بازیافت پیشرفته نفت چیست؟

بازیافت پیشرفته نفت (EOR)، که به عنوان "بازیافت ثالثیه" نیز شناخته می‌شود، فرآیندی برای استخراج نفتی است که قبلاً از طریق تکنیک‌های بازیافت اولیه یا ثانویه نفت، بازیابی نشده است.

در حالی که تکنیک‌های بازیافت اولیه و ثانویه به اختلاف فشار بین سطح و چاه زیرزمینی متکی هستند، بازیافت پیشرفته نفت با تغییر ترکیب شیمیایی خود نفت عمل می‌کند تا استخراج آن را آسان‌تر کند.

نکات کلیدی

• بازیافت پیشرفته نفت (EOR) روشی برای استخراج نفت از چاهی است که قبلاً مراحل اولیه و ثانویه بازیافت نفت را طی کرده است.
• بسته به قیمت نفت، تکنیک‌های EOR ممکن است از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نباشند.
• تکنیک‌های EOR می‌توانند تأثیرات منفی بر محیط زیست داشته باشند، اگرچه نوآوری‌های جدید در این بخش ممکن است به کاهش این تأثیر در آینده کمک کند.

نحوه عملکرد بازیافت پیشرفته نفت

تکنیک‌های بازیافت پیشرفته نفت پیچیده و پرهزینه هستند و بنابراین فقط زمانی استفاده می‌شوند که تکنیک‌های بازیافت اولیه و ثانویه کارایی خود را از دست داده باشند. در واقع، بسته به عواملی مانند قیمت نفت، ممکن است استفاده از EOR اصلاً از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نباشد. در این موارد، ممکن است نفت و گاز در مخزن باقی بمانند زیرا استخراج مقادیر باقیمانده به سادگی سودآور نیست.

سه نوع اصلی از تکنیک‌های EOR

در نوع اول این تکنیک، گازها به زور به داخل چاه تزریق می‌شوند به گونه‌ای که هم نفت را به سطح می‌راند و هم ویسکوزیته آن را کاهش می‌دهد. هرچه ویسکوزیته نفت کمتر باشد، جریان آن آسان‌تر و استخراج آن ارزان‌تر است. اگرچه گازهای مختلفی می‌توانند در این فرآیند استفاده شوند، دی‌اکسید کربن (CO2) بیشتر از همه استفاده می‌شود.این استفاده خاص از دی‌اکسید کربن احتمالاً می‌تواند در آینده ادامه یابد یا حتی افزایش یابد، زیرا پیشرفت‌های اخیر امکان انتقال CO2 به شکل فوم و ژل را فراهم می‌کند. به نظر برخی، این می‌تواند پیشرفت قابل توجهی باشد زیرا به تزریق CO2 اجازه می‌دهد در مناطقی دور از مخازن دی‌اکسید کربن طبیعی استفاده شود.از سوی دیگر، نگرانی‌های جدی در مورد استفاده مداوم از دی‌اکسید کربن به دلیل اثرات مضر آن بر محیط زیست وجود دارد. در حال حاضر، اکثر کشورها به دنبال روش‌های جایگزین انرژی هستند که پایدارتر از CO2 باشند.سایر تکنیک‌های رایج EOR شامل پمپاژ بخار به داخل چاه به منظور گرم کردن نفت و کاهش ویسکوزیته آن است. نتایج مشابه را می‌توان از طریق به اصطلاح "آتش‌افروزی" به دست آورد که شامل روشن کردن آتش در اطراف حاشیه مخزن نفت به منظور راندن نفت باقیمانده به نزدیکی چاه است.در نهایت، پلیمرهای مختلف و سایر ساختارهای شیمیایی می‌توانند به مخزن تزریق شوند تا ویسکوزیته را کاهش داده و فشار را افزایش دهند، اگرچه این تکنیک‌ها اغلب بسیار پرهزینه هستند.

استفاده از روش‌های بازیافت پیشرفته نفت

شرکت‌های نفتی و دانشمندان به EOR به دلیل پتانسیل آن برای افزایش عمر چاه‌ها در میادین نفتی اثبات شده یا احتمالی نگاه می‌کنند. ذخایر اثبات شده، ذخایری هستند که بیش از 90 درصد احتمال بازیابی نفت از آنها وجود دارد و ذخایر احتمالی بیش از 50 درصد احتمال بازیابی نفت را دارند.متأسفانه، تکنیک‌های EOR می‌توانند عوارض جانبی منفی زیست‌محیطی مانند نشت مواد شیمیایی مضر به آب‌های زیرزمینی ایجاد کنند. یک تکنیک جدید که ممکن است به کاهش این خطرات زیست‌محیطی کمک کند، "پالس پلاسما" نامیده می‌شود. فناوری پالس پلاسما که در روسیه توسعه یافته است، شامل تابش میادین نفتی با تشعشعات کم انرژی است و در نتیجه ویسکوزیته آنها را درست مانند تکنیک‌های معمولی EOR کاهش می‌دهد.از آنجا که پالس پلاسما نیازی به تزریق گازها، مواد شیمیایی یا گرما به زمین ندارد، ممکن است نسبت به سایر روش‌های فعلی بازیافت نفت، آسیب کمتری به محیط زیست وارد کند.