اخبار
بازار خاکستری چیست؟
بازار خاکستری در حوزه اوراق بهادار مالی به معاملاتی اطلاق می‌شود که خارج از بازار رسمی و از طریق روش‌های خارج از بورس (OTC) انجام می‌گیرند.
بازار خاکستری چیست؟
بازار خاکستری به بازاری غیررسمی برای اوراق بهادار مالی گفته می‌شود. معاملات در این بازار معمولاً زمانی انجام می‌شود که سهامی از معاملات رسمی در بورس تعلیق شده باشد، یا زمانی که اوراق بهادار جدید پیش از آغاز رسمی معاملات خرید و فروش می‌شوند. بازار خاکستری این امکان را به ناشر و پذیره‌نویس‌ها می‌دهد تا میزان تقاضا برای عرضه جدید را ارزیابی کنند، چرا که این بازار در دسته‌ی «بازار در شُرف عرضه» قرار می‌گیرد (یعنی اوراقی در آن معامله می‌شوند که قرار است به‌زودی عرضه شوند). هرچند بازار خاکستری رسمی نیست، اما فعالیت در آن غیرقانونی هم نیست. اصطلاح «بازار خاکستری» همچنین به واردات و فروش کالاهایی توسط فروشندگان غیرمجاز نیز اطلاق می‌شود. در این حالت نیز، فعالیت‌ها غیررسمی هستند اما برخلاف بازار سیاه، غیرقانونی محسوب نمی‌شوند.
نکات کلیدی:
- بازار خاکستری در حوزه اوراق بهادار مالی به معاملاتی اطلاق می‌شود که خارج از بازار رسمی و از طریق روش‌های خارج از بورس (OTC) انجام می‌گیرند.
- برخلاف معاملات معمول OTC که اوراق بهادار هرگز وارد بورس نمی‌شوند، در بازار خاکستری اوراقی معامله می‌شوند که یا از بورس تعلیق شده‌اند یا هنوز به‌طور رسمی وارد بازار نشده‌اند.
- بازار خاکستری همچنین شامل فروش کالاهایی (اغلب وارداتی) است که از طریق کانال‌های غیررسمی خرده‌فروشی عرضه می‌شوند.
- چه در مورد اوراق بهادار و چه در مورد کالا، هرچند این معاملات غیرقانونی نیستند، اما غیررسمی بودن آن‌ها ریسک بیشتری برای خریداران و فروشندگان به همراه دارد.
توضیح بازار خاکستری
در معاملات بازار خاکستری، معامله از نظر حقوقی معتبر است، اما تسویه آن تا آغاز رسمی معاملات امکان‌پذیر نیست. این موضوع ممکن است به برخی افراد فرصت‌طلب اجازه دهد از معامله شانه خالی کنند و به تعهد خود عمل نکنند. به همین دلیل، برخی نهادهای مالی بزرگ مانند صندوق‌های بازنشستگی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک معمولاً از فعالیت در بازار خاکستری خودداری می‌کنند.
بازار خاکستری کالاها زمانی رونق می‌گیرد که تفاوت قیمتی قابل‌توجهی برای یک محصول پرطرفدار میان کشورهای مختلف وجود داشته باشد. در بسیاری از کشورها، بازار خاکستری برای کالاهای الکترونیکی و دیجیتالی محبوب بسیار فعال است، چرا که این محصولات به‌راحتی به‌صورت آنلاین خریداری شده و به هر نقطه‌ای از جهان ارسال می‌شوند. سایر کالاهایی که معمولاً در بازار خاکستری معامله می‌شوند شامل خودروهای لوکس، پوشاک برند، کیف و کفش‌های گران‌قیمت، سیگار، دارو، و لوازم آرایشی هستند. فروشندگان غیررسمی ممکن است این اقلام را به‌صورت عمده وارد کنند و حتی با در نظر گرفتن سود قابل‌توجه، آن‌ها را با قیمتی پایین‌تر از بازار محلی به فروش برسانند.
البته خریدارانی که به دلیل قیمت پایین‌تر به این کالاها جذب می‌شوند، ممکن است در آینده با مشکلاتی مواجه شوند. مهم است که این کالاها با استانداردهای ایمنی و مقررات محلی سازگار باشند. خدمات پس از فروش نیز مسئله مهم دیگری است، زیرا نمایندگان رسمی معمولاً از ارائه خدمات به کالاهای بازار خاکستری خودداری می‌کنند.
گاهی اوقات مصرف‌کنندگان ناخواسته کالایی از بازار خاکستری می‌خرند. برخی نشانه‌هایی که احتمال خاکستری بودن یک محصول را نشان می‌دهند شامل قیمت بسیار پایین‌تر از فروشگاه‌های رسمی، دفترچه راهنما به زبان خارجی، یا وجود نسخه‌های کپی‌شده از نرم‌افزار یا دستورالعمل‌هاست.
تأثیر منفی بر کسب‌وکارها در برخی موارد، بازارهای خاکستری به‌اندازه‌ای بزرگ هستند که می‌توانند برای تولیدکنندگان کالاها دردسرساز شوند. این نوع فروش خارج از شبکه رسمی، علاوه بر از بین بردن بخشی از سود شرکت، باعث تضعیف ارزش برند و آسیب به روابط تجاری با نمایندگان رسمی، توزیع‌کنندگان و خرده‌فروشان می‌شود؛ کسانی که انتظار دارند در فروش محصولات خاص و پرتقاضا حق انحصاری داشته باشند.