پیش‌بینی بازارها
شاخص‌های گستردگی چیست؟
شاخص‌های گستردگی فرمول‌های ریاضی هستند که تعداد سهام‌های صعودی و نزولی و/یا حجم معاملات آن‌ها را اندازه‌گیری می‌کنند.
شاخص‌های گستردگی (Breadth Indicators) فرمول‌های ریاضی هستند که تعداد سهام‌های صعودی و نزولی و/یا حجم معاملات آن‌ها را اندازه‌گیری می‌کنند تا میزان مشارکت در حرکات قیمتی یک شاخص سهام را ارزیابی کنند. با بررسی تعداد سهام‌هایی که قیمتشان افزایش یا کاهش می‌یابد و حجم معاملات آن‌ها، شاخص‌های گستردگی به تأیید روندهای قیمتی شاخص سهام کمک می‌کنند یا می‌توانند هشداردهنده معکوس شدن قیمت‌ها باشند.
نکات کلیدی
- شاخص‌های گستردگی به‌تنهایی معمولاً سیگنال‌های معاملاتی ارائه نمی‌دهند، بلکه تصویری کلی از سلامت یک شاخص فراهم می‌کنند.
- معمولاً وقتی یک شاخص گستردگی در حال افزایش است و شاخص سهام نیز صعودی است، نشان‌دهنده مشارکت قوی در افزایش قیمت است. این بدان معناست که افزایش قیمت احتمالاً پایدار خواهد بود.
- همین مفهوم برای شاخص گستردگی نزولی و ارزش شاخص سهام نزولی نیز صدق می‌کند.
- وقتی شاخص گستردگی و شاخص سهام از هم واگرایی نشان می‌دهند، ممکن است هشداری برای معکوس شدن روند باشد. تعداد کمتری از سهام در جهت حرکت شاخص سهام حرکت می‌کنند. این به این معناست که شاخص سهام ممکن است در حال آماده‌سازی برای تغییر جهت باشد.
محاسبه شاخص‌های گستردگی
شاخص‌های گستردگی متعددی وجود دارند که هر کدام فرمول و روش محاسبه خاص خود را دارند. برخی از شاخص‌های گستردگی تجمعی هستند، به این معنی که ارزش هر روز به ارزش قبلی اضافه یا از آن کسر می‌شود. برخی دیگر غیرتجمعی هستند و هر روز یا دوره داده‌ای مستقل ارائه می‌دهند.
یکی از ساده‌ترین شاخص‌های گستردگی، خط پیشرفت/کاهش (Advance/Decline Line) است. این یک شاخص تجمعی است که در آن پیشرفت خالص (تعداد سهام‌های صعودی منهای تعداد سهام‌های نزولی) به ارزش قبلی اضافه یا از آن کسر می‌شود.
شاخص گستردگی چه چیزی به شما می‌گوید؟
شاخص‌های گستردگی به معامله‌گران و سرمایه‌گذاران دیدگاهی کلی از بازار ارائه می‌دهند. بازار سهام معمولاً با استفاده از شاخص‌های سهام بررسی می‌شود.
برای مثال، خط پیشرفت/کاهش شاخص S&P 500 راهنمای تجمعی است که نشان می‌دهد آیا تعداد بیشتری از سهام‌ها در طول زمان در حال افزایش هستند یا کاهش می‌یابند. این محاسبه احساس کلی سرمایه‌گذاران در تمام سهام‌های داخل شاخص را نشان می‌دهد.
شاخص‌های گستردگی عمدتاً برای دو هدف استفاده می‌شوند:
- احساس بازار : شاخص‌های گستردگی می‌توانند به تعیین احتمال صعود یا نزول بازار کمک کنند.
- قدرت روند : شاخص‌های گستردگی می‌توانند به تعیین قدرت یک روند صعودی یا نزولی کمک کنند.
شاخص‌های گستردگی محبوب دیگر، علاوه بر خط پیشرفت/کاهش، شامل موارد زیر هستند:
- حجم تعادلی (On Balance Volume) : که بر اساس بسته شدن سهام یا شاخص بالاتر یا پایین‌تر از قیمت بسته شدن قبلی، حجم را اضافه یا کم می‌کند.
- شاخص جمع‌بندی مک‌کلان (McClellan Summation Index) .
- شاخص آرمز (TRIN) : که نسبت سهام‌های صعودی به نزولی را تقسیم بر نسبت حجم صعودی به نزولی بررسی می‌کند.
- نوسانگر چایکین (Chaikin Oscillator) : که بر اساس حرکات حجم و قیمت نوسان می‌کند.
- نسبت حجم صعودی/نزولی (Up/Down Volume Ratio) : که حجم سهام صعودی تقسیم بر حجم سهام نزولی است.
- گستردگی حجم صعودی/نزولی (Up/Down Volume Spread) : که حجم صعودی منهای حجم نزولی است.
شاخص‌های گستردگی دیگری نیز وجود دارند.
معامله‌گران و سرمایه‌گذاران ممکن است از شاخص‌های گستردگی مختلف برای اهداف متفاوتی استفاده کنند. برای مثال، حجم تعادلی از دیدگاه حجم به فشار خرید و فروش نگاه می‌کند، نه صرفاً قیمت، در حالی که شاخص جمع‌بندی مک‌کلان شامل فرمول پیچیده‌تری است که سیگنال‌های خرید و فروش واقعی تولید می‌کند.
برخی شاخص‌های گستردگی، مانند نوسانگر چایکین و حجم تعادلی، می‌توانند برای سهام‌های فردی یا حتی دارایی‌های دیگر اعمال شوند. شاخص‌های گستردگی دیگر—مانند خط پیشرفت/کاهش یا شاخص آرمز—فقط بر اساس شاخص‌ها محاسبه می‌شوند.
معامله‌گران از شاخص‌های گستردگی در کنار سایر اشکال تحلیل تکنیکال، مانند الگوهای نمودار و شاخص‌های تکنیکال، برای به حداکثر رساندن شانس موفقیت استفاده می‌کنند. برای مثال، اگر خط پیشرفت/کاهش شروع به افت کند در حالی که S&P 500 همچنان در حال افزایش است، معامله‌گران به‌دقت مراقب خواهند بود که آیا S&P 500 خط روند صعودی را می‌شکند، زیر سطح حمایت می‌رود یا شاخص‌های تکنیکال به حالت نزولی تبدیل می‌شوند. این به تأیید اینکه قیمت ممکن است شروع به کاهش کند کمک می‌کند، و بنابراین معامله‌گر می‌تواند از پوزیشن‌های خرید خارج شود یا پوزیشن‌های فروش را آغاز کند.
مثال شاخص گستردگی
نمودار زیر دو شاخص گستردگی، حجم تعادلی و شاخص نیرو (Force Index)، را روی نمودار ETF S&P 500 SPDR (SPY) نشان می‌دهد.
شاخص نیرو (در پایین) احساس نزولی قوی را در اوایل فوریه در طول افت بازار و احساس صعودی نسبتاً ضعیف را در طول دوره نشان می‌دهد. حجم تعادلی حجم صعودی را در طول بهبود فوریه و مارس و حجم متوسط را در ماه‌های بعدی نشان می‌دهد. این شاخص‌ها نشان می‌دهند که بازار بین آوریل و ژوئن نسبتاً خنثی است.
تفاوت بین شاخص‌های گستردگی و شاخص‌های تکنیکال
شاخص‌های گستردگی زیرمجموعه‌ای در حوزه گسترده‌تر شاخص‌های تکنیکال هستند. در حالی که شاخص‌های گستردگی سعی در سنجش مشارکت و قدرت در حرکات یک سهام یا شاخص دارند، شاخص‌های تکنیکال هدف بسیار گسترده‌تری دارند. شاخص‌های تکنیکال می‌توانند برای تحلیل حجم یا قیمت، تولید سیگنال‌های معاملاتی یا تعریف حمایت و مقاومت استفاده شوند.
محدودیت‌های استفاده از شاخص‌های گستردگی
شاخص‌های گستردگی همیشه هشداردهنده معکوس شدن روند نیستند. همچنین همیشه حرکت قیمت را تأیید نمی‌کنند، حتی اگر قیمت در همان جهت ادامه یابد.
اکثر شاخص‌های گستردگی مستعد برخی ناهنجاری‌های موقعیتی هستند. در حالی که معامله‌گران معمولاً به دنبال افزایش حجم با حرکت بیشتر قیمت‌ها هستند، این همیشه اتفاق نمی‌افتد. روندها می‌توانند برای مدت طولانی با کاهش حجم یا حتی کاهش مشارکت سهام ادامه یابند، که منجر به واگرایی شاخص‌های گستردگی می‌شود اما لزوماً به معکوس شدن قیمت منجر نمی‌شود.
برخی شاخص‌های گستردگی همچنین ممکن است به دلیل روش محاسبه‌شان خوانش‌های عجیبی تولید کنند. برای مثال، حجم تعادلی ممکن است به‌طور قابل‌توجهی جهش کند یا کاهش یابد اگر روزی با حجم عظیم باشد اما قیمت فقط اندکی بالاتر یا پایین‌تر بسته شود. قیمت به‌سختی حرکت کرده است، اما شاخص ممکن است به شدت جابه‌جا شود.