تحلیل بنیادین · اخبار
ذخایر عمومی چیست؟
ذخایر عمومی بخشی از ترازنامه هستند که برای پوشش زیانهای احتمالی آینده در نظر گرفته میشوند.
ذخایر عمومی چیست؟
ذخایر عمومی در ترازنامه شرکتها به عنوان مبالغی در نظر گرفته میشود که برای پوشش زیانهای احتمالی آینده کنار گذاشته شدهاند. در بانکها، این ذخایر به عنوان بخشی از سرمایه تکمیلی تحت اولین توافقنامه بازل در نظر گرفته میشوند. از آنجا که فرض بر این است که این مبالغ در آینده دچار نکول خواهند شد، ذخایر عمومی در ترازنامه شرکتهای مالی به عنوان داراییهای پرریسک تلقی میشوند.
نکات کلیدی:
- ذخایر عمومی بخشی از ترازنامه هستند که برای پوشش زیانهای احتمالی آینده در نظر گرفته میشوند.
- میزان این ذخایر بر اساس برآوردی از زیانهای آینده تعیین میشود.
- وامدهندگان موظفاند هنگام اعطای وام، ذخایر عمومی را برای پوشش نکول احتمالی ایجاد کنند.
- در سالهای اخیر، به دلیل ممنوعیت استفاده از تجربیات گذشته برای تعیین میزان ذخایر، ایجاد این نوع ذخایر کاهش یافته است.
درک بهتر مفهوم ذخایر عمومی
در دنیای کسبوکار، زیانهای آینده اجتنابناپذیر هستند. این زیانها میتوانند شامل کاهش ارزش داراییها، خرابی محصولات، دعاوی حقوقی یا ناتوانی مشتریان در پرداخت بدهیهایشان باشند. برای مقابله با این ریسکها، شرکتها باید منابع مالی کافی را کنار بگذارند. با این حال، شرکتها نمیتوانند بهطور دلخواه ذخایر عمومی ایجاد کنند، بلکه باید از دستورالعملهای تعیینشده توسط نهادهای نظارتی پیروی کنند. استانداردهای حسابداری مانند اصول پذیرفتهشده حسابداری (GAAP) و استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی (IFRS) معیارهایی را برای ذخایر و بدهیهای احتمالی مشخص کردهاند.
نحوه ثبت ذخایر عمومی
شرکتها ذخایر عمومی را با ثبت هزینه در صورت سود و زیان و سپس ایجاد یک بدهی معادل در ترازنامه ثبت میکنند. این ذخایر ممکن است بهصورت جداگانه یا بهعنوان رقمی تجمیعشده در کنار حسابهای دریافتنی نشان داده شوند. برای مثال، شرکتی که از حسابهای دریافتنی استفاده میکند، ممکن است در ترازنامه خود ذخیرهای برای بدهیهای مشکوکالوصول ثبت کند. مبلغ دقیق این ذخیره مشخص نیست، اما بر اساس برآوردهای منطقی تعیین میشود.
در گذشته، شرکتها معمولاً میزان نکولهای سال قبل را بررسی کرده و بر این اساس ذخایر عمومی را برای سال جاری تعیین میکردند. اما استانداردهای جدید مانند IAS 39 دیگر اجازه استفاده از تجربیات گذشته را برای این منظور نمیدهند، زیرا این روش به دلیل عدم دقت و وابستگی به قضاوتهای ذهنی، چندان قابلاعتماد نیست. در عوض، شرکتها ملزم به انجام بررسی کاهش ارزش داراییها برای تعیین میزان ذخایر هستند.
علاوه بر این، شرکتهایی که برنامههای بازنشستگی ارائه میدهند، ممکن است بخشی از سرمایه خود را برای تعهدات آینده کنار بگذارند. در برخی موارد، ذخایر عمومی تنها در یادداشتهای همراه ترازنامه گزارش میشوند.
الزامات بانکها و مؤسسات مالی
بر اساس استانداردهای بینالمللی، بانکها و سایر مؤسسات مالی موظفاند سرمایه کافی برای پوشش ریسکهای خود داشته باشند. این الزام میتواند از طریق ایجاد ذخایر عمومی یا ثبت ذخیرهای برای وامهای مشکوکالوصول در ترازنامه برآورده شود. این ذخایر بهعنوان پشتوانهای برای وامهای پرریسکی که احتمال نکول دارند، در نظر گرفته میشوند.
مقایسه ذخایر عمومی و ذخایر خاص
همانطور که از نام آن پیداست، ذخایر خاص زمانی ایجاد میشوند که یک زیان مشخص در آینده شناسایی شود. برای مثال، اگر یک مشتری با مشکلات مالی جدی مواجه باشد یا با شرکت اختلاف تجاری داشته باشد، مطالبات مربوط به او ممکن است بهعنوان ذخیره خاص ثبت شود. برای تعیین این ذخایر، معمولاً از تحلیل سنی مطالبات استفاده میشود که نشان میدهد از زمان ثبت مطالبات چه مدت گذشته است. مطالباتی که مدت زیادی از ثبت آنها گذشته و همچنان وصول نشدهاند، ممکن است در دسته ذخایر خاص برای بدهیهای مشکوکالوصول قرار گیرند. با این حال، ذخایر خاص همیشه معادل کل مبلغ بدهی مشکوکالوصول ثبت نمیشوند. برای مثال، اگر احتمال وصول یک طلب مشکوکالوصول ۵۰٪ باشد، ممکن است فقط نیمی از مبلغ آن بهعنوان ذخیره خاص در نظر گرفته شود. در بانکها، ذخایر عمومی هنگام تأیید وام اختصاص داده میشوند، در حالی که ذخایر خاص برای پوشش نکول وامها ایجاد میشوند.
ملاحظات ویژه
ذخایر همیشه موضوع بحثبرانگیزی در حسابداری بودهاند. در گذشته، برخی حسابداران با استفاده از این ذخایر سود شرکت را بهطور مصنوعی مدیریت میکردند، به این صورت که در سالهای پررونق میزان ذخایر را افزایش میدادند و در سالهایی که درآمد پایین بود، از آنها کم میکردند تا سودآوری را متعادل نشان دهند. با سختگیریهای جدید در قوانین حسابداری، استفاده از این روشها محدود شده است. الزامات جدید که برآوردهای ذهنی را ممنوع کردهاند، باعث کاهش استفاده از ذخایر عمومی شدهاند.