نرخ بهره شناور چیست؟

نرخ بهره شناور، نرخ بهره‌ای است که در طول زمان تغییر می‌کند. این نرخ ممکن است بالا یا پایین برود و معمولاً به وضعیت اقتصادی یا شرایط بازار مالی بستگی دارد. معمولاً این تغییرات بر اساس یک شاخص یا معیار خاص انجام می‌شود.

نکات مهم:

• نرخ بهره شناور برخلاف نرخ بهره ثابت، در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند.
• این نوع نرخ معمولاً در وام‌های مسکن و کارت‌های اعتباری استفاده می‌شود.
• نرخ شناور تابع شرایط بازار یا یک شاخص مالی مشخص است.
• به آن نرخ متغیر نیز گفته می‌شود.
• این نرخ ریسک بیشتری نسبت به نرخ ثابت دارد.

درک نرخ بهره شناور

نرخ بهره شناور همراه با تغییرات بازار یا یک نرخ بهره معیار افزایش یا کاهش می‌یابد. این نرخ معمولاً بر اساس یک شاخص مالی مشخص تعیین می‌شود که به نوع وام یا اوراق بهادار بستگی دارد. از جمله شاخص‌های رایج می‌توان به نرخ تأمین مالی یک‌شبه یا سوفر (SOFT)، نرخ بهره وجوه فدرال، یا نرخ بهره اولیه (که بانک‌ها به بهترین مشتریان خود ارائه می‌دهند) اشاره کرد.

در وام‌های مصرفی مانند وام مسکن، وام خودرو و کارت‌های اعتباری، بانک‌ها و مؤسسات مالی معمولاً درصدی را به این نرخ معیار اضافه می‌کنند. این درصد اضافی (یا "اسپرد") به عواملی مانند نوع وام و امتیاز اعتباری مشتری بستگی دارد. برای مثال، ممکن است نرخ بهره شناور به صورت "سوفر به‌علاوه ۳ درصد" تعیین شود.

نرخ بهره شناور در انواع وام‌ها و بدهی‌ها دیده می‌شود، اما در وام‌های مسکن و کارت‌های اعتباری رایج‌تر است.

نکته مهم نرخ بهره شناور ممکن است هر سه ماه، شش ماه یا یک سال تغییر کند.

انواع وام‌ها و محصولات با نرخ بهره شناور

وام‌های مسکنی که نرخ بهره شناور دارند، به عنوان وام‌های مسکن با نرخ قابل تنظیم (ARM) شناخته می‌شوند. نرخ این وام‌ها بر اساس یک حاشیه ثابت (یا اسپرد) و یک شاخص اصلی وام مسکن مانند سوفر، شاخص هزینه سرمایه (COFI)، یا میانگین خزانه‌داری ماهانه (MTA) تنظیم می‌شود.

برای مثال، اگر فردی وامی با حاشیه ۲٪ بالاتر از سوفر بگیرد و نرخ سوفر در زمان تنظیم نرخ وام ۳٪ باشد، نرخ جدید وام ۵٪ خواهد شد (۳٪ + ۲٪).

بیشتر کارت‌های اعتباری نرخ بهره شناور دارند که بر موجودی‌های پرداخت‌نشده اعمال می‌شود. در قرارداد کارت اعتباری، نرخ درصدی سالانه (APR) معمولاً بر اساس یک شاخص مالی مشخص به‌علاوه یک درصد اضافی تعیین می‌شود. در این قراردادها معمولاً عباراتی مانند "این نرخ ممکن است با تغییرات بازار تغییر کند" نوشته شده است.

نکته مهم نرخ بهره کارت‌های اعتباری معمولاً بر اساس نرخ بهره اولیه تعیین می‌شود. این نرخ را بانک‌ها مشخص می‌کنند و می‌تواند چندین بار در سال تحت تأثیر نرخ بهره فدرال تغییر کند.

شرکت‌های صادرکننده کارت اعتباری سپس یک حاشیه اضافی را به این نرخ اضافه می‌کنند که بسته به نوع کارت و امتیاز اعتباری صاحب کارت متفاوت است.

نرخ بهره شناور در مقابل نرخ بهره ثابت

نرخ بهره شناور با نرخ بهره ثابت تفاوت دارد. در نرخ بهره ثابت، نرخ بهره ثابت و غیرقابل تغییر است و برای تمام مدت وام یا بدهی یا بخشی از آن ثابت می‌ماند.

وام‌های مسکن می‌توانند با نرخ بهره ثابت یا شناور به دست آیند. در وام‌های با نرخ بهره ثابت، نرخ بهره وام مسکن ثابت است و برای مدت زمان قرارداد وام تغییر نمی‌کند. اما در وام‌های با نرخ بهره شناور یا متغیر، نرخ بهره وام مسکن ممکن است به صورت دوره‌ای با تغییرات بازار تغییر کند.

برای مثال، اگر کسی یک وام مسکن با نرخ ثابت ۴٪ بگیرد، او همان نرخ را برای طول مدت وام خواهد پرداخت و اقساط ماهانه ثابت خواهند بود.

در مقابل، اگر وام‌گیرنده یک وام مسکن با نرخ بهره متغیر بگیرد، ممکن است ابتدا با نرخ ۴٪ شروع شود و سپس با تغییرات بازار بالا یا پایین برود، که این امر باعث تغییر اقساط ماهانه در طول مدت وام می‌شود.

مثال یک وام با نرخ بهره شناور

هربرت و آماندا در حال خرید یک خانه هستند. آنها وامی به مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ دلار و با مدت ۳۰ سال و نرخ بهره شناور ۷/۱ ARM می‌گیرند. این به این معنی است که نرخ بهره وام آنها برای ۷ سال ثابت می‌ماند، برای مثال ۲٪. پس از این مدت، نرخ بهره وام به نرخ شناور تغییر می‌کند که هر سال یکبار تغییر خواهد کرد. نرخ شناور به سوفر وابسته است.

در سال هشتم، نرخ بهره آنها به ۴٪ افزایش می‌یابد که منعطف به سوفر است. در سال نهم، نرخ سوفر کمی کاهش می‌یابد، بنابراین نرخ بهره آنها به ۳.۷٪ کاهش می‌یابد. در سال دهم، نرخ سوفر دوباره کاهش می‌یابد و نرخ بهره شناور آنها به ۳.۵٪ کاهش پیدا می‌کند. نرخ بهره‌ای که آنها برای وام مسکن پرداخت می‌کنند، همچنان به صورت سالانه تغییر خواهد کرد تا زمانی که وام تسویه شود یا بازپرداخت مجدد شود.

مزایا و معایب نرخ‌های شناور

مزایا

• وام‌های مسکن با نرخ شناور معمولاً نرخ بهره ابتدایی کمتری نسبت به وام‌های با نرخ ثابت دارند، که این می‌تواند آنها را برای برخی از وام‌گیرندگان جذاب‌تر کند.
• کسانی که قصد دارند املاک خود را بفروشند و وام را قبل از تغییر نرخ بهره تسویه کنند یا کسانی که انتظار دارند ارزش ملکشان سریعاً افزایش یابد، ممکن است ARM را انتخاب کنند.
• نرخ‌های شناور ممکن است کاهش یابند که این می‌تواند باعث کاهش اقساط ماهانه وام‌گیرنده شود.

معایب

• یکی از معایب اصلی نرخ بهره شناور این است که نرخ ممکن است افزایش یابد و اقساط ماهانه وام‌گیرنده را بالا ببرد، حتی ممکن است به حدی برسد که پرداخت آن غیرممکن شود.
• وام با نرخ شناور پیش‌بینی‌ناپذیر است، که این کار را برای برنامه‌ریزی مالی و محاسبه هزینه‌های بلندمدت وام دشوار می‌کند.
• مگر اینکه شما رئیس فدرال رزرو باشید، نیروهایی که تغییرات نرخ‌ها را هدایت می‌کنند خارج از کنترل شما هستند.

پرسش‌های متداول

کدام بهتر است، نرخ بهره شناور یا ثابت؟ به عنوان یک وام‌گیرنده، این به وضعیت مالی شما و چشم‌اندازتان درباره نرخ‌های بهره یا وضعیت اقتصادی بستگی دارد. در حالی که نرخ بهره شناور ممکن است به شما در صرفه‌جویی در هزینه‌ها کمک کند، اما به دلیل تغییرات آن، می‌تواند برنامه‌ریزی مالی و بودجه‌بندی را دشوار کند. همچنین، اگر نرخ بهره افزایش یابد، ممکن است مجبور به پرداخت بیشتر شوید. بنابراین، نرخ‌های شناور ریسک دارند. از طرف دیگر، نرخ بهره ثابت هیچ وقت تغییر نمی‌کند. شما می‌توانید با اطمینان بیشتری برنامه‌ریزی کنید و در شرایط افزایش نرخ‌ها احساس امنیت بیشتری داشته باشید.

مثالی از نرخ شناور چیست؟ نرخ شناور معمولاً به این صورت است: یک نرخ پایه خاص (که معمولاً به یک نرخ شاخص مانند نرخ بهره اولیه ایالات متحده یا سوفر مرتبط است) به‌علاوه یک حاشیه بالای آن. به عنوان مثال، اگر یک ابزار بدهی دارای نرخ شناور مرتبط با سوفر به‌علاوه یک حاشیه ۶٪ باشد و نرخ سوفر ۶٪ باشد، نرخ شناور برابر با ۱۲٪ خواهد بود.

آیا کارت‌های اعتباری نرخ شناور دارند؟ بله، بیشتر کارت‌های اعتباری نرخ‌های شناور یا متغیر دارند. این نرخ‌ها معمولاً بر اساس نرخ بهره اولیه تغییر می‌کنند. سپس، شرکت کارت اعتباری یک درصد اضافی به آن اضافه می‌کند تا نرخ بهره کارت تعیین شود. برای مثال، اگر نرخ اولیه ۸٪ باشد و مقدار اضافی ۱۲٪ باشد، نرخ بهره کارت اعتباری ۲۰٪ خواهد بود.

نتیجه‌گیری نرخ بهره شناور، که به آن نرخ بهره متغیر نیز گفته می‌شود، به‌طور دوره‌ای بر اساس نرخ شاخص به‌روز می‌شود. اگر نرخ شاخص افزایش یابد، نرخ بهره شناور نیز افزایش می‌یابد و بالعکس.

اگر نرخ بهره شناور کاهش یابد، وام‌گیرندگان با پرداخت‌های ماهانه کمتر پول بیشتری پس‌انداز می‌کنند. اما اگر نرخ افزایش یابد، آنها مجبور به پرداخت بیشتر در هر ماه نسبت به قبل خواهند بود. این ریسک افزایش هزینه‌های وام‌گیری، اصلی‌ترین عیب نرخ بهره شناور برای وام‌گیرندگان است.