پیشبینی بازارها
بودجه نقدی چیست؟
بودجه نقدی (Cash Budget) برآوردی از جریانهای نقدی یک کسبوکار در یک بازه زمانی مشخص است.
این بازه میتواند هفتگی، ماهانه، سهماهه یا سالانه باشد. این بودجه برای ارزیابی این موضوع استفاده میشود که آیا واحد تجاری پول نقد کافی برای ادامه فعالیت در این بازه زمانی دارد یا خیر. بودجه نقدی به شرکت بینشی درباره نیازهای نقدی (همچنین هر مازاد نقدی دیگر) ارائه میدهد و به تخصیص بهینه نقدینگی کمک میکند.
نکات کلیدی
بودجه نقدی تخمینی از جریانهای ورودی و خروجی نقدی شرکت در یک بازه زمانی مشخص است که میتواند هفتگی، ماهانه، سهماهه یا سالانه باشد.
شرکت از بودجه نقدی برای تعیین این موضوع استفاده میکند که آیا پول نقد کافی برای ادامه فعالیت در بازه زمانی مشخص را دارد یا خیر.
بودجه نقدی همچنین به شرکت دیدگاههایی درباره نیازهای نقدی و مازاد احتمالی ارائه میدهد و به ارزیابی استفاده بهینه از نقدینگی کمک میکند.
بودجههای نقدی میتوانند کوتاهمدت باشند (معمولاً برای بازههای چند هفته تا چند ماه) یا بلندمدت (برای بازههای چند ساله).
شرکت باید فروش و هزینههای خود را مدیریت کند تا به جریان نقدی مطلوب دست یابد.
بودجه نقدی چگونه کار میکند؟
شرکتها برای ایجاد بودجه نقدی از پیشبینیهای فروش و تولید همراه با فرضیاتی درباره هزینههای لازم و وصول حسابهای دریافتی استفاده میکنند. بودجه نقدی برای ارزیابی این موضوع ضروری است که آیا شرکت پول نقد کافی برای ادامه فعالیتهای خود دارد یا خیر. اگر شرکت نقدینگی کافی نداشته باشد، باید از طریق انتشار سهام یا گرفتن وام، سرمایه بیشتری جذب کند.
روند پیشبینی نقدینگی، جریانهای ورودی و خروجی نقدی را برای یک ماه محاسبه کرده و موجودی پایان ماه را بهعنوان موجودی آغازین ماه بعد استفاده میکند. این فرآیند به شرکت اجازه میدهد نیازهای نقدی خود را در طول سال پیشبینی کند و تغییراتی را برای تنظیم مانده نقدی در ماههای آینده اعمال کند.
بودجه نقدی کوتاهمدت در مقابل بلندمدت
بودجههای نقدی معمولاً به دو دسته کوتاهمدت و بلندمدت تقسیم میشوند:
بودجه نقدی کوتاهمدت
به الزامات نقدی برای هفتهها یا ماههای آینده متمرکز است و مواردی مانند قبوض خدماتی، اجاره، حقوق کارکنان، پرداخت به تأمینکنندگان، هزینههای عملیاتی و سرمایهگذاریها را شامل میشود.
بودجه نقدی بلندمدت
نیازهای نقدی تا چندین سال آینده را در نظر میگیرد. این نوع بودجه شامل پرداختهای فصلی یا سالانه مالیات، پروژههای سرمایهگذاری، و سرمایهگذاریهای بلندمدت میشود. برنامهریزی بلندمدت نیازمند تحلیلهای دقیقتر و برنامهریزی استراتژیکتر است، زیرا نیازمند تعهد نقدی برای دورههای زمانی طولانیتر است.
همچنین پیشبینی نقدینگی برای شرایط اضطراری یا نیازهای غیرمنتظره، بهویژه برای کسبوکارهای جدید که همه جنبههای عملیاتی آنها بهطور کامل شناسایی نشده، ضروری است.
در پایان هر دوره، مانده پایان دوره بودجه نقدی به دوره بعد منتقل میشود.
ملاحظات ویژه
مدیریت بودجه نقدی به مدیریت دقیق رشد کسبوکار نیز وابسته است. برای مثال، همه کسبوکارها به دنبال فروش بیشتر و رشد هستند، اما انجام این کار باید به روشی پایدار صورت گیرد.
به عنوان نمونه، ممکن است شرکتی برای افزایش آگاهی از برند و فروش بیشتر محصولات خود یک استراتژی بازاریابی اجرا کند. اگر این کمپین تبلیغاتی موفق باشد و تقاضا برای محصول افزایش یابد، اما شرکت آمادگی پاسخگویی به این افزایش تقاضا را نداشته باشد—برای مثال، تجهیزات کافی برای تولید بیشتر، تعداد کارکنان کافی برای بررسی کیفیت، یا تأمینکنندگان کافی برای تهیه مواد اولیه مورد نیاز نداشته باشد—این امر ممکن است منجر به نارضایتی مشتریان شود.
شرکت ممکن است بخواهد تمام این جنبهها را برای پاسخگویی به تقاضا توسعه دهد، اما اگر پول نقد یا تأمین مالی کافی برای انجام این کار نداشته باشد، قادر به انجام آن نخواهد بود. بنابراین، مدیریت فروش و هزینه برای دستیابی به سطح مطلوب جریان نقدی بسیار مهم است.
مثال بودجه نقدی
فرض کنید شرکت ABC Clothing کفش تولید میکند و فروش ۳۰۰,۰۰۰ دلاری برای ماههای ژوئن، ژوئیه، و اوت پیشبینی میکند. با قیمت خردهفروشی ۶۰ دلار برای هر جفت، شرکت فروش ۵,۰۰۰ جفت کفش در هر ماه برآورد میکند. ABC پیشبینی میکند ۸۰٪ از پول حاصل از این فروشها در ماه بعد از فروش و ۲۰٪ دیگر دو ماه پس از فروش جمعآوری شود. مانده نقدی ابتدای ماه ژوئیه ۲۰,۰۰۰ دلار برآورد شده و بودجه نقدی فرض میکند ۸۰٪ از فروش ژوئن در ژوئیه جمعآوری میشود، که معادل ۲۴۰,۰۰۰ دلار (۸۰٪ از ۳۰۰,۰۰۰ دلار) است. همچنین ABC پیشبینی میکند ۱۰۰,۰۰۰ دلار نقدینگی از فروشهای قبلی سال به دست آورد.
از قبال هزینه، ABC باید هزینههای تولید لازم برای تولید کفشها و پاسخ به تقاضای مشتریان را نیز محاسبه کند. شرکت انتظار دارد ۱,۰۰۰ جفت کفش در موجودی ابتدایی باشد، به این معنی که حداقل ۴,۰۰۰ جفت باید در ژوئیه تولید شود. اگر هزینه تولید هر جفت ۵۰ دلار باشد، ABC در ماه ژوئیه ۲۰۰,۰۰۰ دلار (۵۰ دلار × ۴,۰۰۰) برای هزینه تولید صرف میکند. همچنین شرکت انتظار دارد ۶۰,۰۰۰ دلار هزینههایی که مستقیماً به تولید مربوط نیستند، مانند بیمه، بپردازد.
ABC جریانهای نقدی را با افزودن وصولیهای جمعآوریشده در ژوئیه به مانده ابتدای ماه محاسبه میکند که مجموعاً ۳۶۰,۰۰۰ دلار میشود (۲۰,۰۰۰ دلار مانده ابتدای ژوئیه + ۲۴۰,۰۰۰ دلار فروش ژوئن که در ژوئیه جمعآوری شد + ۱۰۰,۰۰۰ دلار نقدینگی از فروشهای قبلی). سپس شرکت هزینههای مربوط به تولید و سایر هزینهها را کم میکند. این مبلغ کل ۲۶۰,۰۰۰ دلار است (۲۰۰,۰۰۰ دلار هزینه تولید + ۶۰,۰۰۰ دلار هزینههای دیگر). مانده نقدی پایان ماه ژوئیه ABC معادل ۱۰۰,۰۰۰ دلار است، یعنی ۳۶۰,۰۰۰ دلار جریان نقدی ورودی منهای ۲۶۰,۰۰۰ دلار جریان نقدی خروجی.
مراحل ایجاد بودجه نقدی
اولین گام برای ایجاد بودجه نقدی، ایجاد پیشبینیهای قابلاعتماد از جریانهای ورودی و خروجی نقدی شرکت است. برخی از این جریانها مانند اجاره و هزینههای حقوق و دستمزد قابل پیشبینی هستند. برخی دیگر، مانند ارقام فروش، ممکن است متغیرتر باشند. پس از برآورد این ارقام، میتوان بودجه نقدی را تهیه کرد که شامل تمام جریانهای ورودی و خروجی مورد انتظار باشد.
هزینههایی که باید در بودجه نقدی لحاظ شوند
بودجه نقدی باید جریانهای نقدی مورد انتظار مانند درآمد و همچنین جریانهای خروجی عملیاتی شامل بازگشت کالاها، حقوق و دستمزد، اجاره، خدمات عمومی، تأمین مواد و سایر هزینههای مربوط به اداره کسبوکار را در نظر بگیرد.
تهیه بودجه نقدی
تهیه بودجه نقدی به بازه زمانی بستگی دارد که بودجه برای آن در نظر گرفته شده است. بودجه نقدی کوتاهمدت که برای چند هفته تهیه شده باشد، تنها هزینههای روزمره مرتبط با تأمین مالی و اجرای عملیات شرکت را شامل میشود، در حالی که بودجه نقدی برای یک سهماهه یا بیشتر ممکن است هزینههای بزرگتری را از قبیل تجهیزات، سرمایهگذاریهای بلندمدت، و مالیاتهای شرکتی نیز در نظر بگیرد. در هر حالت، هر مازاد نقدی که در پایان یک دوره بودجهای باقی بماند، به ابتدای دوره بعد منتقل میشود.