ۲۰۰۱: انرون درخواست حمایت از ورشکستگی می‌دهد.
• ۲۰۰۶: آخرین کسب‌وکار انرون، پریسما انرژی، فروخته می‌شود.
• ۲۰۰۷: انرون نام خود را به شرکت بازیابی طلبکاران انرون تغییر می‌دهد.
• ۲۰۰۸: انرون با موسسات مالی درگیر در رسوایی به توافق می‌رسد و پول تسویه را برای توزیع به طلبکاران دریافت می‌کند.

علل رسوایی انرون

انرون تلاش‌های زیادی برای بهبود صورت‌های مالی خود، مخفی کردن فعالیت‌های جعلی، و گزارش ساختارهای سازمانی پیچیده برای گیج کردن سرمایه‌گذاران و پنهان کردن حقایق انجام داد. علل رسوایی انرون شامل موارد زیر است، اما به آن‌ها محدود نمی‌شود.

وسایل نقلیه ویژه

انرون ساختار سازمانی پیچیده‌ای را با استفاده از وسایل نقلیه ویژه (یا نهادهای ویژه) طراحی کرد. این نهادها با انرون "معامله" می‌کردند و به انرون اجازه می‌دادند بدون افشای وجوه به‌عنوان بدهی در ترازنامه خود، پول قرض کنند.

نهادهای ویژه استراتژی قانونی را فراهم می‌کنند که به شرکت‌ها اجازه می‌دهد به‌طور موقت شرکت اصلی را با داشتن یک شرکت حامی که دارایی‌ها را در اختیار دارد، محافظت کنند. سپس، شرکت حامی می‌تواند به‌طور نظری بدهی ارزان‌تری نسبت به شرکت اصلی (با فرض اینکه شرکت اصلی ممکن است مشکلات اعتباری داشته باشد) تأمین کند. این ساختار همچنین مزایای حفاظت قانونی و مالیاتی دارد.

مشکل اصلی انرون، کمبود شفافیت در استفاده از نهادهای ویژه بود. این شرکت سهام خود را به نهاد ویژه منتقل می‌کرد و در ازای آن پول نقد یا یادداشت دریافتی دریافت می‌کرد. نهاد ویژه سپس از سهام برای محافظت از یک دارایی در برابر ترازنامه انرون استفاده می‌کرد. هنگامی که ارزش سهام شرکت کاهش یافت، دیگر وثیقه کافی برای بهره‌برداری توسط نهاد ویژه فراهم نمی‌کرد.

روش‌های گزارشگری مالی نادرست

انرون بسیاری از قراردادها یا روابط با مشتریان را به‌صورت نادرست نشان داد. با همکاری با طرف‌های خارجی مانند شرکت حسابرسی خود، معاملات را به‌طور نادرست ثبت کرد، نه تنها مطابق با اصول پذیرفته‌شده حسابداری (GAAP) نبود، بلکه با قراردادهای توافق‌شده نیز مطابقت نداشت.

برای مثال، انرون فروش‌های یک‌باره را به‌عنوان درآمد مستمر ثبت می‌کرد. علاوه بر این، شرکت به‌طور عمدی قرارداد یا معامله‌ای منقضی‌شده را در دوره‌ای خاص حفظ می‌کرد تا از ثبت زیان در آن دوره اجتناب کند.

توافق‌نامه‌های جبرانی نامناسب

بسیاری از توافق‌نامه‌های تشویقی مالی انرون با کارکنان بر اساس فروش‌های کوتاه‌مدت و تعداد معاملات بسته‌شده (بدون در نظر گرفتن اعتبار بلندمدت معامله) هدایت می‌شد. علاوه بر این، بسیاری از مشوق‌ها جریان نقدی واقعی از فروش را در نظر نمی‌گرفتند. کارکنان همچنین جبرانی دریافت می‌کردند که به موفقیت قیمت سهام شرکت وابسته بود، در حالی که مدیران ارشد اغلب پاداش‌های بزرگی دریافت می‌کردند که به عملکرد بازار سهام شرکت مرتبط بود.

بخشی از این مشکل به افزایش سریع موفقیت سهام انرون مربوط می‌شد. در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹، سهام در قیمت ۴۴.۳۸ دلار بسته شد. فقط سه ماه بعد، در ۳۱ مارس ۲۰۰۰، در قیمت ۷۴.۸۸ دلار بسته شد. با رسیدن سهام به ۹۰ دلار تا پایان سال ۲۰۰۰، سودهای هنگفت برخی از کارکنان تنها علاقه بیشتری به کسب موقعیت‌های سهام در شرکت ایجاد کرد.

فقدان نظارت مستقل

بسیاری از طرف‌های خارجی از روش‌های جعلی انرون آگاه شدند، اما احتمالاً به دلیل دخالت مالی‌شان با شرکت، مداخله نکردند. شرکت حسابرسی انرون، آرتور اندرسن، مشاغل و جبران مالی زیادی در ازای خدمات خود دریافت کرد.

بانک‌های سرمایه‌گذاری از معاملات مالی انرون کارمزد دریافت کردند. تحلیلگران سمت خرید اغلب برای تبلیغ رتبه‌بندی‌های خاص در ازای روابط قوی‌تر بین انرون و آن مؤسسات جبران می‌شدند.

انتظارات غیرواقعی بازار

هر دو بخش خدمات انرژی انرون و پهنای باند انرون به دلیل ظهور اینترنت و افزایش تقاضای خرده‌فروشی، در موقعیت موفقیت قرار داشتند. با این حال، خوش‌بینی بیش از حد انرون منجر به وعده‌های بیش از حد در مورد خدمات آنلاین و زمان‌بندی‌هایی شد که به‌سادگی غیرواقعی بودند.

حاکمیت شرکتی ضعیف

سقوط نهایی انرون نتیجه رهبری شرکتی ضعیف و حاکمیت شرکتی بود. شرون واتکینز، معاون سابق توسعه شرکتی، به دلیل ابراز نگرانی درباره روش‌های مالی در زمان وقوع آن‌ها شناخته شده است. با این حال، مدیریت ارشد و مدیران به‌طور عمدی نگرانی‌ها را نادیده گرفتند و بی‌توجهی کردند. این لحن از بالا معیاری را در حسابداری، مالی، فروش، و عملیات تعیین کرد.

نکته: در اوایل دهه ۱۹۹۰، انرون بزرگ‌ترین فروشنده گاز طبیعی در آمریکای شمالی بود. ده سال بعد، این شرکت به دلیل رسوایی حسابداری خود دیگر وجود نداشت.

نقش حسابداری علامت‌گذاری به بازار

یکی از دلایل اضافی سقوط انرون، حسابداری علامت‌گذاری به بازار بود. حسابداری علامت‌گذاری به بازار روشی برای ارزیابی یک قرارداد بلندمدت با استفاده از ارزش بازار منصفانه است. در هر زمان، قرارداد یا دارایی بلندمدت ممکن است در ارزش نوسان کند؛ در این صورت، شرکت گزارش‌دهنده به‌سادگی سوابق مالی خود را برای انعکاس ارزش بازار جاری "علامت‌گذاری" می‌کند.

دو مشکل مفهومی در حسابداری علامت‌گذاری به بازار وجود دارد که انرون از هر دوی آن‌ها سوءاستفاده کرد. اول، حسابداری علامت‌گذاری به بازار به شدت به تخمین‌های مدیریتی وابسته است. قراردادهای بلندمدت و پیچیده‌ای را در نظر بگیرید که نیاز به توزیع بین‌المللی چندین شکل از انرژی دارند. از آنجا که این قراردادها استاندارد نبودند، برای انرون آسان بود که ارزش قرارداد را به‌طور مصنوعی افزایش دهد، زیرا تعیین ارزش بازار به‌طور مناسب دشوار بود.

دوم، حسابداری علامت‌گذاری به بازار نیازمند ارزیابی دوره‌ای ارزش و احتمال جمع‌آوری درآمد توسط شرکت‌ها است. اگر شرکت‌ها به‌طور مداوم ارزش قرارداد را ارزیابی نکنند، ممکن است به‌راحتی درآمد مورد انتظار را بیش از حد اعلام کنند.

برای انرون، حسابداری علامت‌گذاری به بازار به شرکت اجازه داد قراردادهای چندساله خود را پیشاپیش شناسایی کند و ۱۰۰٪ درآمد را در سال امضای توافق‌نامه گزارش دهد، نه زمانی که خدمات ارائه می‌شد یا پول جمع‌آوری می‌شد. این شکل از حسابداری به انرون اجازه داد سودهای غیرواقعی را گزارش کند که صورت درآمد آن را متورم کرد و باعث شد شرکت بسیار سودآورتر از آنچه واقعاً بود به نظر برسد.

چه بر سر انرون آمد؟

ورشکستگی انرون، با دارایی‌های ۶۳.۴ میلیارد دلار، در آن زمان بزرگ‌ترین ورشکستگی ثبت‌شده بود. سقوط این شرکت بازارهای مالی را متزلزل کرد و صنعت انرژی را تقریباً فلج کرد. در حالی که مدیران ارشد شرکت طرح‌های حسابداری جعلی را طراحی کردند، کارشناسان مالی و حقوقی معتقد بودند که بدون کمک خارجی نمی‌توانستند از این کار خلاص شوند. کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC)، آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری، و بانک‌های سرمایه‌گذاری همگی به داشتن نقشی در امکان‌پذیر کردن تقلب انرون متهم شدند.

ابتدا، بخش زیادی از اتهامات به سمت SEC نشانه رفت، که سنا ایالات متحده آن را به دلیل شکست سیستمیک و فاجعه‌بار در نظارت مسئول دانست. تحقیقات سنا مشخص کرد که اگر SEC هر یک از گزارش‌های سالانه انرون پس از سال ۱۹۹۷ را بررسی کرده بود، نشانه‌های خطر را می‌دید و احتمالاً می‌توانست از زیان‌های عظیم کارکنان و سرمایه‌گذاران جلوگیری کند.

آژانس‌های رتبه‌بندی اعتباری نیز به دلیل عدم انجام بررسی‌های لازم پیش از صدور رتبه سرمایه‌گذاری برای اوراق قرضه انرون درست قبل از درخواست ورشکستگی، به همان اندازه مقصر شناخته شدند. در همین حال، بانک‌های سرمایه‌گذاری—از طریق دستکاری یا فریب آشکار—به انرون کمک کردند تا گزارش‌های مثبتی از تحلیلگران سهام دریافت کند، که سهام آن را تبلیغ کرد و میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری به شرکت آورد. این یک معامله متقابل بود که در آن انرون میلیون‌ها دلار به بانک‌های سرمایه‌گذاری برای خدماتشان پرداخت کرد در ازای حمایت آن‌ها.

حقیقت مهم: انرون درآمد کل شرکت را به شرح زیر گزارش کرد:

• ۱۳.۲ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۶
• ۲۰.۳ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۷
• ۳۱.۲ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۸
• ۴۰.۱ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۹
• ۱۰۰.۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰

نقش مدیرعامل انرون

تا زمانی که انرون شروع به فروپاشی کرد، جفری اسکیلینگ مدیرعامل این شرکت بود. یکی از مشارکت‌های کلیدی اسکیلینگ در رسوایی، انتقال حسابداری انرون از روش سنتی حسابداری هزینه تاریخی به حسابداری علامت‌گذاری به بازار بود، که این شرکت در سال ۱۹۹۲ تأیید رسمی SEC را برای آن دریافت کرد.

اسکیلینگ به حسابداران شرکت توصیه کرد بدهی را از ترازنامه انرون منتقل کنند تا فاصله‌ای مصنوعی بین بدهی و شرکتی که آن را متحمل شده بود ایجاد کنند. انرون به استفاده از این ترفندهای حسابداری ادامه داد تا بدهی خود را با انتقال آن به شرکت‌های تابعه روی کاغذ مخفی کند. با وجود این، شرکت همچنان درآمدی را که توسط این شرکت‌های تابعه کسب شده بود، شناسایی می‌کرد. به این ترتیب، عموم مردم و مهم‌تر از همه، سهام‌داران گمراه شدند تا باور کنند انرون عملکرد بهتری نسبت به آنچه واقعاً بود داشت، با وجود نقض شدید قوانین GAAP.

اسکیلینگ به‌طور ناگهانی در اوت ۲۰۰۱ پس از کمتر از یک سال به‌عنوان مدیرعامل استعفا داد—چهار ماه قبل از اینکه رسوایی انرون فاش شود. طبق گزارش‌ها، استعفای او تحلیلگران وال‌استریت را شگفت‌زده کرد و با وجود اطمینان‌های او مبنی بر اینکه استعفایش "هیچ ربطی به انرون ندارد"، شک و تردیدها را برانگیخت.

اسکیلینگ و کنت لی در سال ۲۰۰۶ محاکمه و به اتهام تقلب و توطئه مجرم شناخته شدند. سایر مدیران به گناه خود اعتراف کردند. لی اندکی پس از محکومیت درگذشت، و اسکیلینگ دوازده سال زندان را سپری کرد، که طولانی‌ترین محکومیت در میان متهمان انرون بود.

میراث انرون

در پی رسوایی انرون، اصطلاح "انرونومیکس" برای توصیف تکنیک‌های حسابداری خلاقانه و اغلب جعلی به کار رفت که شامل انجام معاملات صرفاً کاغذی توسط شرکت مادر با شرکت‌های تابعه برای مخفی کردن زیان‌هایی است که شرکت مادر از طریق سایر فعالیت‌های تجاری متحمل شده بود.

شرکت مادر انرون بدهی خود را با انتقال آن (روی کاغذ) به شرکت‌های تابعه کاملاً متعلق به خود—که بسیاری از آن‌ها به نام شخصیت‌های جنگ ستارگان نام‌گذاری شده بودند—مخفی کرده بود، اما همچنان درآمد این شرکت‌های تابعه را شناسایی می‌کرد و این تصور را ایجاد می‌کرد که انرون عملکرد بسیار بهتری نسبت به آنچه واقعاً بود داشت.

اصطلاح دیگری که از سقوط انرون الهام گرفته شد، "انرون شدن" بود، اصطلاحی عامیانه برای تحت تأثیر منفی قرار گرفتن از اقدامات یا تصمیمات نامناسب مدیریت ارشد. انرون شدن می‌تواند برای هر ذی‌نفعی مانند کارکنان، سهام‌داران، یا تأمین‌کنندگان رخ دهد. به عنوان مثال، اگر کسی به دلیل تعطیلی کارفرمایش به دلیل فعالیت‌های غیرقانونی که هیچ ارتباطی با او نداشته، شغل خود را از دست بدهد، او "انرون شده" است.

در نتیجه انرون، قانون‌گذاران چندین اقدام حفاظتی جدید را معرفی کردند. یکی از آن‌ها قانون ساربانز-اکسلی در سال ۲۰۰۲ بود که شفافیت شرکتی را افزایش می‌دهد و دستکاری مالی را جرم‌انگاری می‌کند. قوانین هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) نیز تقویت شدند تا استفاده از روش‌های حسابداری مشکوک محدود شود، و هیئت‌های مدیره شرکت‌ها موظف شدند مسئولیت بیشتری به‌عنوان ناظران مدیریت بر عهده بگیرند.

آیا انرون بازگشته است؟

در سالگرد ورشکستگی‌اش، انرون به‌گونه‌ای "بازگشته" است که به نظر می‌رسد یک شوخی پیچیده باشد. در ۲ دسامبر ۲۰۲۴، وب‌سایت جدیدی تحت برند انرون ظاهر شد که ادعا می‌کرد شرکت دوباره تأسیس شده است با مأموریت حل بحران جهانی انرژی.

با این حال، این وب‌سایت، که شامل محتوای شرکتی عمومی است، یک ترفند بازاریابی طنزآمیز است. علامت تجاری توسط شرکت کالج خریداری شده است، که پشت تئوری توطئه طنزآمیز "پرندگان واقعی نیستند" قرار دارد. این وب‌سایت شامل ارجاعات مبهمی به کریپتو است که به گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال راه‌اندازی یک توکن دیجیتال منجر شده است. در حالی که این وب‌سایت "نوآوری" و راه‌حل‌های انرژی را تبلیغ می‌کند، عمدتاً برای فروش کالاهای برند انرون مانند هودی، تی‌شرت، و بطری آب استفاده می‌شود.

این ترفند، که ترکیبی از طنز و فرهنگ مصرف‌کننده است، سؤالات بیشتری نسبت به پاسخ‌ها درباره نیت واقعی خود ایجاد کرده است.

انرون چه کار غیراخلاقی‌ای انجام داد؟

انرون از نهادهای ویژه برای مخفی کردن بدهی و حسابداری علامت‌گذاری به بازار برای بیش از حد نشان دادن درآمد استفاده کرد. علاوه بر این، این شرکت به توصیه‌های داخلی علیه این روش‌ها بی‌توجهی کرد، در حالی که می‌دانست موقعیت مالی اعلام‌شده عمومی آن نادرست است.

انرون چقدر بزرگ بود؟

با سهام معامله‌شده در حدود ۹۰ دلار برای هر سهم، ارزش انرون زمانی حدود ۷۰ میلیارد دلار بود. این شرکت پیش از ورشکستگی بیش از ۲۰,۰۰۰ کارمند داشت. همچنین درآمد خالص کل شرکت بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار گزارش شده بود (هرچند این رقم بعداً نادرست تشخیص داده شد).

چه کسی مسئول سقوط انرون بود؟

چندین عضو کلیدی تیم اجرایی اغلب به‌عنوان مسئول سقوط انرون شناخته می‌شوند. این مدیران شامل کنت لی (بنیان‌گذار و مدیرعامل سابق)، جفری اسکیلینگ (مدیرعامل سابق که جای لی را گرفت)، و اندرو فاستو (مدیر مالی سابق) هستند.

نتیجه‌گیری

در آن زمان، سقوط انرون بزرگ‌ترین ورشکستگی شرکتی بود که جهان مالی را تحت تأثیر قرار داد (از آن زمان، شکست‌های ورلدکام، لمن برادرز، و واشنگتن موچوال از آن پیشی گرفته‌اند). رسوایی انرون توجه را به تقلب‌های حسابداری و شرکتی جلب کرد. سهام‌داران آن در سال‌های منتهی به ورشکستگی ده‌ها میلیارد دلار از دست دادند، و کارکنان میلیاردها دلار دیگر در مزایای بازنشستگی از دست دادند. برای کمک به جلوگیری از رسوایی‌های شرکتی در مقیاس انرون، مقررات و نظارت‌های بیشتری به قانون تبدیل شده است.