ایران‌فی
ورود
خبر

شاخص‌یاب

جست‌وجوی نام یا نماد یک دارایی

پیش‌بینی بازارها

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) چیست؟

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) به‌عنوان معیاری برای سنجش تورم توسط سیاست‌گذاران، بازارهای مالی، کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان استفاده می‌شود.

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) چیست؟

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) تغییرات ماهانه قیمت‌های پرداخت‌شده توسط مصرف‌کنندگان آمریکایی را اندازه‌گیری می‌کند. اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) شاخص CPI را به‌عنوان میانگین وزنی قیمت‌های مجموعه‌ای از کالاها و خدمات که نمایانگر کل هزینه‌های مصرف‌کنندگان آمریکایی است، محاسبه می‌کند. شاخص CPI معیاری برای سنجش تورم و کاهش تورم است. گزارش CPI از روش‌شناسی نظرسنجی، نمونه‌های قیمتی و وزن‌های شاخص متفاوتی نسبت به شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) استفاده می‌کند؛ شاخصی که تغییرات قیمت‌های پرداخت‌شده توسط تولیدکنندگان کالاها و خدمات در ایالات متحده را اندازه‌گیری می‌کند.

نکات کلیدی:

  • شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) تغییرات کلی قیمت‌های مصرف‌کننده را بر اساس یک سبد نماینده از کالاها و خدمات در طول زمان اندازه‌گیری می‌کند .
  • شاخص CPI معیاری پرکاربرد برای سنجش تورم است و به‌دقت توسط سیاست‌گذاران، بازارهای مالی، کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان دنبال می‌شود .
  • شاخص CPI بر اساس حدود ۸۰,۰۰۰ مظنه قیمتی است که به‌صورت ماهانه از فروشگاه‌های خرده‌فروشی، مؤسسات خدماتی، واحدهای اجاره‌ای و مطب پزشکان جمع‌آوری می‌شود .

جمع‌آوری داده‌ها

اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) ماهانه حدود ۸۰,۰۰۰ قیمت را از فروشگاه‌های خرده‌فروشی، مؤسسات خدماتی، واحدهای اجاره‌ای و مطب پزشکان جمع‌آوری می‌کند. داده‌های جمع‌آوری‌شده که برای ردیابی قیمت‌ها استفاده می‌شوند، ۹۳٪ از جمعیت ایالات متحده را پوشش می‌دهد. هزینه‌های خدمات و مالیات‌های فروش یا مالیات‌های غیرمستقیم در شاخص CPI لحاظ می‌شوند، درحالی‌که مالیات بر درآمد و قیمت سرمایه‌گذاری‌هایی مانند سهام، اوراق قرضه یا بیمه‌های عمر بخشی از CPI نیستند.

شاخص‌های CPI اثرات جایگزینی را در نظر می‌گیرند؛ به این معنا که تمایل مصرف‌کنندگان به تغییر الگوی خرید از محصولات و دسته‌بندی‌هایی که نسبتاً گران‌تر شده‌اند، محاسبه می‌شود. همچنین، داده‌های قیمتی برای تغییرات در کیفیت و ویژگی‌های محصولات تعدیل می‌شوند. وزن‌دهی دسته‌بندی‌های کالاها و خدمات در شاخص‌های CPI بر اساس الگوهای اخیر هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان است که از یک نظرسنجی جداگانه به دست می‌آید.

قیمت‌های بخش مسکن بر اساس یک نظرسنجی از قیمت اجاره ۵۰,۰۰۰ واحد مسکونی محاسبه می‌شود. از این داده‌ها برای محاسبه افزایش قیمت اجاره و معادل اجاره واحدهای مالک‌نشین استفاده می‌شود. بخش معادل اجاره مالک هزینه معادل اجاره برای واحدهای مسکونی مالک‌نشین را مدل‌سازی می‌کند تا سهم واقعی هزینه‌های مسکن در هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان را منعکس کند.

انواع شاخص‌های قیمت مصرف‌کننده (CPI)

اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) هر ماه دو شاخص منتشر می‌کند. شاخص قیمت مصرف‌کننده برای همه مصرف‌کنندگان شهری (CPI-U) که ۹۳٪ از جمعیت ایالات متحده (به‌غیراز مناطق روستایی دورافتاده) را پوشش می‌دهد. هزینه‌های خانوارهای روستایی، ساکنان مؤسسات، یا پایگاه‌های نظامی در این شاخص لحاظ نمی‌شود. CPI-U مبنای آمارهای پرکاربرد و گزارش‌شده در بازارهای مالی است.

شاخص قیمت مصرف‌کننده برای کارگران شهری و کارمندان دفتری (CPI-W) نیز توسط BLS منتشر می‌شود. این شاخص ۲۹٪ از جمعیت ایالات متحده را پوشش می‌دهد و شامل خانوارهایی است که عمدتاً از مشاغل دفتری یا مشاغل با دستمزد ساعتی درآمد دارند. از این شاخص برای تعدیل پرداخت‌های تأمین اجتماعی و سایر مزایای فدرال و مستمری‌ها استفاده می‌شود. همچنین برای تنظیم طبقات مالیات بر درآمد فدرال استفاده می‌شود تا مالیات‌دهندگان به دلیل تورم در نرخ‌های مالیاتی بالاتر قرار نگیرند.

نکته : شاخص CPI-U در ۱۲ ماه منتهی به سپتامبر ۲۰۲۴ بدون تعدیل فصلی ۲.۴٪ افزایش داشت. این شاخص در سپتامبر ۲۰۲۴ به‌صورت تعدیل‌شده فصلی ۰.۲٪ افزایش یافت؛ همان میزان افزایشی که در اوت ۲۰۲۴ ثبت شد.

فرمول CPI-U

محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده برای همه مصرف‌کنندگان شهری (CPI-U) شامل دو فرمول اصلی است. فرمول اول برای محاسبه هزینه فعلی میانگین وزنی سبد کالاها استفاده می‌شود، درحالی‌که فرمول دوم تغییر سالانه (YOY) را تحلیل می‌کند.

برای محاسبه CPI سالانه، اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) ارزش فعلی یک سبد مشخص از کالاها را نسبت به سال گذشته تقسیم می‌کند:

سبد کالاها و خدمات مورداستفاده در محاسبه CPI ترکیبی از اقلام پرطرفداری است که معمولاً توسط آمریکایی‌ها خریداری می‌شوند. وزن هر جزء از سبد متناسب با میزان فروش آن است. شاخص CPI سالانه به‌صورت یک عدد کامل گزارش می‌شود و این عدد معمولاً بزرگ‌تر از ۱۰۰ است، به‌ویژه در شرایطی که قیمت‌های بازار در حال افزایش باشند.

سپس اداره آمار کار ایالات متحده از شاخص CPI سال جاری و سال گذشته برای محاسبه نرخ تورم استفاده می‌کند:

نرخ تورم می‌تواند برای یک ماه یا یک دوره سالانه محاسبه شود؛ در هر دو حالت، باید مقادیر مناسب CPI جدید و قبلی انتخاب شوند. نرخ تورم به‌صورت درصد گزارش می‌شود و معمولاً مثبت است، به‌ویژه در شرایطی که قیمت‌های بازار در حال افزایش باشند.

دسته‌بندی‌های CPI

گزارش ماهانه شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) از سوی اداره آمار کار ایالات متحده (BLS)، تغییرات ماه قبل برای شاخص کلی CPI-U و زیرمجموعه‌های اصلی آن را، همراه با تغییر سالانه تعدیل‌نشده، ارائه می‌دهد. جداول تفصیلی BLS تغییرات قیمتی را برای مجموعه متنوعی از کالاها و خدمات در قالب هشت دسته کلی هزینه‌کرد نمایش می‌دهند. زیرمجموعه‌ها تغییرات قیمتی هر چیزی، از گوجه‌فرنگی و سس سالاد گرفته تا تعمیرات خودرو و بلیت رویدادهای ورزشی را برآورد می‌کنند. تغییرات قیمت برای هر زیرمجموعه به‌صورت تعدیل‌شده فصلی و تعدیل‌نشده ارائه می‌شوند.

BLS همچنین داده‌های CPI را برای مناطق، زیرمناطق و کلان‌شهرهای بزرگ ایالات متحده منتشر می‌کند. داده‌های شهری نوسانات بیشتری دارند و عمدتاً برای شناسایی تغییرات قیمتی بر اساس شرایط محلی مفید هستند.

توزیع وزنی سبد CPI بر اساس دسته‌بندی :

استفاده از CPI

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) به‌طور گسترده توسط فعالان بازارهای مالی برای سنجش تورم و توسط فدرال رزرو برای تنظیم سیاست‌های پولی استفاده می‌شود. کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان نیز از CPI برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه اقتصادی بهره می‌برند. ازآنجایی‌که CPI تغییر در قدرت خرید مصرف‌کنندگان را اندازه‌گیری می‌کند، اغلب به‌عنوان یک عامل کلیدی در مذاکرات دستمزد در نظر گرفته می‌شود.

فدرال رزرو : فدرال رزرو از داده‌های CPI برای تعیین سیاست‌های اقتصادی استفاده می‌کند. با توجه به هدف نرخ تورم ۲٪، فدرال رزرو ممکن است در صورت کاهش رشد بازار، سیاست پولی انبساطی را برای تحریک اقتصاد به کار گیرد یا در صورت رشد بیش‌ازحد اقتصاد، سیاست پولی انقباضی را اعمال کند. در واکنش به نرخ‌های تورمی بالاتر از حد مطلوب، فدرال رزرو نرخ بهره وجوه فدرال را تنظیم می‌کند.

تعدیل هزینه زندگی (COLA): تعدیل‌های هزینه زندگی که بر اساس CPI صورت می‌گیرد، بر پرداخت‌های فدرال به حدود ۷۰ میلیون آمریکایی که از مزایای تأمین اجتماعی و درآمد تکمیلی (SSI) بهره می‌برند، تأثیر می‌گذارد. این تعدیل‌ها همچنین شامل پرداخت‌های بازنشستگی فدرال، یارانه‌های ناهار مدارس و طبقات مالیات بر درآمد می‌شود.

مسکن : نرخ وام مسکن و بدهی‌های بلندمدت اغلب تحت تأثیر نرخ‌هایی قرار می‌گیرند که توسط نهادهای دولتی تعیین می‌شوند. با افزایش CPI و اجرای سیاست‌های دولتی برای کاهش تورم، معمولاً نرخ‌ها افزایش می‌یابند. صاحبخانه‌ها ممکن است از اطلاعات CPI برای تعیین میزان افزایش سالانه اجاره‌بها استفاده کنند.

بازارهای مالی : قیمت‌های بازارهای مالی می‌توانند به شاخص CPI واکنش نشان دهند، زیرا سیاست‌های واکنشی فدرال رزرو به‌طور مستقیم بر رشد اقتصادی، سود شرکت‌ها و توانایی هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان تأثیر می‌گذارند. افزایش CPI معمولاً به این معناست که سیاست‌های دولتی کمتر سخت‌گیرانه هستند. در این شرایط، بدهی آسان‌تر به دست می‌آید و افراد توانایی هزینه‌کرد بیشتری دارند. در مقابل، کاهش CPI ممکن است نشان‌دهنده تمایل دولت به تسهیل سیاست‌هایی باشد که به تقویت اقتصاد کمک می‌کنند.

بازار کار : CPI و اجزای آن از تغییرات در درآمدهای ساعتی یا هفتگی حمایت می‌کنند. کارکنان ممکن است هنگام درخواست افزایش دستمزد از گزارش‌های CPI استفاده کنند و این درخواست را بر اساس افزایش نرخ‌های سراسری دستمزد و قیمت‌ها مطرح کنند. برخی از کارکنان تحت قراردادهای مذاکرات جمعی ممکن است دستمزدهایشان به تغییرات CPI وابسته باشد.

نکته : اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) شاخص CPI را به‌صورت ماهانه و در زمان‌بندی ثابت منتشر می‌کند. برنامه انتشار گزارش‌های گذشته و آینده در وب‌سایت BLS در دسترس است و شاخص CPI همیشه در ساعت ۸:۳۰ صبح به‌وقت شرقی منتشر می‌شود.

شاخص CPI چگونه بر نرخ بیکاری تأثیر می‌گذارد؟

در معنای کلی، شاخص CPI و نرخ‌های بیکاری اغلب رابطه‌ای معکوس با یکدیگر دارند. فدرال رزرو معمولاً تلاش می‌کند یکی از این شاخص‌ها را کاهش دهد و درعین‌حال تعادل شاخص دیگر را حفظ کند. برای مثال، در واکنش به همه‌گیری کووید-۱۹، فدرال رزرو اقدامات نظارتی و مقرراتی بی‌سابقه‌ای را برای تحریک اقتصاد انجام داد. درنتیجه، بازار کار تقویت شد و تا مارس ۲۰۲۲ به نرخ‌های پیش از همه‌گیری بازگشت؛ بااین‌حال، این محرک منجر به بالاترین محاسبات CPI در چند دهه اخیر شد. هنگامی‌که فدرال رزرو تلاش می‌کند CPI را کاهش دهد، خطر افزایش ناخواسته نرخ بیکاری وجود دارد.

شاخص قیمت مصرف‌کننده چگونه استفاده می‌شود؟

شاخص CPI به‌عنوان یک شاخص تورم به‌دقت توسط سیاست‌گذاران و بازارهای مالی رصد می‌شود. یک معیار مرتبط با CPI برای محاسبه تعدیل‌های هزینه زندگی (COLA) در پرداخت‌های مزایای فدرال استفاده می‌شود.

برخی از انتقادات به شاخص CPI چیست؟

محاسبه CPI-U فقط تورم را برای جمعیت شهری اندازه‌گیری می‌کند و همچنان منبعی نه‌چندان قابل‌اعتماد برای افرادی است که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند. CPI به‌طور صریح بیان نمی‌کند که چگونه گروه‌های جمعیتی مختلف ممکن است تحت تأثیر تورم قرار گیرند. برای مثال، افزایش سرسام‌آور هزینه‌های آموزش ممکن است تأثیر منفی بیشتری بر افراد جوان‌تر داشته باشد، درحالی‌که افزایش هزینه‌های مراقبت از سالمندان بر گروه دیگری از افراد تأثیر می‌گذارد. افراد کم‌درآمد که بخش بیشتری از درآمد ناخالص خود را به نیازهای اساسی مانند مسکن و غذا اختصاص می‌دهند، ممکن است الگوی متفاوتی نسبت به خانوارهایی با درآمد قابل‌تصرف بالاتر داشته باشند. به همین دلیل، CPI ممکن است به‌طور کامل تجربه هر فرد از هزینه‌ها و تغییرات در طول زمان را منعکس نکند.

جمع‌بندی

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) میانگین تغییر قیمت‌هایی را که مصرف‌کنندگان در طول زمان برای سبدی از کالاها و خدمات پرداخت می‌کنند، اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص ماهانه توسط اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) محاسبه و منتشر می‌شود. CPI به‌عنوان یک شاخص متداول تورم، نشان‌دهنده وضعیت سلامت و جهت‌گیری اقتصاد است. همچنین نقش‌های دیگری ایفا می‌کند، ازجمله کمک به تعدیل پرداخت‌های درآمدی خاص مانند تأمین اجتماعی و مستمری بازنشستگان خدمات دولتی فدرال.