پروژه جنجالی روشن‌کردن شب‌های زمین کلید خورد / آینه‌های فضایی چه بلایی سر آسمان می‌آورند؟
ایده روشن‌کردن بخش‌هایی از زمین در تاریکی شب، حالا از یک طرح فضایی فراتر رفته و به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شده است.
عکس آرشیوی مرتبط با موضوع
شرکت آمریکایی «رفلکت اوربیتال» با آزمایش زمینی فناوری بازتاب نور خورشید، طرح خود برای پرتاب ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه را به نمایش گذاشت؛ پروژه‌ای که با هدف روشن‌کردن بخش‌هایی از زمین در شب اجرا می‌شود، اما نگرانی اخترشناسان و فعالان محیط‌زیست درباره پیامد‌های آلودگی نوری و اختلال در چرخه طبیعی شب و روز را برانگیخته است.
آزمایش این فناوری اوایل اکتبر ۲۰۲۶ در نزدیکی شهر لون‌پاین در منطقه سیرا نوادا در کالیفرنیا انجام شد. در این نمایش، چراغ‌های متحرک قدرتمندی در نزدیکی کوه ویتنی نصب شدند تا روشنایی حاصل از بازتاب نور خورشید توسط آینه‌های فضایی شبیه‌سازی شود. شدت نور آزمایش به‌حدی بود که برخی ساکنان محلی آن را «کورکننده» توصیف کردند.
رفلکت اوربیتال قصد دارد طی دهه آینده ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه‌های بزرگ را به مدار زمین بفرستد. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در ژوئیه ۲۰۲۶ با پیشنهاد این شرکت برای پرتاب نخستین ماهواره آزمایشی در سال ۲۰۲۷ موافقت کرد. این ماهواره قرار است به آینه‌ای با قطر حدود ۱۸ متر مجهز باشد و نور خورشید را در محدوده‌ای به پهنای تقریبی ۴.۸ کیلومتر به سطح زمین بازتاب دهد. شدت روشنایی نیز قابل تنظیم خواهد بود و می‌تواند از نور ماه تا روشنایی خورشید در ظهر تغییر کند.
این شرکت از کاربرد‌هایی مانند کمک به عملیات جست‌و‌جو و نجات، روشن‌کردن مزارع کشاورزی در شب، جایگزینی چراغ‌های خیابانی خراب و تأمین انرژی خورشیدی برای عملیات نظامی به‌عنوان اهداف احتمالی طرح نام برده است.
بااین‌حال، اخترشناسان و فعالان محیط‌زیست درباره پیامد‌های این فناوری هشدار می‌دهند. به گفته منتقدان، افزایش روشنایی آسمان در شب می‌تواند چرخه خواب انسان، رفتار و فعالیت حیات‌وحش و امکان رصد ستارگان را مختل کند. پرندگان، حشرات و پستانداران برای تغذیه، جفت‌گیری و یافتن پناهگاه به چرخه طبیعی روشنایی و تاریکی وابسته‌اند.
چهار گروه محیط‌زیستی نیز در اوت ۲۰۲۶ از کمیسیون ارتباطات فدرال خواستند مجوز صادرشده برای این پروژه را بازنگری کند. نگرانی درباره تشدید آلودگی نوری، افزایش تعداد ماهواره‌ها و زباله‌های فضایی از دیگر محور‌های مخالفت با این طرح است.
در مقابل، رفلکت اوربیتال مدعی است بازتاب نور خورشید به پنل‌های خورشیدی در شب می‌تواند تولید انرژی را افزایش دهد و وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد. این شرکت همچنین اعلام کرده است رصدگاه‌های نجومی، پارک‌های ملی و مناطق دارای حیات‌وحش از محدوده فعالیت ماهواره‌ها کنار گذاشته خواهند شد.