اخبار
الگوی فنجان و دسته چیست؟
الگویی صعودی در تحلیل تکنیکال است که در نمودار قیمتی مانند یک فنجان و دسته ظاهر می‌شود و می‌تواند نشانه‌ای از فرصت خرید باشد.
الگوی فنجان و دسته، نخستین بار توسط تحلیل‌گر تکنیکال «ویلیام جی. اونیل» معرفی شد. این الگو، یک الگوی ادامه‌دهنده‌ی صعودی است که معامله‌گران از آن برای شناسایی فرصت‌های بالقوه خرید در بازار استفاده می‌کنند. شکل این الگو در نمودارهای قیمتی شبیه به یک فنجان U شکل است که در ادامه یک دسته‌ی شیب‌دار به سمت پایین دارد.
اونیل این الگو را به‌طور کامل در کتاب خود با عنوان How to Make Money in Stocks و همچنین در مقالات منتشرشده در نشریه‌ی Investor’s Business Daily (که بنیان‌گذار آن نیز بوده) تشریح کرده است. این الگو معمولاً نشانه‌ای از حرکت صعودی قیمت است و می‌تواند در بازه‌ای بین ۷ تا ۶۵ هفته شکل بگیرد. در صورتی که سطح مقاومت دسته شکسته شود، احتمال جهش‌های قابل توجه در قیمت وجود دارد.
نکات کلیدی
- الگوی فنجان و دسته، الگویی صعودی در تحلیل تکنیکال است که در نمودار قیمتی مانند یک فنجان و دسته ظاهر می‌شود و می‌تواند نشانه‌ای از فرصت خرید باشد.
- این الگو معمولاً در بازه‌ای بین ۷ تا ۶۵ هفته شکل می‌گیرد و با یک فنجان U شکل و سپس یک دسته‌ی با شیب نزولی شناخته می‌شود.
- برای معامله با این الگو، معامله‌گران می‌توانند سفارش خرید شرطی (stop buy) را کمی بالاتر از خط روند بالایی دسته قرار دهند یا منتظر بسته شدن قیمت بالاتر از آن بمانند. هدف سود معمولاً بر اساس ارتفاع فنجان محاسبه می‌شود.
- نمونه‌هایی مانند شرکت Wynn Resorts نشان داده‌اند که اگر الگو به‌درستی شکل گرفته باشد و مقاومت شکسته شود، می‌تواند منجر به رشد قابل توجه قیمت شود.
- از جمله محدودیت‌های این الگو می‌توان به زمان‌بر بودن تشکیل آن و نوسانات زیاد در عمق فنجان اشاره کرد. از این‌رو بهتر است از این الگو همراه با سیگنال‌ها و اندیکاتورهای دیگر استفاده شود.
تحلیل و مفهوم الگوی فنجان و دسته
ویلیام جی. اونیل، تحلیل‌گر تکنیکال آمریکایی، این الگو را در سال ۱۹۸۸ در کتاب کلاسیک خود معرفی کرد. او به این الگو معیارهای فنی خاصی اضافه کرد و آن را در مجموعه مقالاتی در نشریه Investor’s Business Daily توضیح داد. از جمله ویژگی‌های این الگو، کف‌های گردشده‌ای است که شکل فنجان مانند آن را ایجاد می‌کنند.
در حین اینکه سهم به سقف‌های قبلی خود نزدیک می‌شود، ممکن است با فشار فروش مواجه شود و در نتیجه اصلاحی کوتاه‌مدت بین ۴ روز تا ۴ هفته داشته باشد، پیش از آنکه دوباره رشد کند. این الگو یک الگوی ادامه‌دهنده‌ی صعودی تلقی می‌شود و به شناسایی فرصت‌های خرید کمک می‌کند.
مواردی که هنگام تشخیص این الگو باید در نظر گرفته شوند:
- طول زمان: فنجان‌هایی با کف‌های طولانی‌تر و شکل U نرم‌تر سیگنال قوی‌تری دارند. فنجان‌هایی با کف‌های تیز و V شکل باید اجتناب شوند.
- عمق: عمق فنجان نباید بیش‌ازحد زیاد باشد. همچنین دسته‌ها نیز باید در نیمه بالایی فنجان شکل بگیرند و نباید بیش از حد عمیق باشند.
- حجم معاملات: در هنگام کاهش قیمت، حجم معاملات باید کاهش یابد و در کف فنجان پایین‌تر از میانگین باقی بماند. سپس در حین افزایش قیمت و بازگشت به مقاومت قبلی، حجم باید افزایش یابد.
در حالی‌که الزام نیست دسته به سقف قبلی برسد، هرچه فاصله بیشتر باشد، قدرت شکست بعدی باید بیشتر باشد.
استراتژی‌های معاملاتی با الگوی فنجان و دسته
چندین روش برای معامله با این الگو وجود دارد، اما ساده‌ترین روش ورود به موقعیت خرید (Long Position) است. در تصویر کلاسیک الگوی فنجان و دسته، می‌توان سفارش خرید شرطی (Stop Buy) را اندکی بالاتر از خط روند بالایی دسته قرار داد. این سفارش تنها در صورتی اجرا می‌شود که قیمت موفق به شکست مقاومت شود. در ورودهای تهاجمی، ممکن است معامله‌گر دچار لغزش قیمت (Slippage) شده یا با شکست جعلی مواجه شود.
روش جایگزین آن است که صبر کنید قیمت در بالای خط روند دسته بسته شود، سپس یک سفارش محدود (Limit Order) کمی پایین‌تر از سطح شکست قرار دهید، در صورتی که قیمت عقب‌نشینی داشته باشد. با این حال، در این روش نیز ریسک از دست رفتن فرصت وجود دارد، اگر قیمت بدون بازگشت به حرکت خود ادامه دهد.
هدف سود (Profit Target):
فاصله بین کف فنجان تا سطح شکست دسته اندازه‌گیری شده و همان مقدار به‌صورت صعودی از نقطه شکست افزوده می‌شود. مثلاً اگر این فاصله ۲۰ واحد باشد، هدف سود ۲۰ واحد بالاتر از نقطه شکست خواهد بود. حد ضرر نیز می‌تواند بسته به شرایط بازار، در زیر دسته یا فنجان تعیین شود.
نمونه معاملاتی واقعی: الگوی فنجان و دسته در Wynn Resorts
شرکت Wynn Resorts در اکتبر ۲۰۰۲ با قیمت حدود ۱۳ دلار وارد بورس نزدک شد و طی ۵ سال به قیمت ۱۵۴ دلار رسید. سپس قیمت به محدوده نزدیک به قیمت اولیه IPO بازگشت، که از نظر اونیل، بسیار بیشتر از معیار فنجان کم‌عمق است. بازیابی قیمت پس از آن تا سال ۲۰۱۱ ادامه یافت و قیمت مجدداً به سقف قبلی بازگشت.
دسته‌ی الگو مطابق با الگوی کلاسیک یک اصلاح ملایم داشت و در سطح ۵۰٪ فیبوناچی حمایت شد. پس از ۱۴ ماه، قیمت برای بار دوم به سقف قبلی رسید و در اکتبر ۲۰۱۳ موفق به شکست شد و در ۵ ماه بعدی، ۹۰ واحد رشد کرد.
محدودیت‌های الگوی فنجان و دسته
مانند سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال، الگوی فنجان و دسته نیز باید همراه با سایر سیگنال‌ها و اندیکاتورها استفاده شود. برخی از محدودیت‌های این الگو عبارت‌اند از:
- تشکیل این الگو می‌تواند زمان‌بر باشد که منجر به تصمیم‌گیری‌های دیرهنگام شود.
- با وجود اینکه الگو معمولاً در بازه‌ی زمانی یک ماه تا یک سال شکل می‌گیرد، اما این زمان ممکن است بسیار متغیر باشد.
- عمق بیش‌ازحد فنجان می‌تواند سیگنال نادرست بدهد و در برخی موارد نیز دسته‌ای در الگو شکل نمی‌گیرد.
- این الگو مانند بسیاری از الگوهای تکنیکال در سهام‌هایی با نقدشوندگی پایین قابل‌اعتماد نیست.
سوالات رایج درباره‌ی الگوی فنجان و دسته
الگوی فنجان و دسته چه چیزی را نشان می‌دهد؟
الگویی است که در آن حرکت قیمت شبیه به یک فنجان و سپس افتی خفیف (دسته) است. این افت معمولاً سیگنالی برای ورود به موقعیت خرید محسوب می‌شود. پس از پایان این مرحله، قیمت معمولاً روندی صعودی گرفته و به سقف‌های جدید می‌رسد.
چگونه الگوی فنجان و دسته را تشخیص دهیم؟
فرض کنید سهمی پس از رشد قوی به سقف جدیدی می‌رسد و سپس حدود ۵۰٪ اصلاح می‌کند. در این مرحله ممکن است سرمایه‌گذار انتظار بازگشت قیمت به سطوح قبلی را داشته باشد. سپس قیمت مجدداً رشد کرده و به مقاومت قبلی می‌رسد. پس از مدتی نوسان، قیمت از این مقاومت عبور کرده و تا ۵۰٪ بالاتر از سقف قبلی صعود می‌کند.
پس از شکل‌گیری الگوی فنجان و دسته چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر الگو تأیید شود، معمولاً قیمت در کوتاه‌مدت تا میان‌مدت افزایش می‌یابد. در صورت شکست الگو، چنین رشد قیمتی رخ نخواهد داد.
هدف قیمتی در این الگو چیست؟
ارتفاع فنجان به نقطه‌ی شکست دسته افزوده می‌شود و آن سطح به‌عنوان هدف قیمتی تعیین می‌شود. این الگو اغلب سیگنالی صعودی در ادامه روند قبلی محسوب می‌شود.
آیا الگوی فنجان و دسته صعودی است؟
بله، این الگو به‌طور کلی الگویی صعودی است. ویلیام اونیل چهار مرحله اصلی در این الگو تعریف کرده است: ۱. رسیدن به سقف جدید؛ ۲. اصلاح قیمت تا حداکثر ۵۰٪؛ ۳. بازگشت به سقف قبلی و اصلاح جزئی (تشکیل دسته)؛ ۴. شکست مقاومت و صعود مجدد به اندازه‌ی عمق فنجان.