نسبت وجه نقد چیست؟

این شاخص توانایی شرکت برای بازپرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت و پرداخت بخشی از بدهی‌های بلندمدت (شامل اصل و بهره) را با استفاده از وجه نقد یا منابع قابل نقد شدن، مانند اوراق بهادار قابل‌فروش، ارزیابی می‌کند. این اطلاعات برای اعتباردهندگان در تصمیم‌گیری درباره میزان و شرایط وام‌دهی به شرکت بسیار مفید است.

نکات کلیدی

نسبت وجه نقد معیاری برای نقدینگی است که توانایی شرکت برای پوشش تعهدات کوتاه‌مدت با استفاده از وجه نقد و معادل‌های نقدی را نشان می‌دهد.

نسبت وجه نقد از مجموع ذخایر نقد و معادل‌های نقدی شرکت تقسیم بر کل بدهی‌های جاری آن محاسبه می‌شود.

این نسبت محافظه‌کارانه‌تر از سایر نسبت‌های نقدینگی است زیرا تنها منابع قابل نقد شدن را در نظر می‌گیرد.

حاصل بزرگ‌تر از یک نشان می‌دهد که شرکت بیش از بدهی‌های جاری خود وجه نقد در دسترس دارد، در حالی که حاصل کمتر از یک به معنای بدهی کوتاه‌مدت بیشتر از موجودی نقدی است.

وام‌دهندگان، اعتباردهندگان، و سرمایه‌گذاران از نسبت وجه نقد برای ارزیابی ریسک کوتاه‌مدت شرکت استفاده می‌کنند.

فرمول نسبت وجه نقد

نسبت وجه نقد معمولاً ارزیابی محافظه‌کارانه‌تری از توانایی شرکت برای پوشش بدهی‌ها و تعهدات خود نسبت به سایر نسبت‌های نقدینگی ارائه می‌دهد. این نسبت فقط موجودی نقدی و معادل‌های نقدی را در نظر می‌گیرد و سایر دارایی‌ها مانند حساب‌های دریافتنی را نادیده می‌گیرد.

فرمول نسبت وجه نقد به صورت زیر است: نسبت وجه نقد = (وجه نقد + معادل‌های نقدی) ÷ بدهی‌های جاری

مفهوم نسبت وجه نقد

نسبت وجه نقد اغلب برای سنجش نقدینگی شرکت استفاده می‌شود. این شاخص توانایی شرکت برای پرداخت تمامی بدهی‌های جاری خود را فوراً و بدون نیاز به فروش یا نقد کردن سایر دارایی‌ها نشان می‌دهد.

نسبت وجه نقد به‌صورت عددی بیشتر یا کمتر از یک بیان می‌شود:

نسبت برابر با یک : شرکت به همان اندازه بدهی‌های جاری خود، وجه نقد و معادل‌های نقدی در اختیار دارد.

نسبت کمتر از یک : بدهی‌های جاری شرکت بیش از وجه نقد و معادل‌های نقدی است.

نسبت بیشتر از یک : شرکت وجه نقد بیشتری نسبت به بدهی‌های جاری خود دارد.

این نسبت همچنین نشان‌دهنده توانایی شرکت در بدترین شرایط ممکن، مانند ورشکستگی، است.

حاصل کمتر از یک

زمانی که نسبت وجه نقد یک شرکت کمتر از یک باشد، بدهی‌های جاری آن از وجه نقد و معادل‌های نقدی بیشتر است. این وضعیت لزوماً بد نیست، به‌ویژه اگر شرکت شرایطی مانند مدت اعتبار طولانی با تأمین‌کنندگان، مدیریت کارآمد موجودی کالا، و اعتبار کمی که به مشتریان ارائه می‌دهد، داشته باشد.

حاصل بیشتر از یک

وقتی نسبت وجه نقد یک شرکت بیشتر از یک باشد، یعنی شرکت قادر است تمام بدهی‌های کوتاه‌مدت خود را پوشش دهد و همچنان وجه نقد مازاد داشته باشد. با این حال، نسبت وجه نقد بالا ممکن است نشان‌دهنده نگرانی شرکت از سودآوری در آینده باشد که باعث ذخیره وجه نقد برای مقابله با شرایط نامطلوب می‌شود.

مثال از نسبت وجه نقد

در پایان سال 2021، شرکت اپل 37.1 میلیارد دلار وجه نقد و 26.8 میلیارد دلار اوراق بهادار قابل‌فروش در اختیار داشت. اپل مجموعاً 63.9 میلیارد دلار منابع در دسترس برای پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت داشت. با این حال، بدهی‌های جاری اپل حدود 123.5 میلیارد دلار بود.

محاسبه : نسبت کوتاه‌مدت=63.9 میلیارد دلار÷123.5 میلیارد دلار=تقریبا 0.52

ساختار عملیاتی اپل نشان می‌دهد که شرکت از بدهی استفاده می‌کند و شرایط اعتباری مطلوب را به نفع خود به کار می‌گیرد، در حالی که اولویت آن استفاده از وجه نقد برای رشد شرکت است.

محدودیت‌های نسبت وجه نقد

نسبت وجه نقد به ندرت در گزارش‌های مالی یا توسط تحلیل‌گران در تحلیل بنیادی یک شرکت استفاده می‌شود. حفظ مقادیر بیش از حد وجه نقد و معادل‌های نقدی برای پوشش بدهی‌های جاری در عمل واقع‌بینانه نیست. نگه‌داشتن حجم بالایی از وجه نقد در ترازنامه معمولاً به‌عنوان استفاده ناکارآمد از دارایی‌ها تلقی می‌شود، زیرا این منابع می‌توانند به سهام‌داران بازگردانده شوند یا در جاهای دیگر برای ایجاد بازدهی بیشتر به کار گرفته شوند.

این نسبت زمانی بهتر است که با میانگین‌های صنعتی یا رقبا مقایسه شود یا تغییرات آن در یک شرکت در طول زمان بررسی شود. برخی صنایع معمولاً با بدهی‌های جاری بالا و ذخایر نقدی کمتر فعالیت می‌کنند.

نسبت وجه نقد زمانی که در طول زمان تحلیل شود بیشترین کاربرد را دارد. ممکن است نسبت یک شرکت پایین باشد، اما در طول یک سال گذشته بهبود قابل‌توجهی داشته باشد. این شاخص همچنین فصلی بودن یا زمان‌بندی جریان‌های نقدی بزرگ آینده را در نظر نمی‌گیرد. این ممکن است در یک ماه خوب یک شرکت را بیش از حد ارزیابی کند یا در فصل کم‌فروش آن را کمتر از واقعیت نشان دهد.

نسبت وجه نقد کمتر از یک، گاهی نشان‌دهنده خطر مالی برای شرکت است. اما این نسبت پایین می‌تواند نشان‌دهنده استراتژی خاصی باشد که شرکت را به حفظ ذخایر نقدی کم، مثلاً برای سرمایه‌گذاری در توسعه، سوق می‌دهد.

نسبت وجه نقد مطلوب

نسبت وجه نقد بین صنایع مختلف متفاوت است، زیرا برخی بخش‌ها بیشتر به بدهی‌های کوتاه‌مدت و تأمین مالی وابسته‌اند، مانند صنایعی که به گردش سریع موجودی کالا متکی هستند.

نسبت وجه نقد برابر یا بیشتر از یک : نشان‌دهنده توانایی شرکت برای پرداخت کامل تمام بدهی‌های کوتاه‌مدت خود است و معمولاً نسبت بالای یک مطلوب تلقی می‌شود.

نسبت کمتر از 0.5 : خطرناک در نظر گرفته می‌شود زیرا بدهی‌های کوتاه‌مدت شرکت دو برابر موجودی نقدی آن است.

نسبت وجه نقد چه چیزی را اندازه‌گیری می‌کند؟

نقدینگی، معیاری برای توانایی شرکت در پرداخت بدهی‌های جاری است. نسبت وجه نقد یکی از روش‌های اندازه‌گیری نقدینگی شرکت است.

شرکتی با نقدینگی بالا می‌تواند صورت‌حساب‌های کوتاه‌مدت خود را به موقع پرداخت کند.

شرکتی با نقدینگی پایین برای پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت با مشکل مواجه می‌شود.

محاسبه نسبت وجه نقد

نسبت وجه نقد با تقسیم وجه نقد بر بدهی‌های جاری محاسبه می‌شود. بخش وجه نقد این محاسبه شامل معادل‌های نقدی مانند اوراق بهادار قابل‌فروش نیز می‌شود.

داشتن نسبت وجه نقد بالا بهتر است یا پایین؟

معمولاً نسبت وجه نقد بالا بهتر است زیرا شرکت وجه نقد بیشتری در دسترس دارد یا بدهی‌های کوتاه‌مدت کمتری دارد، یا ترکیبی از هر دو صادق است. این امر به معنای توانایی بیشتر شرکت برای پرداخت بدهی‌های جاری است.

اما نسبت وجه نقد بیش از حد بالا نیز می‌تواند به معنای ناکارآمدی شرکت در مدیریت وجه نقد و عدم استفاده از شرایط اعتباری مطلوب باشد. در این موارد، کاهش نسبت وجه نقد ممکن است برای شرکت سودمند باشد.

جمع‌بندی

نسبت وجه نقد با تقسیم وجه نقد و معادل‌های نقدی بر بدهی‌های کوتاه‌مدت شرکت محاسبه می‌شود. شرکت‌ها می‌توانند با داشتن موجودی نقدی بیشتر، مانند کاهش مدت زمان گردش موجودی یا عدم پیش‌پرداخت هزینه‌ها، این نسبت را بهبود دهند.

از طرف دیگر، کاهش بدهی‌های کوتاه‌مدت نیز راه دیگری برای بهبود این نسبت است. این شامل پرداخت هزینه‌ها با وجه نقد در صورت عدم مطلوبیت شرایط اعتباری، یا ارزیابی مخارج و کاهش هزینه‌های کلی شرکت می‌شود.