اخبار · تحلیل بنیادین
روش ارزش ویژه در حسابداری چیست؟
روش ارزش ویژه در حسابداری، تکنیکی است که برای ثبت سودهای کسب شده توسط یک شرکت از طریق سرمایه‌گذاری آن در شرکت دیگر استفاده می‌شود.
یک تکنیک حسابداری است که برای ثبت سودهای کسب شده توسط یک شرکت از طریق سرمایه‌گذاری آن در شرکت دیگر استفاده می‌شود.طبق روش ارزش ویژه در حسابداری، شرکت سرمایه‌گذار، درآمد کسب شده توسط شرکت دیگر را در صورت سود و زیان خود گزارش می‌کند. این مبلغ متناسب با درصد سرمایه‌گذاری سهام آن در شرکت دیگر است.
نکات کلیدی
- روش ارزش ویژه در حسابداری، تکنیکی است که برای ثبت سودهای کسب شده توسط یک شرکت از طریق سرمایه‌گذاری آن در شرکت دیگر استفاده می‌شود.
- روش ارزش ویژه معمولاً زمانی استفاده می‌شود که یک شرکت نفوذ قابل توجهی بر شرکتی که در آن سرمایه‌گذاری می‌کند، داشته باشد.
- سرمایه‌گذاری در ابتدا به بهای تمام شده تاریخی ثبت می‌شود و تعدیلاتی در ارزش آن بر اساس درصد مالکیت سرمایه‌گذار در سود خالص، زیان و پرداخت سود سهام انجام می‌شود.
- سود خالص شرکت سرمایه‌پذیر، ارزش دارایی سرمایه‌گذار را در ترازنامه آن افزایش می‌دهد، در حالی که زیان یا پرداخت سود سهام شرکت سرمایه‌پذیر، آن را کاهش می‌دهد.
- سرمایه‌گذار همچنین درصد سود خالص یا زیان شرکت سرمایه‌پذیر را در صورت سود و زیان خود ثبت می‌کند.
درک روش ارزش ویژه
روش ارزش ویژه، تکنیک استانداردی است که زمانی استفاده می‌شود که یک شرکت (سرمایه‌گذار) نفوذ قابل توجهی بر شرکت دیگر (سرمایه‌پذیر) داشته باشد. هنگامی که یک شرکت تقریباً 20٪ یا بیشتر از سهام یک شرکت را در اختیار داشته باشد، به عنوان داشتن نفوذ قابل توجه در نظر گرفته می‌شود.نفوذ قابل توجه به این معنی است که شرکت سرمایه‌گذار می‌تواند بر ارزش شرکت سرمایه‌پذیر تأثیر بگذارد، که به نوبه خود به نفع سرمایه‌گذار است. در نتیجه، تغییر در ارزش آن سرمایه‌گذاری باید در صورت سود و زیان سرمایه‌گذار گزارش شود.شرکت‌هایی که کمتر از 20٪ در شرکت دیگری سهیم هستند نیز ممکن است نفوذ قابل توجهی داشته باشند، در این صورت آنها نیز باید از روش ارزش ویژه استفاده کنند. نفوذ قابل توجه به عنوان توانایی اعمال قدرت بر شرکت دیگر تعریف می‌شود. این قدرت شامل نمایندگی در هیئت مدیره، مشارکت در تدوین سیاست‌ها و جابجایی پرسنل مدیریتی است.داشتن 20٪ یا بیشتر از سهام یک شرکت به طور خودکار به این معنی نیست که سرمایه‌گذار نفوذ قابل توجهی اعمال می‌کند. توافق‌نامه‌های عملیاتی، دعاوی حقوقی در حال انجام یا حضور سایر سهامداران اکثریت ممکن است نشان دهد که سرمایه‌گذار نفوذ قابل توجهی اعمال نمی‌کند و روش ارزش ویژه در حسابداری نامناسب است.
ثبت درآمد و تغییرات دارایی تحت روش ارزش ویژه
روش ارزش ویژه، رابطه اقتصادی اساسی بین دو نهاد را تصدیق می‌کند. سرمایه‌گذار، سهم خود از درآمد شرکت سرمایه‌پذیر را به عنوان درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری در صورت سود و زیان ثبت می‌کند. به عنوان مثال، اگر یک شرکت 25٪ از شرکتی با سود خالص 1 میلیون دلار را در اختیار داشته باشد، شرکت، درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری خود را 250،000 دلار تحت روش ارزش ویژه گزارش می‌کند.هنگامی که سرمایه‌گذار نفوذ قابل توجهی بر نتایج عملیاتی و مالی شرکت سرمایه‌پذیر داشته باشد، این می‌تواند مستقیماً بر ارزش سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذار تأثیر بگذارد. سرمایه‌گذار، سرمایه‌گذاری اولیه خود در سهام شرکت دوم را به عنوان یک دارایی به بهای تمام شده تاریخی ثبت می‌کند. تحت روش ارزش ویژه، ارزش سرمایه‌گذاری به طور دوره‌ای برای انعکاس تغییرات در ارزش ناشی از سهم سرمایه‌گذار در درآمد یا زیان شرکت تعدیل می‌شود. همچنین هنگام پرداخت سود سهام به سهامداران، تعدیلاتی انجام می‌شود.با استفاده از روش ارزش ویژه، یک شرکت، ارزش دفتری سرمایه‌گذاری خود را مستقل از هرگونه تغییر ارزش منصفانه در بازار گزارش می‌کند. با نفوذ قابل توجه بر سیاست‌های عملیاتی و مالی شرکت دیگر، سرمایه‌گذار، ارزش سرمایه‌گذاری خود را بر اساس تغییرات در ارزش دارایی‌های خالص آن شرکت از فعالیت‌های عملیاتی و مالی و عملکردهای حاصل، از جمله درآمدها و زیان‌ها، قرار می‌دهد.
به عنوان مثال، هنگامی که شرکت سرمایه‌پذیر، زیان خالص گزارش می‌کند، شرکت سرمایه‌گذار، سهم خود از زیان را به عنوان "زیان سرمایه‌گذاری" در صورت سود و زیان ثبت می‌کند که ارزش دفتری سرمایه‌گذاری را نیز در ترازنامه کاهش می‌دهد.هنگامی که شرکت سرمایه‌پذیر، سود نقدی پرداخت می‌کند، ارزش دارایی‌های خالص آن کاهش می‌یابد. با استفاده از روش ارزش ویژه، شرکت سرمایه‌گذار دریافت کننده سود سهام، افزایش موجودی نقدی خود را ثبت می‌کند، اما کاهش در ارزش دفتری سرمایه‌گذاری خود را گزارش می‌کند. سایر فعالیت‌های مالی که بر ارزش دارایی‌های خالص شرکت سرمایه‌پذیر تأثیر می‌گذارند، باید تأثیر مشابهی بر ارزش سهم سرمایه‌گذار از سرمایه‌گذاری داشته باشند. روش ارزش ویژه، گزارش مناسب در مورد وضعیت‌های تجاری برای سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر را با توجه به رابطه اقتصادی اساسی که دارند، تضمین می‌کند.
مثالی از روش ارزش ویژه
به عنوان مثال، فرض کنید شرکت ABC، 25٪ از شرکت XYZ را به مبلغ 200،000 دلار خریداری می‌کند. در پایان سال اول، شرکت XYZ، سود خالص 50،000 دلار را گزارش می‌کند و 10،000 دلار سود سهام به سهامداران خود پرداخت می‌کند. در زمان خرید، شرکت ABC، بدهکار 200،000 دلار به "سرمایه‌گذاری در شرکت XYZ" (یک حساب دارایی) و بستانکار به همان مبلغ به وجه نقد ثبت می‌کند.در پایان سال، شرکت ABC، بدهکار 12،500 دلار (25٪ از سود خالص 50،000 دلاری XYZ) به "سرمایه‌گذاری در شرکت XYZ" و بستانکار به همان مبلغ به درآمد سرمایه‌گذاری ثبت می‌کند. علاوه بر این، شرکت ABC، بدهکار 2،500 دلار (25٪ از سود سهام 10،000 دلاری XYZ) به وجه نقد و بستانکار به همان مبلغ به "سرمایه‌گذاری در شرکت XYZ" ثبت می‌کند. بدهکار به سرمایه‌گذاری، ارزش دارایی را افزایش می‌دهد، در حالی که بستانکار به سرمایه‌گذاری، آن را کاهش می‌دهد.مانده جدید در حساب "سرمایه‌گذاری در شرکت XYZ" 210،000 دلار است. رقم 12،500 دلاری درآمد سرمایه‌گذاری در صورت سود و زیان ABC ظاهر می‌شود و مانده جدید 210،000 دلاری در حساب سرمایه‌گذاری در ترازنامه ABC ظاهر می‌شود. خالص (197،500 دلار) وجه نقد پرداخت شده در طول سال (خرید 200،000 دلاری - سود سهام دریافتی 2،500 دلاری) در بخش جریان نقدی از / (مورد استفاده در) فعالیت‌های سرمایه‌گذاری صورت جریان وجوه نقد ظاهر می‌شود.
روش‌های جایگزین
هنگامی که یک شرکت سرمایه‌گذار، کنترل کامل (معمولاً بیش از 50٪ مالکیت) بر شرکت سرمایه‌پذیر اعمال می‌کند، باید سرمایه‌گذاری خود در شرکت تابعه را با استفاده از روش تلفیق ثبت کند. کلیه درآمدها، هزینه‌ها، دارایی‌ها و بدهی‌های شرکت تابعه در صورت‌های مالی شرکت مادر گنجانده می‌شود.از سوی دیگر، هنگامی که یک سرمایه‌گذار، کنترل کامل یا نفوذ قابل توجهی بر شرکت سرمایه‌پذیر اعمال نکند، باید سرمایه‌گذاری خود را با استفاده از روش بهای تمام شده ثبت کند. در این وضعیت، سرمایه‌گذاری در ترازنامه به بهای تمام شده تاریخی آن ثبت می‌شود.
آیا سرمایه‌گذاری در شرکت دیگر با اکتساب یکسان است؟
یک شرکت می‌تواند به هر میزان در شرکت دیگری سرمایه‌گذاری کند و همیشه به عنوان اکتساب در نظر گرفته نمی‌شود. اگر شرکتی بیشتر یا تمام سهام شرکت دیگر (50٪ یا بیشتر) را خریداری کند، اکتساب محسوب می‌شود، زیرا سرمایه‌گذار عملاً کنترل شرکت سرمایه‌گذاری شده را به دست آورده است. با این حال، یک شرکت سرمایه‌گذار حتی اگر کمتر از 50٪ از سهام شرکت سرمایه‌پذیر را در اختیار داشته باشد، همچنان می‌تواند نفوذ قابل توجهی اعمال کند.
تفاوت بین روش ارزش ویژه و روش بهای تمام شده چیست؟
تحت روش ارزش ویژه در حسابداری، سود سهام به عنوان بازگشت سرمایه‌گذاری تلقی می‌شود. آنها ارزش سهام سرمایه‌گذار را کاهش می‌دهند. با این حال، روش بهای تمام شده در حسابداری، سود سهام را به عنوان درآمد مشمول مالیات تلقی می‌کند.
مزایای استفاده از روش ارزش ویژه چیست؟
استفاده از روش ارزش ویژه در حسابداری، تصویر کامل‌تر و دقیق‌تری از منافع اقتصادی که یک شرکت (سرمایه‌گذار) در شرکت دیگر (سرمایه‌پذیر) دارد، ارائه می‌دهد. این امر گزارش‌های مالی کامل‌تر و سازگارتر را در طول زمان امکان‌پذیر می‌کند و تصویر دقیق‌تری از چگونگی تأثیر امور مالی سرمایه‌پذیر بر سرمایه‌گذار ارائه می‌دهد.
نکته پایانی
هنگامی که یک شرکت، سرمایه‌گذاری قابل توجهی در شرکت دیگر، معمولاً 20٪ یا بیشتر، دارد، شرکت سرمایه‌گذار باید از روش ارزش ویژه در حسابداری برای گزارش آن سرمایه‌گذاری در صورت سود و زیان خود استفاده کند. این کار به این دلیل انجام می‌شود که داشتن سهام قابل توجه در یک شرکت، به شرکت سرمایه‌گذار درجه‌ای از نفوذ بر سود، عملکرد و تصمیمات شرکت می‌دهد. در نتیجه، هرگونه سود یا زیان ناشی از سرمایه‌گذاری به عنوان سود یا زیان خود شرکت ثبت می‌شود.سرمایه‌گذاری ابتدا به بهای تمام شده تاریخی آن ثبت می‌شود، سپس بر اساس درصد مالکیتی که سرمایه‌گذار در سود خالص، زیان و هرگونه پرداخت سود سهام دارد، تعدیل می‌شود. سود خالص، ارزش را در صورت سود و زیان سرمایه‌گذار افزایش می‌دهد، در حالی که هم زیان و هم پرداخت سود سهام آن را کاهش می‌دهند.