نرخ بهره اسمی چیست؟

نرخ بهره اسمی به نرخ بهره‌ای گفته می‌شود که قبل از تعدیل برای تورم محاسبه می‌شود. همچنین نرخ اسمی می‌تواند به نرخ بهره اعلام‌شده یا تبلیغ‌شده برای یک وام اشاره داشته باشد که هزینه‌ها یا ترکیب بهره را در نظر نمی‌گیرد.

نکات کلیدی

• نرخ بهره وجوه فدرال، که توسط بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) تعیین می‌شود، نرخ بهره اسمی کوتاه‌مدت است که پایه سایر نرخ‌های بهره تعیین شده توسط بانک‌ها و مؤسسات مالی محسوب می‌شود.
• سرمایه‌گذاران معمولاً به جای نرخ اسمی، نرخ بهره واقعی را مدنظر قرار می‌دهند تا از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم جلوگیری کنند.
• بازده درصد سالانه (APY) نرخ بهره مؤثری است که معمولاً برای وام‌گیرندگان و وام‌دهندگان مهم‌تر از نرخ اسمی یا اعلام‌شده است.

نرخ بهره اسمی: نرخ بهره قبل از در نظر گرفتن تورم. همچنین می‌تواند به نرخ بهره اعلام‌شده برای وام اشاره کند که هزینه‌ها یا ترکیب بهره را در بر نمی‌گیرد.

درک نرخ بهره اسمی بانک‌های مرکزی نرخ بهره اسمی کوتاه‌مدت را تعیین می‌کنند که پایه سایر نرخ‌های بهره تعیین‌شده توسط بانک‌ها و مؤسسات مالی است. نرخ‌های بهره اسمی ممکن است پس از رکود اقتصادی شدید به طور مصنوعی در سطح پایین نگه داشته شوند تا از طریق نرخ بهره واقعی پایین، فعالیت اقتصادی را تحریک کنند و مصرف‌کنندگان را تشویق به دریافت وام و خرج کردن پول نمایند. البته شرط لازم برای چنین اقدامات محرک این است که تورم تهدید فعلی یا نزدیک‌مدت نباشد. در ایالات متحده، نرخ وجوه فدرال، که توسط فدرال رزرو تعیین می‌شود، می‌تواند به عنوان نرخ اسمی شناخته شود.

برعکس، در دوران تورم، بانک‌های مرکزی تمایل دارند نرخ‌های اسمی را بالا تعیین کنند. متأسفانه، ممکن است سطح تورم را بیش از حد برآورد کرده و نرخ‌های بهره اسمی را خیلی بالا نگه دارند. این سطح بالای نرخ بهره می‌تواند تأثیرات اقتصادی جدی داشته باشد و معمولاً باعث کاهش هزینه‌کرد می‌شود.

نکته جالب نرخ‌های اسمی در دوره‌های تورم بالا معمولاً افزایش می‌یابند.

نرخ بهره اسمی در مقابل نرخ بهره واقعی و مؤثر اگرچه نرخ اسمی، نرخ اعلام‌شده مرتبط با وام است، معمولاً نرخ واقعی که مصرف‌کننده می‌پردازد متفاوت است. مصرف‌کننده نرخ مؤثری را می‌پردازد که بر اساس هزینه‌ها و اثر ترکیب بهره متغیر است. به همین دلیل، نرخ درصد سالانه (APR) با نرخ اسمی متفاوت است، زیرا هزینه‌ها را در نظر می‌گیرد و بازده درصد سالانه (APY) هم هزینه‌ها و هم ترکیب بهره را لحاظ می‌کند.

محاسبه نرخ بهره اسمی نرخ بهره اسمی (n) برای دوره مشخص، وقتی نرخ بهره مؤثر (e) معلوم باشد، با فرمول زیر محاسبه می‌شود: n = m × [ ( 1 + e ) 1 / m − 1 ] n = m \times \left[ (1 + e)^{1/m} - 1 \right] n = m × [ ( 1 + e ) 1/ m − 1 ]

که در آن: e = نرخ بهره مؤثر m = تعداد دوره‌های ترکیب بهره

با این حال، اکثر وام‌گیرندگان معمولاً می‌خواهند نرخ بهره مؤثر را بدانند، چون نرخ اسمی معمولاً اعلام می‌شود. فرمول نرخ بهره مؤثر (e) به صورت زیر است: e = ( 1 + n m ) m − 1 e = (1 + \frac{n}{m})^m - 1 e = ( 1 + m n ​ ) m − 1

که در آن: n = نرخ بهره اسمی m = تعداد دوره‌های ترکیب بهره

برای مثال، اگر نرخ اسمی وامی ۸٪ باشد و به صورت نیم‌سالی ترکیب شود، نرخ بهره مؤثر برابر است با: e = [ 1 + 0.08 2 ] 2 − 1 = 8.16 % e = \left[ 1 + \frac{0.08}{2} \right]^2 - 1 = 8.16\% e = [ 1 + 2 0.08 ​ ] 2 − 1 = 8.16%

نکته جالب اوراق بهادار محافظت شده در برابر تورم خزانه‌داری (TIPS) به سرمایه‌گذاران امکان حفظ ارزش پس‌اندازهایشان بدون از دست دادن ارزش در برابر تورم را می‌دهد.

نرخ بهره اسمی در مقابل نرخ بهره واقعی برخلاف نرخ اسمی، نرخ بهره واقعی تورم را در نظر می‌گیرد. معادله‌ای که نرخ‌های اسمی و واقعی را به هم مرتبط می‌کند تقریباً به شکل زیر است: نرخ اسمی = نرخ بهره واقعی + نرخ تورم یا نرخ اسمی - نرخ تورم = نرخ بهره واقعی

برای جلوگیری از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم، سرمایه‌گذاران نرخ بهره واقعی را مدنظر قرار می‌دهند. یکی از روش‌های تخمین نرخ واقعی بازده در آمریکا، مشاهده نرخ‌های بهره اوراق بهادار محافظت شده در برابر تورم خزانه‌داری (TIPS) است. اختلاف بین بازده اوراق خزانه و بازده TIPS با همان سررسید، تخمینی از انتظارات تورمی در اقتصاد ارائه می‌دهد.

برای مثال، اگر نرخ بهره اسمی روی یک سپرده سه‌ساله ۴٪ باشد و نرخ تورم در این دوره ۳٪، نرخ بازده واقعی سرمایه‌گذار ۱٪ است. اما اگر نرخ اسمی ۲٪ باشد و تورم ۳٪، قدرت خرید سرمایه‌گذار سالانه ۱٪ کاهش می‌یابد.

تفاوت نرخ بهره اسمی و واقعی چیست؟ نرخ بهره اسمی تورم را در نظر نمی‌گیرد، در حالی که نرخ بهره واقعی آن را لحاظ می‌کند. برای مثال، در ایالات متحده، نرخ وجوه فدرال که توسط فدرال رزرو تعیین می‌شود می‌تواند پایه نرخ بهره اسمی باشد. نرخ بهره واقعی، نرخ اسمی منهای نرخ تورم است که معمولاً توسط شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) اندازه‌گیری می‌شود.

چرا سرمایه‌گذاران بیشتر به نرخ بهره واقعی اهمیت می‌دهند؟ برای جلوگیری از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم، سرمایه‌گذاران نرخ بهره واقعی را بیشتر از نرخ بهره اسمی مدنظر قرار می‌دهند. یکی از راه‌های تخمین نرخ بازده واقعی در آمریکا، مشاهده نرخ‌های اوراق محافظت شده در برابر تورم خزانه‌داری (TIPS) است. اختلاف بازده بین اوراق خزانه و TIPS با همان سررسید تخمینی از انتظارات تورمی ارائه می‌کند.

تفاوت نرخ اسمی و APY چیست؟ بازده درصد سالانه (APY) نرخ بهره مؤثر است که معمولاً برای وام‌گیرندگان و وام‌دهندگان مهم‌تر است. مصرف‌کننده، معمولاً وام‌گیرنده، نرخ مؤثری می‌پردازد که بر اساس هزینه‌ها و ترکیب بهره با نرخ اسمی اعلام شده متفاوت است. بنابراین نرخ مؤثر (APY) معمولاً بالاتر از نرخ اسمی است.

چگونه نرخ مؤثر را زمانی که نرخ اسمی معلوم است، محاسبه کنیم؟ نرخ مؤثر که ترکیب بهره را لحاظ می‌کند، از نرخ اسمی محاسبه می‌شود که معمولاً نرخ اعلام‌شده است. فرمول نرخ بهره مؤثر (e) به شرح زیر است: e = ( 1 + n m ) m − 1 e = (1 + \frac{n}{m})^m - 1 e = ( 1 + m n ​ ) m − 1 (که در آن n = نرخ اسمی و m = تعداد دوره‌های ترکیب بهره است)