پیش‌بینی بازارها · اخبار
آپشن‌های روی قراردادهای آتی چیست؟
آپشن‌های روی قراردادهای آتی مشابه آپشن‌های سایر اوراق بهادار (مانند سهام) عمل می‌کنند، اما معمولاً به‌صورت نقدی تسویه می‌شوند
آپشن روی قرارداد آتی به دارنده این حق را می‌دهد، اما نه اجبار، که یک قرارداد آتی خاص را با قیمت اعمال (Strike Price) مشخص در یا قبل از تاریخ انقضای آپشن خرید یا فروش کند. این آپشن‌ها مشابه آپشن‌های سهام عمل می‌کنند، اما تفاوتشان در این است که دارایی پایه آن‌ها یک قرارداد آتی است.
اکثر آپشن‌های روی قراردادهای آتی، مانند آپشن‌های شاخص، به‌صورت نقدی تسویه می‌شوند. همچنین این آپشن‌ها معمولاً از نوع اروپایی هستند، به این معنی که نمی‌توان آن‌ها را قبل از تاریخ انقضا اجرا کرد.
نکات کلیدی
- آپشن‌های روی قراردادهای آتی مشابه آپشن‌های سایر اوراق بهادار (مانند سهام) عمل می‌کنند، اما معمولاً به‌صورت نقدی تسویه می‌شوند و از نوع اروپایی هستند، یعنی امکان اجرای زودهنگام ندارند.
- آپشن‌های آتی به‌عنوان یک «مشتقه دوم» (Second Derivative) در نظر گرفته می‌شوند و نیاز به توجه دقیق به جزئیات دارند.
- جزئیات کلیدی برای آپشن‌های روی قراردادهای آتی، مشخصات قرارداد آپشن و قرارداد آتی پایه است.
نحوه عملکرد آپشن‌های روی قراردادهای آتی
آپشن روی قرارداد آتی بسیار شبیه به آپشن سهام است، به این صورت که به خریدار حق می‌دهد، اما نه اجبار، که دارایی پایه را خرید یا فروش کند، در حالی که برای فروشنده آپشن ممکن است تعهدی برای خرید یا فروش دارایی پایه ایجاد شود، اگر خریدار تصمیم به اجرای آپشن بگیرد. این بدان معناست که آپشن روی قرارداد آتی، یا آپشن آتی، یک اوراق بهادار مشتقه از یک اوراق بهادار مشتقه دیگر است. اما قیمت‌گذاری و مشخصات قرارداد این آپشن‌ها لزوماً اهرم (Leverage) اضافی بر اهرم موجود ایجاد نمی‌کند.
برای مثال، یک آپشن روی قرارداد آتی S&P 500 می‌تواند به‌عنوان مشتقه دوم شاخص S&P 500 در نظر گرفته شود، زیرا خود قراردادهای آتی مشتقاتی از این شاخص هستند. به همین دلیل، متغیرهای بیشتری باید در نظر گرفته شوند، زیرا هم آپشن و هم قرارداد آتی دارای تاریخ‌های انقضا و پروفایل‌های عرضه و تقاضای خاص خود هستند. کاهش ارزش زمانی (Time Decay یا Theta) در آپشن‌های آتی مشابه آپشن‌های سایر اوراق بهادار عمل می‌کند، بنابراین معامله‌گران باید این پویایی را در نظر بگیرند.
برای آپشن‌های خرید (Call Options) روی قراردادهای آتی، دارنده آپشن وارد سمت خرید (Long Side) قرارداد می‌شود و دارایی پایه را با قیمت اعمال آپشن خریداری می‌کند. برای آپشن‌های فروش (Put Options)، دارنده آپشن وارد سمت فروش (Short Side) قرارداد می‌شود و دارایی پایه را با قیمت اعمال آپشن می‌فروشد.
مثال آپشن‌های روی قراردادهای آتی
برای درک نحوه عملکرد این قراردادهای آپشن، ابتدا یک قرارداد آتی S&P 500 را در نظر بگیرید. محبوب‌ترین قرارداد آتی S&P 500، قرارداد E-mini S&P 500 نام دارد که به خریدار اجازه می‌دهد مقدار نقدی معادل ۵۰ برابر ارزش شاخص S&P 500 را کنترل کند. اگر ارزش شاخص ۳,۰۰۰ دلار باشد، این قرارداد E-mini ارزش نقدی ۱۵۰,۰۰۰ دلار را کنترل می‌کند. اگر ارزش شاخص ۱٪ افزایش یابد و به ۳,۰۳۰ دلار برسد، ارزش نقدی کنترل‌شده به ۱۵۱,۵۰۰ دلار می‌رسد. این تفاوت برابر با افزایش ۱,۵۰۰ دلاری است. از آنجا که نیازهای مارجین برای معامله این قرارداد آتی ۶,۳۰۰ دلار است (تا زمان نگارش این متن)، این افزایش معادل سود ۲۵٪ خواهد بود.
اما به جای بستن ۶,۳۰۰ دلار نقدینگی، خرید یک آپشن روی شاخص به‌طور قابل‌توجهی ارزان‌تر است. برای مثال، فرض کنید وقتی شاخص در قیمت ۳,۰۰۰ دلار است، یک آپشن با قیمت اعمال ۳,۰۱۰ دلار با قیمت ۱۷.۰۰ دلار و دو هفته تا انقضا نقل‌قول شود. خریدار این آپشن نیازی به تأمین مارجین ۶,۳۰۰ دلاری ندارد، بلکه فقط باید قیمت آپشن را پرداخت کند. این قیمت برابر با ۵۰ دلار برای هر دلار هزینه‌شده (همان ضریب شاخص) است. این بدان معناست که قیمت آپشن ۸۵۰ دلار به علاوه کارمزدها و هزینه‌ها است، حدود ۸۵٪ کمتر از نقدینگی موردنیاز برای قرارداد آتی.
اگرچه آپشن با همان درجه اهرم حرکت می‌کند (۵۰ دلار برای هر ۱ دلار شاخص)، اهرم در مقدار نقدینگی استفاده‌شده ممکن است به‌طور قابل‌توجهی بیشتر باشد. اگر شاخص در یک روز به ۳,۰۳۰ دلار افزایش یابد، همان‌طور که در مثال قبلی ذکر شد، قیمت آپشن ممکن است از ۱۷.۰۰ دلار به ۳۲.۰۰ دلار افزایش یابد. این به معنای افزایش ۷۵۰ دلاری در ارزش است، که کمتر از سود قرارداد آتی به‌تنهایی است، اما در مقایسه با ۸۵۰ دلار ریسک‌شده، نشان‌دهنده افزایش ۸۸٪ است، در مقابل افزایش ۲۵٪ برای همان مقدار حرکت در شاخص پایه. به این ترتیب، بسته به اینکه کدام قیمت اعمال آپشن را خریداری کنید، ممکن است پول معامله‌شده نسبت به قرارداد آتی به میزان بیشتری اهرم شود یا خیر.
ملاحظات بیشتر برای آپشن‌های روی قراردادهای آتی
همان‌طور که ذکر شد، هنگام ارزش‌گذاری یک آپشن روی قرارداد آتی، عوامل متعددی باید در نظر گرفته شوند. یکی از آن‌ها ارزش منصفانه قرارداد آتی در مقایسه با قیمت نقدی یا لحظه‌ای (Spot Price) دارایی پایه است. این تفاوت به‌عنوان پریمیوم (Premium) قرارداد آتی شناخته می‌شود.
با این حال، آپشن‌ها به دارنده اجازه می‌دهند مقدار زیادی از دارایی پایه را با مقدار کمتری پول کنترل کنند، به لطف قوانین مارجین برتر (معروف به مارجین SPAN). این امر اهرم و پتانسیل سود بیشتری فراهم می‌کند. اما با پتانسیل سود، پتانسیل ضرر تا کل مبلغ قرارداد آپشن خریداری‌شده نیز وجود دارد.
تفاوت کلیدی بین قراردادهای آتی و آپشن‌های سهام در تغییر ارزش پایه‌ای است که توسط تغییرات قیمت آپشن سهام نشان داده می‌شود. تغییر ۱ دلاری در آپشن سهام معادل ۱ دلار (به ازای هر سهم) است که برای همه سهام یکسان است. با استفاده از مثال قراردادهای آتی E-mini S&P 500، تغییر ۱ دلاری در قیمت معادل ۵۰ دلار برای هر قرارداد خریداری‌شده است. این مقدار برای همه بازارهای آتی و آپشن‌های آتی یکسان نیست. این مقدار به شدت به میزان کالا، شاخص یا اوراق قرضه تعریف‌شده توسط هر قرارداد آتی و مشخصات آن قرارداد بستگی دارد.
نتیجه‌گیری
آپشن‌های روی قراردادهای آتی ابزارهای مالی هستند که به دارنده حق خرید یا فروش یک قرارداد آتی خاص با قیمت اعمال مشخص در یا قبل از تاریخ انقضا را می‌دهند. این آپشن‌ها مشابه آپشن‌های سهام هستند، اما دارایی پایه آن‌ها قرارداد آتی است و معمولاً به‌صورت نقدی تسویه شده و از نوع اروپایی هستند (بدون امکان اجرای زودهنگام). آن‌ها به‌عنوان مشتقات دوم در نظر گرفته می‌شوند و نیاز به توجه به متغیرهایی مانند تاریخ‌های انقضا و کاهش ارزش زمانی دارند. به‌عنوان مثال، خرید یک آپشن روی قرارداد E-mini S&P 500 می‌تواند اهرم بالاتری نسبت به خود قرارداد آتی فراهم کند، مانند سود ۸۸٪ در مقابل ۲۵٪ برای همان حرکت شاخص. با این حال، ارزش‌گذاری این آپشن‌ها پیچیده است و به عواملی مانند پریمیوم قرارداد آتی و مشخصات قرارداد بستگی دارد. در حالی که اهرم و پتانسیل سود بالایی ارائه می‌دهند، ریسک ضرر تا کل مبلغ سرمایه‌گذاری‌شده نیز وجود دارد.