اقدام مثبت چیست؟

اقدام مثبت به سیاستی اشاره دارد که با هدف افزایش فرصت‌های شغلی و آموزشی برای افرادی که در بخش‌های مختلف جامعه کمتر نمایندگی شده‌اند، طراحی شده است. این سیاست بر گروه‌های جمعیتی تمرکز دارد که به طور تاریخی در نقش‌های رهبری و حرفه‌ای نمایندگی کمی داشته‌اند. اغلب به عنوان ابزاری برای مقابله با تبعیض علیه گروه‌های خاص در نظر گرفته می‌شود.

کسب‌وکارها و دولت‌ها معمولاً برنامه‌های اقدام مثبت را با در نظر گرفتن نژاد، جنسیت، دین، یا منشأ ملی افراد هنگام استخدام اجرا می‌کنند. این سیاست به طور گسترده در محیط‌های آموزشی در ایالات متحده، به‌ویژه در پذیرش دانشگاه‌ها، استفاده شده است. با این حال، در حکم سال 2023 در پرونده دانشجویان برای پذیرش عادلانه علیه هاروارد، دیوان عالی ایالات متحده اعلام کرد که کالج‌ها و دانشگاه‌ها دیگر نمی‌توانند نژاد را به عنوان مبنای مشخصی برای پذیرش در نظر بگیرند.

نکات کلیدی

• اقدام مثبت به دنبال معکوس کردن روندهای تاریخی تبعیض علیه افراد با هویت‌های خاص است.
• سیاست‌ها اغلب شامل سهمیه‌های استخدامی، ارائه کمک‌هزینه‌ها و بورسیه‌ها، و ممکن است بودجه و قراردادهای دولتی را از مؤسساتی که از دستورالعمل‌های سیاستی پیروی نمی‌کنند، دریغ کنند.
• اقدام مثبت شامل کمک به نمایندگی جنسیتی، افراد دارای معلولیت، و کهنه‌سربازان تحت پوشش است.
• دیوان عالی ایالات متحده اعلام کرده است که برنامه‌های اقدام مثبت مبتنی بر نژاد در پذیرش دانشگاه‌ها نقض بند حفاظت برابر قانون اساسی چهاردهم است.

اقدام مثبت چگونه کار می‌کند

هدف اصلی اقدام مثبت تنوع‌بخشی به بخش‌های مختلف جامعه است. این سیاست مورد حمایت دولت برای فراهم کردن دسترسی گروه‌های کمتر نمایندگی‌شده به فرصت‌ها در حوزه‌های آکادمیک، نیروی کار خصوصی، و مشاغل دولتی توسعه یافته است.

این فرصت‌ها شامل پذیرش در مدارس، مشاغل در موقعیت‌های حرفه‌ای، و دسترسی به مسکن و تأمین مالی بوده است.

تاریخچه و اجرا

سیاست اقدام مثبت در دهه 1960 در ایالات متحده به عنوان راهی برای ترویج فرصت‌های برابر برای بخش‌های مختلف جامعه به اهمیت رسید. این سیاست برای اجرای قانون حقوق مدنی سال 1964 توسعه یافت، که به دنبال حذف تبعیض بود.

اجراهای اولیه اقدام مثبت عمدتاً بر توقف جداسازی اجتماعی مداوم اقلیت‌ها و سایر افراد محروم از مؤسسات و فرصت‌ها تمرکز داشت.

با وجود قوانینی که تبعیض را در ایالات متحده غیرقانونی اعلام کردند، تغییر ملموس در وضعیت موجود فوری نبود.

در سال‌های اخیر، کمپین‌ها برای فراگیرتر کردن سازمان‌ها و مؤسسات با فشار برای تنوع جنسیتی بیشتر گسترش یافته‌اند. سیاست‌های جدیدتر همچنین به دنبال فراهم کردن دسترسی بیشتر به فرصت‌ها برای کهنه‌سربازان تحت پوشش و افراد دارای معلولیت هستند.

با این حال، در سال 2023، دیوان عالی ایالات متحده در پرونده دانشجویان برای پذیرش عادلانه علیه هاروارد تصمیم تاریخی صادر کرد که برنامه‌های اقدام مثبت مبتنی بر نژاد در پذیرش دانشگاه‌ها نقض بند حفاظت برابر قانون اساسی چهاردهم را نقض می‌کند. در پرونده همراه دانشجویان برای پذیرش عادلانه علیه دانشگاه کارولینای شمالی، دادگاه سابقه قبلی تعیین‌شده در پرونده‌های گروتر علیه بولینگر و هیئت رئیسه دانشگاه کالیفرنیا علیه باکه را که قبلاً برخی اقدامات مثبت در پذیرش دانشگاه‌ها را تأیید کرده و به نژاد اجازه داده بود نقش محدودی در تصمیم‌گیری مدیران دانشگاه داشته باشد، لغو کرد.

واقعیت مهم: کهنه‌سربازان تحت پوشش، کهنه‌سربازانی هستند که معلول‌اند، در جنگ یا کمپین دیگری خدمت فعال داشته و دارای نشان کمپین یا مدال خدمت هستند، یا به‌تازگی از نیروهای مسلح جدا شده‌اند.

عناصر اقدام مثبت

تلاش‌ها برای تحریک تغییر به شکل کمک‌های مالی مانند کمک‌هزینه‌ها، بورسیه‌ها، و سایر حمایت‌های تعیین‌شده برای کمک به دسترسی به فرصت‌های آموزش عالی بوده است.

علاوه بر این، شیوه‌های استخدام ممکن است به گونه‌ای ساختاردهی شوند که دربرگیری کاندیداهای متنوع برای بررسی در فرصت‌های شغلی را الزامی کنند. آژانس‌های دولتی ممکن است از شرکت‌ها و مؤسسات بخواهند که حداقل درصد معینی از حرفه‌ای‌های واجد شرایط از نژادها، جنسیت‌ها، و فرهنگ‌های مختلف در رده‌های خود داشته باشند.

عدم رعایت چنین الزاماتی می‌تواند مؤسسات را از دریافت بودجه دولتی یا رقابت برای قراردادهای عمومی محروم کند.

مهم: مردم اغلب برابری استخدامی را با اقدام مثبت اشتباه می‌گیرند. تفاوت مشخصی بین این دو وجود دارد. برابری استخدامی تلاش می‌کند تا اطمینان حاصل کند که همه افراد به طور برابر درمان می‌شوند، در حالی که اقدام مثبت در واقع از افرادی حمایت می‌کند که به طور تاریخی فرصت‌ها از آن‌ها سلب شده است.

نمونه‌هایی از اقدام مثبت

اقدام مثبت از دهه 1960 به کار گرفته شده است، با وجود کمبود پیشرفت در برخی مواقع و احکامی توسط مراجع قانونی مانند دیوان عالی که آن را مختل کرده‌اند. در اینجا چند نمونه از اجرای این سیاست آورده شده است:

• در سال 1965، رئیس‌جمهور لیندون بی. جانسون فرمان اجرایی 11246 را صادر کرد. این فرمان از همه پیمانکاران و پیمانکاران فرعی دولتی خواست که فرصت‌های شغلی را برای اقلیت‌ها گسترش دهند. همچنین دفتر انطباق قرارداد فدرال (OFCC) را برای اجرای این فرمان تأسیس کرد.
• در سال 1970، وزارت کار دستور داد و اجازه داد تا اهداف و جدول‌های زمانی انعطاف‌پذیری برای رفع استفاده ناکافی از اقلیت‌ها توسط پیمانکاران فدرال تعیین شود. در سال 1971، زنان نیز در این فرمان گنجانده شدند.
• در سال 1973، رئیس‌جمهور ریچارد نیکسون قانون توانبخشی سال 1973 را امضا کرد. این قانون از آژانس‌ها خواست که برنامه اقدام مثبتی به کمیسیون فرصت‌های برابر استخدامی (EEOC) ارائه دهند که جزئیات استخدام، قرارگیری، و پیشرفت افراد دارای معلولیت را مشخص می‌کرد.
• در سال 1983، رئیس‌جمهور رونالد ریگان فرمان اجرایی 12432 را صادر کرد. این فرمان از هر آژانس فدرال با اختیارات قابل‌توجه تدارکات یا اعطای کمک‌هزینه خواست که برنامه توسعه شرکت‌های تجاری اقلیت را تدوین کند.
• در سال 1990، رئیس‌جمهور جورج اچ.دبلیو. بوش قانون آمریکایی‌ها با معلولیت را امضا کرد. یک سال بعد، او قانون حقوق مدنی سال 1991 را امضا کرد.
• در سال 1998، مجلس نمایندگان ایالات متحده و سنا تلاش‌ها برای حذف برنامه‌های خاص اقدام مثبت را متوقف کردند. هر دو مجلس کنگره ممنوعیت لغو برنامه شرکت‌های تجاری محروم را تصویب کردند. علاوه بر این، مجلس از اجازه حذف اقدام مثبت در پذیرش در برنامه‌های آموزش عالی که از طریق قانون آموزش عالی تأمین مالی می‌شوند، خودداری کرد.
• در سال 2022، وال استریت ژورنال گزارش داد که ده‌ها شرکت بزرگ ایالات متحده از جمله اپل، آلفابت، امریکن ایرلاینز، و جنرال موتورز از دیوان عالی خواستند که استفاده مداوم از سیاست‌های اقدام مثبت در پذیرش دانشگاه‌ها را تأیید کند. آن‌ها ادعا کردند که تنوع بیشتر در محوطه‌های دانشگاهی به نوآوری مداوم در تجارت و موفقیت‌های تجاری کمک می‌کند.

مزایا و معایب اقدام مثبت

پیاده‌سازی و استفاده مداوم از سیاست‌های اقدام مثبت حمایت قوی و همچنین انتقاد شدید را به دنبال داشته است.

مزایا مزیت آشکار اقدام مثبت فرصت‌هایی است که به افرادی ارائه می‌دهد که در غیر این صورت ممکن بود به آن‌ها دسترسی نداشته باشند. این فرصت‌ها شامل دسترسی به آموزش برای دانش‌آموزانی که ممکن است محروم باشند و پیشرفت شغلی برای کارمندانی که ممکن است از صعود در نردبان شرکتی بازمانده باشند.

حامیان اقدام مثبت می‌گویند که این تلاش باید ادامه یابد به دلیل درصد پایین تنوع در موقعیت‌های قدرت و در رسانه‌ها، و همچنین به رسمیت شناختن محدود دستاوردهای گروه‌های حاشیه‌ای یا کمتر نمایندگی‌شده.

معایب مخالفان اقدام مثبت اغلب این تلاش‌ها را یک شکست جمعی می‌نامند. آن‌ها به تغییرات اندک در وضعیت موجود پس از دهه‌ها تلاش به عنوان شواهد اشاره می‌کنند. هزینه چنین برنامه‌هایی، همراه با این باور که اقدام مثبت مردم را مجبور به ایجاد سازش‌های غیرموجه می‌کند، بخش قابل‌توجهی از مخالفت‌ها را هدایت می‌کند.

برخی افراد معتقدند که تبعیض در جامعه کم یا اصلاً وجود ندارد. آن‌ها استدلال می‌کنند که اقدام مثبت منجر به تبعیض معکوس می‌شود، که اغلب می‌تواند باعث شود کاندیداهای واجد شرایط در حوزه‌های آکادمیک و محل کار به نفع کاندیداهای کمتر واجد شرایط که معیارهای سیاستی را برآورده می‌کنند، نادیده گرفته شوند.

مزایا

• فرصت‌هایی برای اقلیت‌ها و افراد از گروه‌های محروم فراهم می‌کند
• جامعه را متنوع می‌کند

معایب

• هزینه‌های اجرای سیاست‌ها می‌تواند بیش از حد بالا باشد
• تمرکز را از شایستگی‌ها یا دستاوردهای یک فرد منحرف می‌کند

آمارهای اقدام مثبت

اقدام مثبت موضوعی بسیار بحث‌برانگیز است و اغلب منجر به بحث‌های داغ بین کسانی که از آن حمایت می‌کنند و افرادی که احساس می‌کنند به نفع جامعه نیست، می‌شود. آیا راهی برای اندازه‌گیری احساسات مردم و عملکرد آن وجود دارد؟

بر اساس نظرسنجی گالوپ در سال 2024، حدود دو نفر از هر سه آمریکایی (68٪) دیدگاه مثبتی نسبت به حکم دیوان عالی که اقدام مثبت در پذیرش دانشگاه‌ها را حذف کرد، داشتند. آمریکایی‌های سیاه‌پوست در این موضوع بیشترین اختلاف‌نظر را دارند، در حالی که بزرگسالان سفیدپوست، آسیایی، و اسپانیایی‌تبار تصمیم را با نظر مثبت‌تری نگاه کردند. نظرسنجی‌های قبلی گالوپ نشان داده بود که حدود 70٪ از آمریکایی‌ها معتقدند که کالج‌ها باید تنها شایستگی را در پذیرش‌های آکادمیک در نظر بگیرند.

در مورد شناسایی نژاد و قومیت برای اهداف استخدام، اختلافاتی وجود دارد. در واقع، حدود 74٪ از افراد احساس می‌کنند که پیشینه نژادی یا قومی یک کاندیدا نباید هنگام استخدام یا ارتقاء در نظر گرفته شود. آن‌ها معتقدند که این فعالیت‌ها باید تنها بر اساس شایستگی و صلاحیت‌های یک فرد باشد.

هدف اقدام مثبت چیست؟

هدف اقدام مثبت افزایش فرصت‌ها برای افراد و گروه‌هایی است که به طور تاریخی در برخی حوزه‌های آکادمیک، دولتی، و نیروی کار بخش خصوصی کمتر نمایندگی شده‌اند یا در برخی موارد از آن‌ها محروم شده‌اند. سیاست‌های اقدام مثبت بودجه‌ای به شکل کمک‌هزینه‌ها و بورسیه‌ها به این جوامع ارائه می‌دهند.

این سیاست‌ها برای کمک به افرادی با پیشینه‌های نژادی و منشأ ملی متفاوت اتخاذ شدند. آن‌ها گسترش یافته‌اند تا جنسیت، گرایش جنسی، و معلولیت‌های مختلف را نیز در بر گیرند.

پرونده Regents v. Bakke چگونه سیاست‌های اقدام مثبت را تغییر داد؟

پرونده Regents v. Bakke سیاست‌های اقدام مثبت را با لغو استفاده از سهمیه‌های نژادی تغییر داد. این پرونده توسط آلن باکه ارائه شد، که ادعا کرد به دلیل سفیدپوست بودن در دو مورد جداگانه از پذیرش در دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا محروم شده است. دیوان عالی اقدام مثبت را تأیید کرد اما به نفع باکه حکم داد و گفت که سهمیه‌های نژادی غیرقانونی هستند. پرونده سال 2023 دانشجویان برای پذیرش عادلانه علیه دانشگاه کارولینای شمالی این حکم را لغو کرد.

کدام رئیس‌جمهور ایالات متحده ابتدا اصطلاح اقدام مثبت را تعریف و استفاده کرد؟

این رئیس‌جمهور جان اف. کندی بود. او در سال 1961 این کار را انجام داد و به پیمانکاران فدرال گفت که «اقدام مثبت را برای اطمینان از اینکه متقاضیان بدون در نظر گرفتن نژاد، رنگ، دین، جنسیت، یا منشأ ملی به طور برابر درمان شوند» انجام دهند.

نتیجه نهایی

اگرچه اقدام مثبت همچنان برای برخی منبع بحث و جدل است، چنین برنامه‌هایی واقعیتی برای همه کسب‌وکارهای قراردادشده با دولت هستند. علاوه بر این، بسیاری از کارفرمایان دیگر انتخاب می‌کنند که برنامه‌های اقدام مثبت را به عنوان راهی مفید برای ترویج شفافیت در استخدام و ارتقاء، و تنوع در محل کار اجرا کنند.