توزیع آبشاری چیست؟

توزیع آبشاری روشی برای تخصیص بازده سرمایه‌گذاری یا سود سرمایه‌ای بین شرکت‌کنندگان در یک سرمایه‌گذاری گروهی یا جمعی است. این روش که معمولاً با صندوق‌های سهام خصوصی مرتبط است، ترتیب اولویت توزیع‌ها را بین شرکای محدود و شرکای عمومی تعیین می‌کند.

معمولاً، شرکای عمومی پس از تکمیل فرآیند تخصیص، سهمی به‌طور نامتناسب بزرگ‌تر از کل سودها نسبت به سرمایه‌گذاری اولیه خود دریافت می‌کنند. این کار برای انگیزه دادن به شریک عمومی صندوق برای به حداکثر رساندن سودآوری برای سرمایه‌گذاران انجام می‌شود.

نکات کلیدی

• توزیع آبشاری ترتیب تخصیص سودهای حاصل از یک سرمایه‌گذاری جمعی را بین سرمایه‌گذاران در آن مجموعه مشخص می‌کند.
• این روش اغلب در زمینه صندوق‌های پوشش ریسک یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی استفاده می‌شود.
• به طور کلی، چهار سطح در برنامه توزیع آبشاری وجود دارد: بازگشت سرمایه، بازده ترجیحی، بخش جبران عقب‌افتادگی، و سود انتقالی.
• دو نوع رایج ساختار آبشاری وجود دارد: آمریکایی، که به نفع مدیر سرمایه‌گذاری است، و اروپایی، که برای سرمایه‌گذاران مناسب‌تر است.

فهم توزیع‌های آبشاری

توزیع آبشاری روشی را توصیف می‌کند که بر اساس آن سرمایه به سرمایه‌گذاران مختلف یک صندوق توزیع می‌شود، زمانی که سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی برای کسب سود فروخته می‌شوند. در اصل، سودهای سرمایه‌ای کل بر اساس یک ساختار آبشاری متشکل از سطوح متوالی توزیع می‌شود، از این رو به آن «آبشاری» گفته می‌شود. هنگامی که نیازهای تخصیص یک سطح به طور کامل برآورده شد، وجوه اضافی مشمول الزامات تخصیص سطح بعدی می‌شوند و این روند ادامه می‌یابد.

اگرچه برنامه‌های آبشاری ممکن است سفارشی شوند، به طور کلی چهار سطح در یک توزیع آبشاری عبارتند از:

• بازگشت سرمایه (ROC) - 100٪ توزیع‌ها به سرمایه‌گذاران اختصاص می‌یابد تا زمانی که آن‌ها تمام مشارکت‌های سرمایه‌ای اولیه خود را بازیابی کنند.
• بازده ترجیحی - 100٪ توزیع‌های بعدی به سرمایه‌گذاران اختصاص می‌یابد تا زمانی که آن‌ها بازده ترجیحی سرمایه‌گذاری خود را دریافت کنند. معمولاً نرخ بازده ترجیحی برای این سطح حدود 7٪ تا 9٪ است.
• بخش جبران عقب‌افتادگی (Catch-up tranche) - 100٪ توزیع‌ها به حامی صندوق اختصاص می‌یابد تا زمانی که درصد مشخصی از سودها را دریافت کند.
• سود انتقالی (Carried interest) - درصد اعلام‌شده‌ای از توزیع‌ها که حامی دریافت می‌کند. درصد اعلام‌شده در سطح چهارم باید با درصد اعلام‌شده در سطح سوم مطابقت داشته باشد.

نرخ‌های مانع (hurdle rates) برای برنامه نیز ممکن است به صورت پلکانی باشد، بسته به میزان کل سود انتقالی شرکای عمومی. معمولاً هرچه سود انتقالی بیشتر باشد، نرخ مانع بالاتر است. علاوه بر این، ویژگی‌ای به نام «بازپس‌گیری» (clawback) اغلب در اسناد صندوق گنجانده می‌شود و برای محافظت از سرمایه‌گذاران در برابر پرداخت هزینه‌های تشویقی بیش از حد مورد نیاز است. در چنین مواردی، مدیر موظف است هزینه‌های اضافی را بازپرداخت کند.

ساختارهای آبشاری آمریکایی در مقابل اروپایی

مکانیزم‌های توزیع آبشاری در بخش توزیع یادداشت عرضه خصوصی (PPM) شرح داده شده‌اند. دو نوع رایج ساختار آبشاری وجود دارد - آمریکایی، که به نفع شریک عمومی است، و اروپایی، که برای سرمایه‌گذاران مناسب‌تر است.

• برنامه توزیع به سبک آمریکایی به صورت معامله به معامله اعمال می‌شود، نه در سطح صندوق. برنامه آمریکایی ریسک کل را در میان تمام معاملات توزیع می‌کند و برای شرکای عمومی صندوق سودمندتر است. این ساختار به مدیران اجازه می‌دهد پیش از دریافت کامل سرمایه سرمایه‌گذاری‌شده و بازده ترجیحی توسط سرمایه‌گذاران، پرداخت شوند، اگرچه سرمایه‌گذار همچنان حق دریافت این موارد را دارد.
• برنامه توزیع به سبک اروپایی (یا جهانی) در سطح کل صندوق اعمال می‌شود. با این برنامه، تمام توزیع‌ها به سرمایه‌گذاران اختصاص می‌یابد، در حالی که مدیر تا زمانی که سرمایه سرمایه‌گذار و بازده ترجیحی به طور کامل برآورده نشده باشد، در هیچ سودی مشارکت نمی‌کند. یک نقطه ضعف این است که اکثر سودهای مدیر ممکن است تا چندین سال پس از سرمایه‌گذاری اولیه محقق نشود.

چرا به آن توزیع آبشاری گفته می‌شود؟

تصور کنید یک آبشار به صورت عمودی به مجموعه‌ای از سطل‌های مرتب‌شده سرریز می‌شود. آب نمایانگر پول است و سطل‌ها نمایانگر سرمایه‌گذاران، شرکا یا ذینفعان هستند. آب ابتدا اولین سطل را پر می‌کند. سطل دوم تنها پس از پر شدن کامل و سرریز شدن اولین سطل پر خواهد شد. با ادامه جریان آب، سطل‌های بیشتری به ترتیب پر می‌شوند.

تفاوت کلیدی بین توزیع آبشاری آمریکایی و اروپایی چیست؟

در توزیع آبشاری به سبک اروپایی، سرمایه‌گذاران بر مدیران صندوق اولویت دارند، در حالی که در سبک آمریکایی، ممکن است مدیران پیش از سرمایه‌گذاران پرداخت شوند.

مدیران صندوق‌های سهام خصوصی و پوشش ریسک چگونه پرداخت می‌شوند؟

اغلب، صندوق‌های سهام خصوصی و پوشش ریسک از طرح پرداخت دو و بیست استفاده می‌کنند. در این طرح، مدیران صندوق 2٪ از دارایی‌های تحت مدیریت (AUM) را هر سال حفظ می‌کنند، به علاوه 20٪ از هر گونه سود بازگشتی بالاتر از نرخ مانع یا معیار مشخص.

نتیجه‌گیری

توزیع آبشاری روشی برای تخصیص سودهای سرمایه‌گذاری بین سرمایه‌گذاران یک صندوق جمعی است که ترتیب توزیع را مشخص می‌کند. این روش به ویژه در صندوق‌های سهام خصوصی و پوشش ریسک رایج است و شامل چهار سطح اصلی است: بازگشت سرمایه، بازده ترجیحی، جبران عقب‌افتادگی، و سود انتقالی. دو نوع اصلی ساختار آبشاری، آمریکایی و اروپایی، رویکردهای متفاوتی را در اولویت‌بندی پرداخت‌ها ارائه می‌دهند که اولی به نفع مدیران و دومی به نفع سرمایه‌گذاران است.