پیش‌بینی بازارها · اخبار
خصوصی‌سازی شرکت چیست؟
خصوصی‌سازی به معنای خروج شرکت از بورس و تبدیل آن به مالکیت خصوصی است.
خصوصی‌سازی شرکت چیست؟
«خصوصی‌سازی» به فرایندی گفته می‌شود که طی آن یک شرکت سهامی عام (که سهام آن در بورس معامله می‌شود) به یک نهاد خصوصی تبدیل می‌شود. پس از این فرایند، سهامداران دیگر نمی‌توانند سهام شرکت را در بازار آزاد خریدوفروش کنند. انواع مختلفی از معاملات خصوصی‌سازی وجود دارد، از جمله خرید توسط شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی، خرید مدیریتی (توسط مدیران فعلی شرکت) و پیشنهاد خرید عمومی (tender offer) به سهامداران.
نکات کلیدی:
- خصوصی‌سازی به معنای خروج شرکت از بورس و تبدیل آن به مالکیت خصوصی است.
- روش‌های رایج خصوصی‌سازی شامل خرید توسط سرمایه‌گذاران خصوصی، خرید مدیریتی و ارائه پیشنهاد خرید مستقیم به سهامداران است.
- در بسیاری از این معاملات، حجم زیادی از بدهی برای تأمین مالی معامله به کار گرفته می‌شود.
- دارایی‌ها و جریان نقدی شرکت خریداری‌شده، برای بازپرداخت این بدهی‌ها استفاده می‌شود.
خصوصی‌سازی شرکت‌ها چگونه انجام می‌شود؟
شرکت‌ها معمولاً زمانی تصمیم به خصوصی‌سازی می‌گیرند که سهامداران به این نتیجه برسند که دیگر مزیت خاصی در باقی‌ماندن در بازار بورس وجود ندارد.
روش‌های رایج خصوصی‌سازی:
۱. خرید توسط شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی (Private Equity Buyout)
در این مدل، یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی بخش عمده‌ای از سهام شرکت را می‌خرد و معمولاً برای تأمین این خرید از بدهی قابل‌توجهی استفاده می‌کند. این بدهی‌ها با دارایی‌های شرکت خریداری‌شده تضمین می‌شوند و بازپرداخت آن‌ها از محل درآمدهای خود شرکت صورت می‌گیرد.
۲. خرید مدیریتی (Management Buyout)
در این روش، خود تیم مدیریت شرکت با استفاده از وام، کنترل شرکت را در دست می‌گیرد و آن را از بورس خارج می‌کند. ساختار این روش شبیه خرید توسط سرمایه‌گذاران خصوصی است، با این تفاوت که این‌بار افراد داخل شرکت (مدیران فعلی) خریدار هستند.
۳. تأمین مالی توسط فروشنده (Seller Financing)
گاهی سهامداران فعلی (یعنی مالکان شرکت بورسی) بخشی از پول معامله را به‌صورت قسطی و در بلندمدت از خریدار دریافت می‌کنند؛ مثلاً به خریدار اجازه می‌دهند طی پنج سال مبلغی از معامله را پرداخت کند.
نکته مهم: بیشتر معاملات خصوصی‌سازی با بدهی بالا انجام می‌شوند. دارایی‌ها و درآمد شرکت، تضمین بازپرداخت این وام‌ها هستند.
۴. پیشنهاد خرید عمومی یا Tender Offer
در این روش، یک شرکت یا فرد، پیشنهاد رسمی خرید عمده یا تمام سهام یک شرکت را ارائه می‌دهد. گاهی این پیشنهاد بدون رضایت مدیران شرکت هدف مطرح می‌شود و به آن «تصاحب خصمانه» (Hostile Takeover) می‌گویند. این پیشنهادها ممکن است ترکیبی از پول نقد و سهام باشند؛ مثلاً شرکت A به سهامداران شرکت B پیشنهاد می‌دهد که ۸۰٪ مبلغ را نقداً و ۲۰٪ را به‌صورت سهام شرکت A پرداخت می‌کند.
نمونه واقعی: خرید شرکت Keurig Green Mountain
در دسامبر ۲۰۱۵، گروه سرمایه‌گذاری JAB Holding اعلام کرد که قصد دارد شرکت کوریگ گرین ماونتن (Keurig Green Mountain) را با پرداخت نقدی کامل خریداری کند. قیمت پیشنهادی ۹۲ دلار برای هر سهم بود که ۸۰٪ بالاتر از قیمت بازار در آن زمان بود. در نتیجه، قیمت سهام به‌سرعت بالا رفت و معامله نهایی شد. این خرید در مارس ۲۰۱۶ تکمیل شد و سهام کوریگ از بازار بورس خارج شد. این شرکت به‌طور رسمی به یک شرکت خصوصی تبدیل شد.