اتر چیست؟

اتر یک رمزارز است که در ماشین مجازی جهانی اتریوم استفاده می‌شود و کاربردهای متعددی دارد:

• با آن، شرکت‌کنندگان شبکه بابت مشارکتشان در بلاک‌چین پرداخت می‌گیرند.
• سرمایه‌گذاران از آن به‌عنوان ذخیره ارزش استفاده می‌کنند.
• معامله‌گران با نوسانات قیمت آن سود می‌برند.
• مصرف‌کنندگان می‌توانند از آن برای خرید کالا یا خدمات از کسب‌وکارهایی که اتر را می‌پذیرند، پرداخت کنند.

نکات کلیدی

• اتر توکن بومی شبکه اتریوم است که عملیات آن را ممکن می‌سازد.
• اگرچه اتر رمزارز شبکه اتریوم است، به‌روش استعاری، دقیق‌تر است بگوییم «سوخت شبکه» است.
• از لحاظ ارزش بازار، اتر پس از بیت‌کوین بزرگ‌ترین رمزارز دنیاست.

درک اتر (ETH)

بلاک‌چین اتریوم یک دفتر کل توزیع‌شده است که به‌عنوان پلتفرمی برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز طراحی شده است. هدف این شبکه حذف واسطه‌های مالی جهانی و انتقال کنترل پولی از دولت‌ها و شرکت‌ها به مردم بود.

در این پلتفرم، یک رایانه مجازی توزیع‌شده در سراسر جهان اجرا می‌شود که از گره‌ها (nodes)، لایه اجماع، لایه اجرا، لایه کاربرد و شرکت‌کنندگان تأمین‌کننده تجهیزات لازم برای میزبانی ماشین مجازی تشکیل شده است.

هزینه نگهداری و مشارکت در شبکه کم است، اما اعتباردهندگان داوطلب باید اتر سرمایه خود را به‌عنوان سهام (stake) در معرض قرار دهند. در ازای شرکت در اعتبارسنجی تراکنش‌ها، پاداشی به صورت اتر (ETH) دریافت می‌کنند.

نکته مهم

اتر هم ارزشی در بازار دارد و می‌تواند در صرافی‌های رمزارز به پول فیات تبدیل شود. بنابراین اتر علاوه بر رمزارز بومی، یک دارایی سرمایه‌گذاری و وسیله مبادله هم به‌شمار می‌آید.

توسعه‌دهندگان و جامعه اتریوم به‌طور استعاری اتر را «گاز» (gas) شبکه می‌نامند. این نامگذاری به خاطر این است که اتر برای پرداخت هزینه‌ تأیید تراکنش‌ها و امنیت بلاک‌چین مصرف می‌شود، مثل پولی که برای بنزین یک خودرو خرج می‌شود.

تفاوت اتر با بیت‌کوین

گرچه هر دو رمزارز هستند، اتر و بیت‌کوین تفاوت‌های قابل توجهی دارند:

واحدهای خُرد

بیت‌کوین به بخش‌های کوچکتر به نام ساتوشی تقسیم می‌شود؛ یک بیت‌کوین برابر ۰.۰۰۰۰۰۰۰۱ ساتوشی است، یعنی ۱۰۰ میلیون ساتوشی در هر بیت‌کوین وجود دارد. اتر نیز واحدهای خرد متعددی دارد که بعضی از آن‌ها بسیار ریزتر از ساتوشی هستند، از جمله Wei، Gwei، Finney، و غیره.

کاربردهای داخلی بلاک‌چین

در هر دو شبکه، رمزارز برای پرداخت و پاداش تراکنش‌ها استفاده می‌شود، اما اتر کاربرد اضافی به‌عنوان وثیقه (collateral) اعتبارسنجی دارد. کاربری که می‌خواهد اعتبارسنج شود باید اتر را در فرایندی به‌نام «استیکینگ» قفل کند. اگر کاربر رفتار نادرستی داشته باشد، اتر قفل‌شده‌اش از بین می‌رود.

پاداش‌ها

در شبکه اتریوم، اعتبارسنج‌هایی که اتر کافی استیک کرده‌اند به‌صورت تصادفی انتخاب شده و با اتر پاداش می‌گیرند. این پاداش شامل اتر تازه منتشرشده و انعام از سوی کاربران است. سرعت تولید اتر جدید حدود ۱۷۰۰ ETH در روز برای هر ۱۴ میلیون ETH استیک‌شده است.

تعداد در گردش

بیت‌کوین در نهایت فقط ۲۱ میلیون واحد خواهد داشت و تا سال ۲۱۴۰ تماماً استخراج می‌شود. شبکه بیت‌کوین پاداش را هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک (حدود هر چهار سال) به‌نصف کاهش می‌دهد. اتر اما عرضه محدودی نزدیک به ۱۲۰ میلیون واحد دارد. وقتی تراکنشی با اتر پرداخت می‌شود، کارمزد آن «سوخته» می‌شود (ارسال به آدرسی بدون کلید). شبکه بر مبنای حفظ تعادل تولید هر روز حدود ۱۷۰۰ اتر جدید را ضرب و به اعتبارسنج‌ها پرداخت می‌کند.

هزینه گس (Gas Fee) اتریوم

در تاریخ ۲۷ مه ۲۰۲۴، متوسط هزینه گس حدود ۱۳ گوی (gwei)، یا تقریباً ۰.۹۹ دلار بود.

گس فی چیست؟

گس فی هزینه‌ای است که برای تراکنش‌هایی مانند انتقال اتر یا اجرای قرارداد هوشمند پرداخت می‌شود.

چه کسی گس فی را دریافت می‌کند؟

گس فی شامل دو بخش است: «هزینه پایه بلاک» که پس از تراکنش سوخته می‌شود، و «انعام» که به اعتبارسنج منتخب می‌رسد.

جمع‌بندی

اتر در سطح زنجیره بلاک‌چین برای پرداخت و اجرای برنامه‌های اتریوم استفاده می‌شود. همچنین به‌عنوان رمزارز در بازار شناخته می‌شود که کاربردهایی چون واحد حساب، واسطه مبادله و ذخیره ارزش دارد.