تحلیل تکنیکال · تحلیل بنیادین
ذخایر اضافی چیست؟
ذخایر اضافی، وجوهی هستند که یک بانک در بانک مرکزی کشور خود، فراتر از الزامات نظارتی، سپرده‌گذاری و نگهداری می‌کند.
ذخایر اضافی، سرمایه‌های ذخیره‌ای هستند که یک بانک یا مؤسسه مالی بیش از مقادیر موردنیاز توسط نهادهای نظارتی، طلبکاران یا کنترل‌های داخلی نگه می‌دارد. برای بانک‌های تجاری، ذخایر اضافی نسبت به نسبت‌های استاندارد الزامات ذخیره که توسط مقامات بانک مرکزی تعیین شده‌اند، سنجیده می‌شوند. این نسبت‌های ذخیره موردنیاز، حداقل سپرده‌های نقدی (مانند پول نقد) را که باید در بانک ذخیره شوند، تعیین می‌کنند؛ هر مقدار بیش از این به‌عنوان ذخایر اضافی محسوب می‌شود.
ذخایر اضافی ممکن است به‌عنوان ذخایر ثانویه نیز شناخته شوند. این وجوه با پول ذخیره آزاد متفاوت هستند. ذخایر آزاد، وجوه اضافی هستند که پس از کسر وام‌های گرفته‌شده از پنجره تخفیف فدرال رزرو باقی می‌مانند.
نکات کلیدی
- ذخایر اضافی، وجوهی هستند که یک بانک در بانک مرکزی کشور خود، فراتر از الزامات نظارتی، سپرده‌گذاری و نگهداری می‌کند.
- فدرال رزرو در سال ۲۰۲۰ الزامات ذخیره را لغو کرد و در نتیجه مفهوم ذخایر اضافی را حذف کرد.
- بانک‌ها می‌توانند به‌صورت داوطلبانه ذخایر را نزد فدرال رزرو نگه دارند که در برنامه‌ای به نام سود بر موجودی‌های ذخیره (IORB) به آنها سود پرداخت می‌شود.
چگونگی استفاده از ذخایر اضافی
ذخایر به‌عنوان یک بافر ایمنی برای بانک‌ها طراحی شده‌اند که ممکن است نیاز به سرمایه اضافی را در عملیات روزانه خود پیش‌بینی نکنند. ایده ذخایر اضافی همراه با مشوقی به نام سود بر ذخایر اضافی ایجاد شد، که در آن فدرال رزرو به بانک‌ها برای وجوهی که بیش از الزامات ذخیره بودند، سود پرداخت می‌کرد.
مؤسسات مالی که ذخایر اضافی دارند، تصور می‌شود که در صورت بروز ناگهانی ضرر وام یا برداشت‌های نقدی قابل‌توجه توسط مشتریان، ایمنی بیشتری دارند.
تاریخچه ذخایر اضافی در ایالات متحده ذخایر از قرن نوزدهم بخشی از بانکداری در ایالات متحده بوده‌اند. قوانین ایالتی، پس از سقوط بازار املاک و مستغلات و شیوه‌های بد بانکی که در سال ۱۸۳۷ باعث بحران شد، شروع به الزام ذخایر کردند. این الزامات با گذشت زمان برای مقابله با شرایط صنعت مالی و اقتصاد تغییر کردند و در نهایت به سیاست‌های پولی اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست‌ویکم منجر شدند.
قانون تسکین نظارتی خدمات مالی سال ۲۰۰۶ به فدرال رزرو اجازه داد برای اولین بار به بانک‌ها نرخ سود پرداخت کند. ناگهان، و برای اولین بار در تاریخ، بانک‌ها برای نگهداری ذخایر نزد بانک مرکزی تشویق شدند. این قانون قرار بود از اول اکتبر ۲۰۱۱ اجرایی شود. با این حال، رکود بزرگ این تصمیم را تسریع کرد و پس از تصویب قانون تثبیت اقتصادی اضطراری در سال ۲۰۰۸ اجرایی شد.
در سال‌های پس از آن، ذخایر اضافی در اوت ۲۰۱۴ به دلیل پرداخت‌های تسهیل کمی (QE) پس از بحران مالی بزرگ و رکود ناشی از آن، به رکورد ۲.۷ تریلیون دلار رسید. بین ژانویه ۲۰۱۹ و فوریه ۲۰۲۰، ذخایر اضافی بین ۱.۳ تریلیون دلار و ۱.۶ تریلیون دلار متغیر بود.
درآمدهای حاصل از QE توسط فدرال رزرو به‌صورت ذخایر، نه پول نقد، به بانک‌ها پرداخت شد. بانک‌ها این پول را در ذخیره نگه داشتند تا سود کسب کنند. تصویر زیر افزایش موجودی‌های ذخیره را پس از اجرای QE و IOER نشان می‌دهد.
توجه کنید که در ناحیه سایه‌دار که نشان‌دهنده رکود است (جایی که QE استفاده شد)، ذخایر اضافی به شدت افزایش یافت. سطوح پس از توقف QE در سال ۲۰۱۴ همچنان بالا باقی ماند (هرچند کاهش یافت)، که نشان می‌دهد بانک‌ها همچنان از سود ارائه‌شده توسط فدرال رزرو بر ذخایر اضافی بهره می‌بردند.
افزایش ذخایر اضافی پس از شروع IOER
بانک فدرال رزرو سنت لوئیس رکود کوچک ناشی از پاندمی کووید-۱۹ و QE اجرا شده توسط فدرال رزرو بار دیگر موجودی ذخایر اضافی را به بیش از ۳.۲ تریلیون دلار افزایش داد، اگرچه نرخ‌های سود بر ذخایر از اوج ۲.۴ درصد در آوریل ۲۰۱۹ به ۰.۱ درصد در مارس ۲۰۲۰ کاهش یافت.
در سال ۲۰۲۰، فدرال رزرو الزامات ذخیره برای بانک‌های ایالات متحده را با کاهش نسبت ذخیره موردنیاز به صفر حذف کرد. هنگامی که فدرال رزرو الزامات ذخیره را حذف کرد، برنامه‌ای را اجرا کرد که در آن موجودی‌های ذخیره داوطلبانه سود دریافت می‌کنند. این برنامه به نام سود بر موجودی‌های ذخیره (IORB) شناخته می‌شود که برای ایجاد یک کف برای نرخ‌هایی که بانک‌ها به یکدیگر در وام‌های شبانه شارژ می‌کنند، استفاده می‌شود.
عوامل تأثیرگذار بر موجودی‌های ذخایر اضافی
عوامل زیادی بر استفاده بانک‌ها از ذخایر اضافی تأثیر گذاشتند. یکی از عوامل اصلی، سود پرداخت‌شده بر ذخایر اضافی بود. هنگامی که فدرال رزرو IOER را اجرا کرد، سودی که بر ذخایر اضافی پرداخت می‌کرد، هزینه‌های سود از دست‌رفته‌ای که بانک‌ها برای نگهداری وجوه در ذخیره متحمل می‌شدند را کاهش داد.
فدرال رزرو از طریق تسهیل کمی پول را به اقتصاد و حساب‌های ذخیره تزریق می‌کرد، که مقدار وجوهی که بانک‌ها نگه می‌داشتند را افزایش داد. به جای استفاده از این پول برای ارائه وام به مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها، بانک‌ها این پول را در ذخیره نگه داشتند تا به‌عنوان یک بافر هزینه عمل کند.
عامل دیگری که تعیین می‌کرد بانک‌ها چه مقدار در ذخایر اضافی نگه می‌داشتند، سود نهایی آنها بود. یک بانک باید ذخایر خود را برای حفظ نقدینگی و پوشش معاملاتی که در کوتاه‌مدت پیش‌بینی می‌کند، مدیریت کند. بنابراین، بانک‌ها به همان مقداری که ملزم بودند در ذخیره نگه می‌داشتند و سپس تصمیم می‌گرفتند که آیا نگهداری مقادیر بیش از این الزام از نظر مالی برایشان سودمند است یا خیر.
تفاوت بین ذخایر اضافی و ذخایر موردنیاز چیست؟
ذخایر موردنیاز مقدار سرمایه‌ای است که بانک مرکزی یک کشور از مؤسسات سپرده‌گذاری برای تأمین نیازهای نقدینگی ملزم به نگهداری می‌کند. ذخایر اضافی مقادیر بیش از ذخیره موردنیاز تعیین‌شده توسط بانک مرکزی هستند.
اگر بانک‌ها ذخایر اضافی نگه دارند چه اتفاقی می‌افتد؟
بستگی به شرایط دارد. اگر بانک مرکزی سود پرداخت کند، بسیاری از بانک‌ها احتمالاً ذخایر اضافی بیشتری نگه می‌دارند تا هزینه‌های داشتن سرمایه ذخیره را جبران کنند. اما هزینه فرصت نیز باید در نظر گرفته شود—سؤالی که بانک‌ها باید پاسخ دهند این است که آیا از نظر مالی سودمندتر است که این پول را وام دهند و درآمد سود ایجاد کنند یا آن را برای اهداف نقدینگی در ذخیره نگه دارند.
آیا ذخایر اضافی یک بدهی هستند؟
اگر سود بر ذخایر یا ذخایر اضافی پرداخت شود، این یک بدهی برای بانک مرکزی است زیرا باید پول بدهد.
نتیجه‌گیری
ذخایر اضافی سرمایه‌ای است که بیش از هرگونه الزام برای بانک‌ها برای نگهداری مقدار مشخصی پول در ذخیره نگه داشته می‌شود. فدرال رزرو در سال ۲۰۲۰ الزامات ذخیره خود را لغو کرد و در نتیجه مفهوم ذخایر اضافی را حذف کرد.
بانک‌های مرکزی در کشورهای دیگر ممکن است همچنان از ذخایر اضافی برای اطمینان از نقدینگی بانک‌ها استفاده کنند—در واقع، صندوق بین‌المللی پول راهنمایی‌هایی برای بانک‌های مرکزی در مورد استفاده از ذخایر و ذخایر اضافی در عملیاتشان منتشر می‌کند، که نشان می‌دهد این هنوز یک ابزار قابل‌اجرا در برخی اقتصادها است.